Przedstawiono analizę budżetu państwa przy zastosowaniu metody w postaci macierzy oraz w formie grafu.
EN
The matrix method and some elements of the graph theory applied for the analysis of a state budget have been verified in the paper. A state budget bas been isolated from the economy which has been considered as its environment. A budget graph has been constructed in which lines stand for financial flows, i. e., revenues and expenses, and peaks which stand for sources of revenues. On the basis of the constructed graph and matrix account Poland's budget for the years 1985-1990 has been verified. For the years 1989 and 1990 simulation accounts have been carried out. The presented method is useful for budget estimation and conducting economic policies.(original abstract)
Artykuł omawia projekt budżetu państwa na 2001 rok. Jest próbą odpowiedzi na pytanie w jakim stopniu budżet jest odpowiedzią na problemy realnej gospodarki, na zagrożenia stabilności ekonomicznej i społeczno-politycznej.
Artykuł porusza problem ewentualnego wykorzystania rezerwy rewaluacyjnej Narodowego Banku Polskiego. Autor przedstawia możliwe opcje wykorzystania rezerwy, a także konsekwencje braku takiego działania.
Artykuł jest kontynuacją prac A. Misztala "Przestrzeń podziałów" (1995) i R. Antoniewicza, A. Misztala "Geometria przestrzeni podziałów" (1997), w których zdefiniowano i rozwinięto pojęcie przestrzeni podziałów. Pojęcie to autor wykorzystał do stworzenia analizy budżetowej.
EN
The paper is the continuation of the paper The distribution space (A. Misztal (1995)) and Geometry of distribution space (R. Antoniewicz, A. Misztal (1997)), where was defined the space of distribution. In this paper we applied geometric properties of the distribution space to analysing national budgets of selected budgets of selected western countries and Poland. (original abstract)
Stany Zjednoczone wkroczyły w 1996 rok bez budżetu. Przyczyną tej sytuacji jest przeciągający się spór prezydenta z republikańską większością w Kongresie o budżet.
Podjęto próbę zbudowania definicji instytucji budżetu państwa o specyficznym uniwersalnym charakterze. Zaproponowana koncepcja godzi dotychczasowe sprzeczne poglądy, doktryny na kwestie budowy doktrynalnej definicji budżetu. Może ona przysłużyć się do rozwiązywania problemów związanych m. in. z odpowiedzialnością za tworzenie i wykonanie budżetu, oraz do tworzenia jasnych i spójnych przepisów prawnych z zakresu finansów publicznych.
EN
This paper focuses on a state budget doctrinal definition building. This definition includes throe features which are represented, at various levels, in every contemporary state budget. The level of these features representation depends on political, economical and social circumstances existing in a particular country. This new conception of state budget doctrinal definition connects two different approaches to this idea present in polish budgetary law doctrine. This definition should be not only treated as starting point to building of a budgetary law provisions, but also taken into consideration during the construction of real world budgets. The presence of such kind of definition in polish doctrine can mean that it would not be necessary to define budgetary features in Polish Constitution.(original abstract)
Przedstawiono przegląd metodologicznych podstaw planowania budżetu zadaniowego w Polsce.
EN
This article presents a review of the methodological foundations of performance budgeting in Poland. It contains a tentative proposal of a performance budget for "Science". (fragment of text)
Omówiono budżet państwa francuskiego, jego dochody i wydatki w aspekcie teorii impasu (niewielkiego przekroczenia budżetowego).
EN
The article deals with the problems pertaining to the French budget and the theory of impasse. In contemporary states public law associations gather financial means in their budgets to finance the planned projects. The author discusses the volume of public funds in France in relation to the G.D.P., the main sources of those funds and what are they basically spent on. Despite the fact that the principle of balanced budget is officially still in force, in practice it can be exceeded to a certain point in the case of a state budget. Under certain conditions and to a specified extent the occurrence of budget deficit or impasse is permitted, and is financed with loans contracted with the Bank of France or the issue of treasuries. (original abstract)
11
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Celem artykułu jest przedstawienie i analiza możliwości zmniejszenia wydatków publicznych w Polsce w warunkach pogłębiającego się deficytu budżetowego i długu publicznego. Autor koncentruje się na analizie barier natury prawnej, ekonomicznej i społecznej.
