Ryzyko cenowe, na jakie narażeni są uczestnicy rynku wiąże się z niepewnością, co do poziomu i kierunku zmian otrzymywanych i płaconych. W celu empirycznego oszacowania ryzyka cenowego wykorzystuje się między innymi miary zmienności historycznej. Różnego rodzaju ograniczenia powodują, że w praktyce informacja rynkowa stanowiąca odniesienie dla zachowań uczestników rynku ograniczana jest do cen przeciętnych w kraju. Ceny takie nie zawsze odzwierciedlają lokalne uwarunkowania i poprzez sam proces agregacji mogą zaniżać szacowane ryzyko zmian cen. Celem niniejszego opracowania była odpowiedź na pytanie na ile agregacja przestrzenna danych zmienia charakterystyki szeregów czasowych, a tym samym wpływa na skalę i charakter obserwowanej zmienności. Interesujące było również zbadanie faktu występowania zmienności warunkowej w zależności od stopnia agregacji cen. Materiał badawczy stanowiły tygodniowe ceny pszenicy na poziomie kraju, województwa i rynku lokalnego (targowisko). (abstrakt oryginalny)
EN
Price risk on the spot market is directly connected with uncertainty about change of prices paid and received by market participants. It means that the risk level is a function of the volatility of the level and relation of those prices. To assess price risk a historical price volatility measures are used among the others. Thus is needed to take into account that the risk level is associated with the local conditions. This implies an analysis of the local prices volatility. Series of average country prices which very often constitute a reference for market agents not always reveal a local circumstances. Therefore spatial aggregation of data can lead to underestimation of the risk level. The aim of the paper was to estimate the effect of spatial aggregation of agricultural prices series on their volatility. It was reasonable also to investigate an existence of conditional volatility in the series for different aggregation levels. Weakly market prices of wheat for country, voivodeship and local market level were used as an empirical material. (original abstract)
Artykuł omawia relacje pomiędzy zapotrzebowaniem a podażą na międzynarodowym rynku węgla kamiennego. Przedstawiono największych eksporterów węgla kamiennego na świecie w latach 1998-2000. Zwrócono uwagę na tendencje cenowe. Przedstawiono też rynek węgla koksowego.
Analiza kointegracyjna cen kontraktów terminowych na miedź notowanych na Londyńskiej Giełdzie Metali (LME) wykazała kointegrujące właściwości ich spredów cenowych, zgodne z teorią wyceny aktywów opartą na modelu kosztu ich przeniesienia w czasie. Spredy te wyznaczają ścieżkę równowagi długookresowej, do której w krótkim okresie ceny kontraktów o różnych terminach dostawy dostosowują się z relatywnie dużą siłą. Na ceny kontraktów w krótkim okresie oddziaływają również zmiany poziomu aktywności gospodarczej w krajach rozwiniętych oraz kursu wymiany funta brytyjskiego na dolara amerykańskiego - głównych walut, w których rozlicza się transakcje miedziana LME.(abstrakt oryginalny)
EN
The co-integration analysis of the spot and the futures prices of copper at the London Metal Exchange based on the cost-of-carry capital asset pricing model has revealed that the spot and the 3, 15 and 27 months futures prices are cointegrated with 3 co-integrating vectors spanned on their spreads.(original abstract)
W pacy analizowano krótko- i długookresowe powiązania pomiędzy cenami mięsa a produktów mięsnych. Celem było wskazanie przebiegu transmisji cen pomiędzy ogniwami łańcucha marketingowego na rynkach wołowiny i wieprzowiny w Polsce. Charakterystyka mechanizmów transmisji cen zawiera analizę integracji rynków oraz określa siłę i kierunek transmisji. (fragment tekstu)
Celem opracowania jest zbadanie głównych kierunków zmian cen dóbr podstawowych w handlu międzynarodowym w obecnej dekadzie. Szczególny nacisk położono na ukazanie cech charakterystycznych boomu surowcowego, jego przyczyn i konsekwencji oraz - na tym tle - odmienności obecnego okresu kształtowania się cen (lata 2008-2009). W opracowaniu wykorzystano materiały źródłowe oraz publikacje ONZ (zwłaszcza UNCTAD), MFW oraz WTO. Starano się uwzględnić najbardziej aktualne dane statystyki międzynarodowej. Nie zawsze było to jednak możliwe. O ile bowiem dane dotyczące ruchu cen dostępne są na bieżąco, to w odniesieniu na przykład do struktury obrotów (zwłaszcza towarowej) statystyki publikowane są ze sporym niekiedy opóźnieniem. (fragment artykułu)
