Budżet główny przedsiębiorstwa zawiera budżety cząstkowe, które dotyczą różnych obszarów jego działalności i odpowiedzialności. W artykule przedstawiono i porównano struktury budżetu głównego, które prezentowane są w literaturze oraz w wybranych przedsiębiorstwach. Przedstawiono różnice i podobieństwa w strukturach budżetu głównego prezentowanych w literaturze przykładach. (abstrakt oryginalny)
EN
In the article were presented and compared master budgets in books and companies. Master budgets in books and various companies were showed and compared in this article. Differences and similarities between presented in books examples of master budgets were showed. (original abstract)
Na podstawie wyników z przeprowadzonych badań empirycznych określono tendencję rozwoju i szerszego zastosowania budżetowania rocznego. Z badań tych wynika ogólna tendencja zastosowania instrumentu budżetowania przez większość badanych jednostek gospodarczych, z przewagą stosowania budżetowania jako instrumentu controllingu. Ta tendencja znajduje pokrycie w bardzo dobrej ocenie decyzji dotyczącej wprowadzenia budżetowania do jednostek. Można zatem wnioskować, że w praktyce budżetowanie jest oceniane pozytywnie i zbiera przychylne oceny, co może wynikać z dwóch przyczyn: braku znajomości lub umiejętności korzystania z alternatywnych rozwiązań, albo faktycznej, pozytywnej oceny tego instrumentu.(abstrakt oryginalny)
W artykule zarekomendowano dwie metody, które usprawniają proces budżetowania przedsięwzięć gospodarczych: metodę złotego klucza podziału zysku (ZKPZ) i metodę ekonomicznej macierzy powiązań informacyjnych (EMPI). Metody te mają na celu chronić przedsiębiorstwo przed nierozważnym podjęciem decyzji o uruchomieniu centrum zysku (ośrodka odpowiedzialności).
EN
Three author's methods are presented in this work, according to the author these methods improve process of budgeting of economic enterprises. The first method is called by the author the golden key of the division of the profit and the second is called method of the economic matrix of information links (EMPI). (original abstract)
W artykule przedstawiono zagadnienia wyznaczania istotności odchyleń budżetowych. Zaprezentowano dotychczasowe propozycje ustalania granic istotności. Dokonano opisu istoty i rodzajów kart kontrolnych zaproponowanych przez Shewharta. Dokonano wskazania na kartę x i CuSum jako nadające się do zastosowania w budżetowaniu. (abstrakt oryginalny)
EN
The paper presents the issues of the relevance of budgetary variances. Author presents previous proposals to determine existing control limits. There have been described the nature and type of control charts proposed by Shewhart. There have been indicated x and CuSum cards as being suitable for use in budgeting. (original abstract)
Celem opracowania jest wskazanie na czym polega zarządzanie wpływami w przedsiębiorstwie. Omówione zostało planowanie i kontrolowanie wpływów. Przedstawiono i opisano skuteczne metody przyspieszające ściąganie należności od kontrahentów. Wśród nich takie jak: sprzedaż na przedpłaty czy zaliczki, sprzedaż za gotówkę, kontrolowana sprzedaż z odroczonym terminem zapłaty, skuteczna windykacja należności oraz wykorzystanie technik sprzedaży należności. Przytoczone zostały również dane finansowe pozwalające na ocenę tego, jak przedsiębiorstwa radzą sobie w przypadku problemów z odzyskaniem należności. (abstrakt oryginalny)
EN
The main goal of this paper is to describe what the management of incomes in an enterprise is. There are described planning and controlling incomes. There are shown and described effective methods precipitating the collection of receivables. There are such examples as: sale to advance payments and advance payments, sale for cash, controlled sale with the postponed payment day, effective vindication of receivables and using sales techniques of the amount due. In this paper there was also shown financial statistics allowing for the evaluation how enterprises deal with in case of problems with receivables amount due. (original abstract)
O sukcesie każdego projektu decyduje triada wymiarów: koszty, terminy i jakość. Z wymienionych zmiennych najwięcej uwagi poświęca się kategorii kosztów. Jednym z podstawowych narzędzi zarządzania kosztami jest natomiast budżetowanie. W przedsiębiorstwach zarządzania przez projekty, budżetowanie poszczególnych projektów stanowi punkt wyjścia do sporządzenia budżetu głównego całej organizacji. Zdaniem autora, stworzenie budżetu portfela projektów stanowi duże wyzwanie, zwłaszcza gdy przedsięwzięcia charakteryzują się wysokim stopniem innowacyjności oraz złożoności (np. naukowo-badawcze). Ponieważ nieodłączną właściwością niemal każdego projektu jest jego niepowtarzalność, brak doświadczenia w szacowaniu kosztów należy traktować jako stan normalny.
EN
Management by projects is more and more often applied by companies nowadays. The foregoing paper presents some issues in the field of the projects portfolio budgeting. (original abstract)
Autorka rozpoczęła od wyjaśnienia procesu budżetowania i istoty kosztów. Właściwym tematem opracowania była analiza sposobów budżetowania kosztów z podziałem na ich rodzaj i przyjętą w przedsiębiorstwie klasyfikację.