EN
The main subject of the study are analysis and evalution of actual possiblities of limiting public expeditures in Poland, in paricular welfare expeditures. Accomplishment of this aim, necessary in conditions of the deepening country's budget deficit and the national debt, comes not only across essential barriers of legal nature but especially of economic and social nature. The attention of the author is focused on the analysis of these barriers. (original abstract)
12
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Celem niniejszego artykułu jest pokazanie ważniejszych elementów polskiej procedury budżetowej na tle rozwiązań stosowanych w innych państwach. Szczególna uwaga zostanie poświęcona etapowi prac parlamentarnych.(fragment tekstu)
EN
The article looks at the budgetary procedure in Poland (with a particular focus on the parliamentary stage of this process) against similar procedures in other countries. It first discusses the legal basis of the Polish budgetary procedure and its course in the Sejm and the Senate. Next, the author presents selected comparative aspects of the budgetary procedure in other countries. (original abstract)
13
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Niniejszy artykuł przedstawia kolejne etapy kształtowania się pojęcia "budżetu" na tle historii powszechnej i historii Polski. Jego celem jest wykazanie silnego związku pomiędzy ewolucją prawa budżetowego, a rozwojem idei parlamentaryzmu. Główną tezą stawianą przez autora jest uznanie, że warunkiem koniecznym powstania budżetu we współczesnym znaczeniu było ograniczenie władzy monarchy na rzecz kształtującej się zinstytucjonalizowanej reprezentacji stanowej. (fragment tekstu)
EN
The aim of this article is to review selected historical aspects of government budget and budgetary legislation in Poland. Starting with the explanation of the contemporary understanding of the budget, the author explores how this concept evolved and was understood in the past. The paper draws from both Polish and European experience. (original abstract)
14
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Kontynuacją zagadnień prezentowanych w artykule pt. Procedura budżetowa w Polsce na tle innych państw zamieszczonym w tym tomie jest przedstawienie uwag o wybranych rozwiązaniach procedury budżetowej w Polsce w odniesieniu do postulatów nauki oraz rozwiązań obowiązujących w innych państwach. W literaturze poświęconej tym zagadnieniom znaleźć można przykłady badań i oceny procedur budżetowych dokonywanych w różnych aspektach, np. pod kątem występujących rozwiązań instytucjonalnych, tego czy sprzyjają one szybkiemu (sprawnemu) uchwalaniu budżetu, czy ułatwiają ograniczanie deficytu budżetowego lub szerzej- nierównowagi fiskalnej, czy sprzyjają realizacji określonych zadań państwa poprzez wprowadzenie gwarancji prymatu interesu kolektywnego (grupowego) nad interesami partykularnymi, wreszcie jaką mają potencjalną wartość dla ustawodawcy niezależne instytucje analizujące budżet oraz czy zwiększają przejrzystość, wiarygodność i odpowiedzialność w procesie budżetowym. Zważywszy na to, że ostatnio wyzwaniem dla większości państw, w tym także Polski, jest ograniczenie deficytu budżetowego i długu publicznego, wydaje się, iż ten ostatni aspekt oceny procedur budżetowych winien mieć kluczowe znaczenie. Dlatego też ta kwestia będzie najszerzej rozważana w niniejszym artykule, z uwzględnieniem zmian zachodzących w Polsce, które służą wydłużeniu horyzontu budżetowania oraz dotyczą wprowadzenia budżetu zadaniowego. (fragment tekstu)
EN
The article reviews the budgetary procedure in Poland with respect to its functioning in practice and demands put forward by scholars in order to improve it. The author discusses current challenges (inter alia reduction of the budget deficit and public debt) as well as the recent changes to the budgetary procedure, such as introduction of the multi-year planning and performance-based budgeting.(original abstract)
15