EN
This paper shows the directions of primary commodities' price changes in international trade in the present decade, especially stressing the last boom in the mineral product market. Analytical results confirm that price increase - no matter how strong and long lasting had been - caused less noticeable consequences than were predicted. Moreover, this price surge hadn't triggered substantial changes in volume structure of international trade. Currently experienced primary commodities' price decrease involves the recession processes and a significant weakening of global demand for this commodity group. It is also an indication of interdependency between financial sector and the processes occurring in world economy and international trade. (original abstract)
Omówiono wymianę handlową krajów rozwiniętych z krajami Trzeciego Świata, przyczyny obniżki cen surowców i ziemiopłodów, eksport i import krajów rozwijających się. Dla zmniejszenia dominacji handlowej krajów rozwiniętych nad krajami Trzeciego Świata ONZ zaproponowała plan rewaloryzacji surowców i ziemiopłodów. Autor postuluje uzupełnienie tego planu elementami stymulującymi rozwój gospodarczy tych krajów.
EN
In a brief and synthetic way the article presents the problem of domination of developed countries over the third world countries. The author shows that such a domination has an immediate influence upon the level and the rate of the economic growth in these countries. (original abstract)
7
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W pracy analizowano powiązania pomiędzy cenami produktów zbożowych a cenami zbóż oraz pomiędzy cenami produktów mięsnych a cenami mięsa. Wykorzystano dane MRiRW oraz IJHARS o tygodniowych notowaniach za lata 2003-2006. We wszystkich analizowanych przypadkach stwierdzono występowanie związków długookresowych. Dominowało oddziaływanie surowców na ceny produktów. Najszybciej procesy dostosowawcze zachodziły pomiędzy cenami otrąb a cenami zbóż. W części przypadków stwierdzono występowanie asymetrycznych reakcji cenowych. (abstrakt oryginalny)
EN
In the research, there were analysed linkages between prices of cereal products and cereal prices as well as linkages between the prices of the meat products and meat prices. The obtained results indicate that there occurs long-term relationships. There occurs price transmission from raw materials to processed products. The quickest adjustment processes occurred between the bran prices and the cereal prices. There were found asymmetric reactions of the prices, in some cases.(original abstract)
Celem niniejszej pracy jest identyfikacja zależności pomiędzy cenami kontraktu z dostawą natychmiastową i dostawą za 3 miesiące. Zakłada się w niej, że ceny tych kontraktów w długim okresie znajdują się w równowadze, niemniej jednak z uwagi na odmienne reakcje uczestników rynku w okresach wzrostów i spadków cen, w krótkim okresie dostosowanie do niej jest asymetryczne. W związku z powyższym, narzędziem identyfikacji tej zależności jest wektorowy, dwuwymiarowy model korekty błędem (vector error correction model, VECM) [nр.11] ze składnikiem korekty zbudowanym na podstawie progowych modeli autoregresyjnych: zwykłego (threshold autoregressive model, TAR) oraz z impetem (momentum threshold autoregressive model, M-TAR), zaproponowany przez Tonga [21] oraz rozwinięty przez Endersa i Grangera [9] i Endersa i Siklosa [10]. Wnioskowanie o naturze zależności pomiędzy cenami obu kontraktów przeprowadza się na podstawie dziennych szeregów cen z okresu 5.01.1998-31.12.2003. Ceny te są cenami na zamknięcie drugiej porannej sesji handlu miedzią. Stosowne obliczenia wykonano posługując się pakietem Microfit 4.0. (fragment tekstu)
9