EN
The article shows substance and role of budgeting costs in the enterprises. The problems in connection with budgeting costs depend on the paces and sorts of costs. The budgets must help in management. (original abstract)
Budżety operacyjno-finansowe są niezastąpionym narzędziem sterowania działalnością przedsiębiorstwa. Wymuszają ciągłe planowanie działalności gospodarczej, dostarczają kryteriów do kontroli i oceny wyników działalności całej jednostki gospodarczej i jej podmiotów wewnętrznych, motywują kierowników i podwładnych do osiągania celów jednostki oraz ułatwiają komunikowanie zaplanowanych wielkości ekonomicznych. Dzięki licznym zaletom budżety operacyjno-finansowe są coraz częściej wykorzystywane przez przedsiębiorstwa na potrzeby zarządzania.
EN
Each company makes decisions regarding nearer or further future. It means, that it has to plan its activities. One of the indications of the short-term planing is making the budgets, which means to define the serie of assingments to be accompushed in a specified period of time. In the article the attention was drawn to the benefits coming from the preparation of the operational and financial budgets by the companies. (original abstract)
Celem artykułu jest przedstawienie problemów związanych z funkcjonowaniem budżetowania na przykładzie przedsiębiorstw z branży budowlanej. Omówiono wady systemu budżetowania, czynniki ograniczające budżetowanie oraz negatywne aspekty zastosowania budżetu rocznego w przedsiębiorstwie.
EN
This article presents defects in a budget system in companies as well as its reasons and examples of solution. The author describes possible ways to implement a budget system in a company. (original abstract)
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule omówiono planowanie finansowe. Wskazano jego istotę, jak i założenia do ogólnego modelu planowania finansowego oraz pewne obszary działalności przedsiębiorstwa, do których ma zastosowanie planowanie. Autorka zaproponowała wykorzystanie budżetów jako narzędzia optymalizującego planowanie finansowe. Omówiła poszczególne budżety cząstkowe operacyjne i finansowe oraz wskazała na ich powiązanie z planowaniem finansowym. W artykule wskazano również problemy planowania finansowego i bariery w zastosowaniu budżetowania do wsparcia tegoż planowania. (abstrakt oryginalny)
EN
The paper discusses financial planning. It presents its essence together with guidelines for the general financial planning model as well as certain areas of business operations which planning refers to. The Author proposed to use budgets as tools to optimize financial planning. She discussed the individual operating and financial sectional budgets. She indicated their relation to financial planning. Furthermore, the article covers the problems of financial planning and barriers concerning the use of budgeting to support this planning.(original abstract)
W artykule dokonano przeglądu literatury poświęconej analizie wpływu miękkich ograniczeń budżetowych na gospodarkę w okresie transformacji od gospodarki sterowanej centralnie (gdzie nie istniało zjawisko bankructwa firmy) do gospodarki rynkowej. W szczególności rozwinięto koncepcję syndromu miękkich ograniczeń budżetowych od strony teorii zobowiązań. Zjawisko miękkich ograniczeń budżetowych, w niewielkim stopniu obserwowane w gospodarkach rynkowych, wciąż zakłóca funkcjonowanie gospodarek okresu transformacji, dowodzą autorzy, przypisując mu wpływ na strukturę kapitału firm, kryzysy bankowe, opóźnienia we wdrażaniu nowych technologii a w konsekwencji spowolnienie wzrostu gospodarczego kraju.
EN
This paper surveys the theoretical literature on the effect of soft budget constraints on economies in transition from centralization to capitalism; it also reviews our understanding of soft budget constraints in general. It focuses on the conception of the soft budget constraint syndrome as a commitment problem. The authors show that the two features of soft budget constraints in centralized economies - ex post renegotiation of firms' financial plans and a close administrative relationship between firms and the centre - are intrinsically related. They examine a series of theories (based on the commitment-problem approach - that explain shortage, lack of innovation in centralized economies, devolution, and banking reform in transition economies. Moreover, they argue that soft budget constraints also have an influence on major issues in economics, such as the determination of the boundaries and capital structure of a firm. Finally, they show that soft budget constraints theory sheds light on financial crises and economic growth.
Czynniki ograniczające budżetowanie w przedsiębiorstwie zostały podzielone na dwie grupy. Do pierwszej grupy przyczyn zalicza się wady występujące wewnątrz systemu, tj. tkwiące w jego błędnych założeniach. Natomiast drugą grupę przyczyn stanowi niewłaściwy przebieg wdrażania procesu budżetowania.