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Przedmiotem tego artykułu jest analiza systemowa i empiryczna dochodów budżetowych. Jego celem zaś określenie znaczenia poszczególnych rodzajów dochodów budżetowych, z uwzględnieniem czynników na to wpływających. Wykorzystano dane o wysokości wpływów poszczególnych dochodów oraz ich udziału w dochodach budżetowych ogółem. Nie ulega wątpliwości, że główne źródło zasilania budżetu państwa stanowiły i nadal stanowią dochody podatkowe. Dlatego też zwrócono szczególną uwagę na wysokość dochodów z podatków bezpośrednich i pośrednich, ich strukturę oraz jej zmiany. Podjęto także próbę zbadania, czy występuje zależność pomiędzy przeprowadzanymi w aktach prawnych zmianami a poziomem dochodów budżetu państwa. Wiedza w tym zakresie była niezbędna do oceny efektywności poszczególnych rodzajów podatków. Badaniami objęto 9-letni okres, od 2000 r. do 2008 r. (lata bezpośrednio przed akcesją Polski do Unii Europejskiej i po niej). Uzasadnieniem dla roku 2000 jako początku badanego okresu są wprowadzone krótko przed tą datą zmiany systemowe, obejmujące reformę systemu ubezpieczeń społecznych, ochrony zdrowia i reformę administracyjną. Wpłynęły one w sposób bezpośredni lub pośredni na wysokość dochodów budżetowych z tytułu podatków dochodowych. W niniejszym artykule w części empirycznej wykorzystano dane dotyczące wysokości zrealizowanych dochodów budżetu państwa. (fragment tekstu)
EN
This paper provides an empirical and theoretical overview of the budgetary income in Poland. In the first section the concepts of the public income and budgetary revenues are introduced. Next, the analysis of the tax revenues during the 9-year timeframe (2000-2008, i.e. pre- and post-EU accession period) is conducted. The author takes into consideration both economic and legal contexts of the budgeting process. The paper draws on the data and information published by the Polish Ministry of Finance. (original abstract)
16
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Celem artykułu jest próba oceny możliwości tkwiących w wieloletnim planowaniu finansowym z punktu widzenia rocznego planowania budżetu państwa w układzie zadaniowym. Zbadana zostanie trafność prognoz budżetowych w Polsce w zakresie dochodów ogółem, dochodów podatkowych, jak też trafność podstawowych założeń makroekonomicznych przyjmowanych przy budowie budżetu państwa. Kwestia oszacowania przyszłych dochodów budżetu państwa jest na tyle ważna, że możliwości skutecznego wykorzystania metody budżetu zadaniowego są w znacznym stopniu uzależnione od stabilności zasilania w środki budżetowe podmiotów realizujących zadania publiczne. (fragment tekstu)
EN
This paper discusses the links between long-term financial planning and performance-based budgeting and assesses the beneficial effect that extension of financial period can produce. The article begins with presenting the rationale and advantages behind introduction of multiannual budget planning. In the second part the author looks at the legal framework for multiannual financial planning in Poland. Next, the connection between performance-based budgeting and multiannual financial plans and the strengths of the latter are covered. (original abstract)
17
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Celem autorki artykułu jest wskazanie, czy i w jakim zakresie doświadczenia międzynarodowe dotyczące funkcjonowania budżetu zadaniowego mogą być przydatne dla Polski, w której budżet zadaniowy jest jeszcze w fazie wdrażania. Dlatego też wykorzystano w szczególności informacje pozyskane przez Ministerstwo Finansów w trakcie wizyt studialnych w różnych państwach oraz wyniki analiz dokonanych przez ekspertów OECD. Dodatkowo wskazano na wybrane aspekty funkcjonowania budżetu zadaniowego w Polsce. Powyższe pozwoliło sformułować wniosek, że aczkolwiek doświadczenia międzynarodowe mają bardzo ograniczone znaczenie dla Polski, to jednak w pewnym zakresie mogą służyć dalszemu doskonaleniu koncepcji budżetu zadaniowego w Polsce. (fragment tekstu)
EN