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono analizę zależności pomiędzy popytem na wyroby stalowe a cenami stali i surowców (koksu) na europejskim rynku na podstawie danych miesięcznych w latach 2003-2011. Analiza zależności została przeprowadzona z wykorzystaniem wektorowego modelu korekty błędem w postaci strukturalnej (SVECM), który ma służyć do oceny wpływu podaży surowców oraz popytu na wyroby stalowe na ceny produktów stalowych. Wyniki badania wskazały, że rynek stali znajduje się w długookresowej równowadze. Cena koksu jest zmienną dominującą w systemie a ceny stali surowej są pochodną cen surowców oraz popytu zgłaszanego na wyroby stalowe. Ponadto cena stali nie jest przyczyną w sensie Grangera dla pozostałych zmiennych. System zgodnie z oczekiwaniem reaguje na wzrost popytu na produkty stalowe oraz na wzrost cen surowców. Prognozy wyznaczone modelem mają dostateczną trafność i mogą być punktem odniesienia dla podmiotów będących stronami kontraktów dla kluczowych produktów na rynku stali. (abstrakt oryginalny)
EN
The article presents the analysis of the relations between the demand for steel products and the prices of steel and raw materials (coking coal) on the European market based on the monthly data in the period 2003-2011. The analysis of those relations was conducted with the use of Structural Vector Error Correction Model (SVECM), which allowed to determine the impact of the supply of raw materials and the demand for steel products on the prices of steel products. The results obtained indicate that steel market is in long run equilibrium. The price of coking coal is the dominant variable in the system, and the prices of crude steel depend on the prices of raw materials and the demand for steel products. The price of steel is not the Granger cause for the remaining variables. As expected, the system reacts both to the increase in the demand for steel products and the increase in the prices of raw materials. The forecasts obtained using the model are valid enough and can be treated as reference points by the participants of the steel market. (original abstract)
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Celem analizy jest zidentyfikowanie wpływu poszczególnych cen surowców energetycznych na ceny energii elektrycznej oraz zbadanie, czy istnieje powiązanie tego wpływu z wykorzystaniem różnych surowców energetycznych do produkcji energii elektrycznej. Badanie krótkookresowych zależności przeprowadzono w ramach analizy przyczynowości w sensie Grangera na danych miesięcznych z okresu lipiec 2005-czerwiec 2012 z wykorzystaniem metody Tody-Yamamoto. Analiza wskazała na łączny wpływ cen surowców na ceny energii elektrycznej na analizowanych rynkach, oprócz włoskiego i szwedzkiego. Natomiast ceny gazu wpływają na ceny energii, oprócz cen na giełdzie skandynawskiej. Stwierdzono powiązanie wpływu ceny surowca energetycznego na cenę energii z profilem wykorzystywanych surowców do produkcji energii.(abstrakt oryginalny)
EN
The aim of the analysis is to identify the impact of individual prices of energy sources on electricity prices and to examine whether this impact is connected with using different energy sources in electricity production. The study was conducted with the use of Granger causality on the monthly data from the period July 2005 - June 2012 applying Toda- Yamamoto approach. The analysis indicated that the prices of energy influence electricity prices on the markets analysed, except Italian and Swedish markets. The analysis revealed that the impact of prices of energy on electricity prices depends on energy sources used in electricity production.(original abstract)
Artykuł omawia strukturę rynku węgla kamiennego w Polsce, chłonność krajowego rynku, organizację i zasady dystrybucji węgla, ceny węgla kamiennego, a także import i ochronę rynku wewnętrznego.
Światowy rynek paliw stanął na rozdrożu. Aby to się zmieniło, musiałaby ulec stabilizacji sytuacja w krajach Zatoki Perskiej, niezbędne też byłoby pojawienie się na rynku większej ilości ropy. Na domiar złego, przemysł paliwowy w państwach nie należących do OPEC osiągnął maksimum swoich zdolności produkcyjnych. Także w sektorze metali nieżelaznych nastąpił znaczny wzrost cen surowców.
W ciągu minionego stulecia realne ceny surowców (bez ropy naftowej) spadły 3-krotnie. Spore wahania, zwłaszcza tendencje spadkowe były niekorzystne dla dużej liczby państw, zależnych od eksportu jednego lub kilku surowców. Koncepcja ustabilizowania rynków surowcowych poprzez zawieranie umów międzynarodowych, których uczestnicy zobowiązywali się do utrzymywania cen światowych poprzez regulowanie podaży, nie odgrywa już takiej roli, jak kilkadziesiąt lat wcześniej.