EN
There are many limiting factors in the process of budgeting. In the article the attempt of pointing out these factors is presented. The paper describes their classification and the main emphasis is put on the fact that these limiting factors vary in terms of the process of preparing and implementing the budgets. (original abstract)
Z punktu widzenia sposobu podejścia do danych historycznych można wyróżnić dwie podstawowe metody budżetowania: metodę budżetowania "przyrostowego" oraz metodę budżetowania "od zera" (Zero-Base Budgeting). Tradycyjną i najczęściej stosowaną metodą sporządzania budżetów jest metoda przyrostowa. W metodzie tej budżet tworzy się na podstawie danych historycznych. Za punkt wyjścia przyjmuje się wówczas wartości zaewidencjonowane w ubiegłych okresach, które koryguje się o odchylenia powstałe w trakcie realizacji budżetu oraz aktualizuje się o dodatkowe wskaźniki, które wynikają ze zmian wielkości ekonomicznych, jakie mogą nastąpić w przyszłości. Natomiast zasadniczą cechą metody budżetowania "od zera" jest to, że rezygnuje się w niej z powielania budżetów okresów poprzednich. Polega ona na szacowaniu wielkości sprzedaży, przychodów, zysków, wypłacalności itp. przy założeniu, że realizowane przez jednostkę procesy i programy występują po raz pierwszy.
EN
Budgeting is an effective method of management which can be successfully applied in the mercantile enterprises. The are many factors which decide that the implementation of this system works. One of the most significant problem which should be solved before the system is implemented is the choice of the most proper method of budgeting. The paper present some of the possible methods which can be used in the mercantile enterprises. (original abstract)
Celem artykułu było przedstawianie procedur tworzenia i kontroli realizacji budżetu sprzedaży, a także zwrócenie uwagi na potrzebę łącznej oceny przychodów ze sprzedaży oraz kosztów sprzedaży i marketingu. (fragment wstępu)
EN
The usefulness of the sales budget depends on the way in which it has been created, the budget implementation and the control of its realization as well as characteristic traits of the entity and the conditions of its activities. The sales budget should consist of the revenues as well as related to them costs of the goods sold, expenses of marketing, advertising and promotion and other selling expenses. (original abstract)
W artykule omówiono strukturę budżetu dyrektora personalnego. Przedstawiono kilka propozycji budżetowania. Zwrócono uwagę na uwzględnienie w budżecie kosztów na działalność szkoleniową.
Każda firma, podejmując decyzję o wyjeździe integracyjnym, powinna zdawać sobie sprawę z tego, jakie koszty musi ponieść na jego organizację. Co zatem należy uwzględnić, planując tego typu przedsięwzięcie? W artykule pokazano jak zaplanować budżet takiego wyjazdu.
W artykule przedstawiono zasady sporządzania budżetów elastycznych oraz sposób ich wykorzystania w kontroli realizacji projektów. (abstrakt oryginalny)
EN
The concept of flexible project budgeting and its application in the control phase of project execution is presented in the article. (original abstract)
W artykule wskazano, że rachunkowość może odgrywać ważną rolę jako instrument wspomagający budżetowanie i zarządzanie przedsiębiorstwa, jeżeli jest systemem sensu largo, obejmującym rachunkowość finansową oraz rachunek kosztów i rachunkowość zarządczą. Chociaż rachunkowość uczestniczy w budżetowaniu różnych obszarów działalności przedsiębiorstw, to budżetowanie kosztów, przychodów i wyniku finansowego bez wsparcia przez nowoczesną, sprawnie funkcjonującą rachunkowość jest bardzo trudne lub niemożliwe. (abstrakt oryginalny)
EN
This article indicates that accounting may play an important role as the instrument supporting budgeting and entity management if it is a largo type system, including financial accounting, cost accounting and management accounting. Although accounting takes part in budgeting of miscellaneous business activities, the budgeting of costs, revenues and financial result would be impossible without the support given by modern and efficient accounting. (original abstract)
Przedstawiono cele funkcjonowania budżetowania w stacji radiowej, omówiono elementy systemu budżetowania: budżet działalności operacyjnej, kosztów programu radiowego i jego składowe. Poruszono także problem kosztorysowania audycji radiowych oraz przedstawiono aspekty organizacyjne systemu budżetowania.
EN
If the board of directors wants to put into practice the budgeting system they must give aims of this systems. The elements of this budgeting system are budgets, budgets' regulations, accounting system, budgeting system of control, budgeting computer system. The budgeting system of the radio station and an estimated cost of broadcasting are described. (original abstract)
W artykule przedstawiono problem budżetowania w przedsiębiorstwach. Omówiono czas i zadania w budżetowaniu przychodów oraz znaczenie budżetowania przychodów. Opisano również niezbędne cechy raportów, aby mogły odgrywać rolę „nośników” informacji oraz przynosiły oczekiwane efekty.
EN
The article describes a very limited and important area of an enterprise's activity-incomes budgeting in a short period of time. It points to the time factor participating in selecting budgeting methods and to the effects of incomes budgeting of an enterprise. The paper also discusses the accountability of the operational budgets accomplishment as a source of information useful in taking managerial decisions of corrective character. The author also focuses on manipulation of financial result by budgeting and accountability of operational incomes. (original abstract)
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.