W ciągu ostatniego półrocza indeks światowych cen surowców, opracowywany przez hamburski instytut gospodarki światowej, wzrósł o prawie 13 procent Tym niemniej surowce są nadal relatywnie tanie. Decydujący wpływ na nominalny wzrost indeksu światowych cen surowców miała gwałtowna zwyżka notowań ropy naftowej.
W całej Europie idą w górę ceny artykułów rolnych i metali przemysłowych. Przyczyną takiego stanu są fale upałów i spodziewane ożywienie gospodarcze. Ceny takich metali jak aluminium, ołów i cynk, rosną, co jest sygnałem, że światowe ożywienie gospodarcze jest bardzo blisko. Z drugiej strony, prognozy jesiennych zbiorów są kiepskie, więc dealerzy i przedsiębiorstwa z branży starają się zawczasu zapewnić sobie dostawy ziarna po określonej cenie - zanim stawki poszybują w górę.
16
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Celem artykułu jest analiza przyczyn i skutków zwyżek cen surowców i żywności notowanej w latach 2003-2007/2008 oraz ocena skali ich wzrostu w aspekcie relacji (powiązań) wewnętrznych, a także w stosunku do cen dóbr przetworzonych. W pierwszej części dokonano - w miarę szczegółowej - analizy ruchu cen w obecnej dekadzie na tle tendencji długookresowych oraz próby przedstawienia szczegółowych cech sytuacji określonej mianem "boomu surowcowego", w kolejnej przeprowadzono rozważania na temat przyczyn pojawienia się analizowanej sytuacji, natomiast w ostatniej ukazano niektóre jej skutki w sferze handlu międzynarodowego i gospodarki światowej. (fragment tekstu)
EN
The paper analyses the characteristics, background and selected effects of the price rises for primary commodities, widely known as the commodities boom. It has been indicated that the prices, especially in the case of certain commodities (such as metals or fuels) rose strongly, even if compared and contrasted to price rises for primary commodities in previous periods. The origins of the growth should be traced back to both the demand-supply relationship and the monetary sphere. At present, the two spheres tend to overlap closely. The effects of the boom in an open economy and international trade are less powerful than it was expected (the global economic growth rate, internal inflation). It is related to a variety of factors, including economic policy tools and the direction of progress in science and technology. (original abstract)
17
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Celem jest przedstawienie i analiza głównych założeń (...) długookresowej prognozy kształtowania się cen surowców i żywności opracowanej przez ekspertów Banku Światowego oraz zaprezentowanie uwag i opinii na ten temat, wynikających z wieloletnich własnych badań i przemyśleń. (fragment tekstu)
EN
The paper analyses the major assumptions of the long-term (up to the year 2030) commodity price forecasts developed by the World Bank experts. It presents also the author's own remarks on the research methodology underlying those forecasts and its evaluation. (original abstract)
Przedmiotem artykułu jest teoria ekonomii zasobów wyczerpywalnych. Punktem wyścia jest dla autora klasyczny wykład Harolda Hotellinga: The Economics of Exhaustible Recources, zamieszczony w J.of Political Economics (nr 39/1931). Szczególną uwagę poświęcił autor zależnościom cenowym tych zasobów.
W warunkach rynkowych ceny drewna i produktów drzewnych stanowią podstawową kategorię ekonomiczną w gospodarce surowcowej sektora leśno - drzewnego. Rola cen polega również na zachęcaniu producentów do zmian poziomu produkcji. Wpływają one także na efektywność wykorzystania tego surowca.
Kilkanaście ostatnich miesięcy było okresem dość wyraźnego wzrostu cen większości podstawowych surowców na rynku międzynarodowym. Zwyżka ta miała niejednakowe natężenie i wynikała z różnorodnych przyczyn. Inne były przyczyny tego wzrostu na rynku ropy naftowej i paliw płynnych, inne w przemyśle metalurgicznym, jeszcze inne w sektorze przemysłu spożywczego.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.