The author presents the current state of performance budgeting in Poland in the light of the comparative research conducted by the Ministry of Finance during the study visits abroad and the results of analyses carried out by the OECD experts. The first section of the paper provides an overview of the performance-based budgeting in several countries (historical background, rationale behind implementation, methods and tasks). Next, selected aspects of performance-based budgeting in Poland are covered. The final section highlights the conclusions and recommendations provided by the OECD. (original abstract)
18
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Minęło już siedem lat od momentu, gdy rząd premiera K. Marcinkiewicza, tworząc - krótko po objęciu władzy - Zespół do spraw Budżetu Zadaniowego w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, rozpoczął prace nad wdrożeniem nowych metod planowania budżetowego do praktyki zarządzania środkami publicznymi na szczeblu centralnym1. Śledzę ten proces od samego początku, stale podkreślając znaczenie metod budżetowania zadaniowego dla poprawy sytuacji polskich finansów publicznych, a przez to - dla poprawy poziomu życia Polaków i stabilności naszej gospodarki. Nieodmiennie zwracałem też uwagę na słabości procesu wdrożeniowego i liczne błędy popełnione w toku wdrażania zasad budżetu zadaniowego. Po siedmiu latach warto podjąć próbę syntezy tych ocen. Jest to ważne nie tylko po to, by rzetelnie ocenić dotychczasowy przebieg prac związanych z wdrażaniem budżetu zadaniowego, lecz przede wszystkim po to, by sformułować wnioski i zalecenia na przyszłość. (fragment tekstu)
EN
The article presents a multi-faceted evaluation of the design and implementation of performance-based budget in Poland. In the beginning the author introduces the rationale behind the performance budgeting. Next, the methodology applied to performance-based budgeting is covered (various tasks, measures, indicators). In the final section the author introduces the results of the audit conducted by the Polish Supreme Audit Office in the Ministry of Finance and selected government units at the turn of 2011 and 2012. (original abstract)
19
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Zagadnienie finansowania szkolnictwa zawodowego w Polsce postrzegać należy w kontekście aktualnie obowiązujących jeszcze rozwiązań systemowych. W obecnym stanie prawnym prowadzenie szkół na poziomie powszechnym i ponadgimnazjalnym należy do zadań JST (jednostek samorządu terytorialnego), co określa mechanizm jego finansowania. Źródłem finansowania szkolnictwa zawodowego w Polsce jest budżet państwa. Środki budżetowe, przekazywane do JST w formie subwencji oświatowej, są uzupełniane przez środki własne JST, wpływy z różnych opłat, np. z tytułu wynajmu pomieszczeń i obiektów szkolnych. Pomimo zagrożeń i przeszkód rozwijanie szkolnictwa dualnego wydaje się być rozwiązaniem trafnym, mogącym wpłynąć na poprawę sytuacji finansowej szkół zawodowych, a tym samym na poprawę jakości ich kształcenia. Ponadto katalog źródeł finansowania polskiego szkolnictwa zawodowego powinien zostać poszerzony. Dalsze uzależnienie szkolnictwa zawodowego od środków publicznych skazuje je na permanentny kryzys i niepochlebny, choć zapewne mocno przesadzony status, "kuźni bezrobotnych".(abstrakt oryginalny)
EN
The matter of financing vocational education in Poland should be viewed in connection with the system solutions, which are currently in force. In the present legal status, managing primary, lower secondary and upper secondary schools belongs to the LGU, which determines the mechanism of its financial support. The national budget is the source of financing vocational education in Poland. The budget resources granted for the LGU (Local Government Units) as the education subsidy are being completed by own funds of the LGU, contributions from different charges, for example, in relation to the rent of rooms and school buildings. In spite of dangers and obstacles, dual education development seems to be the right solution, being able to influence on the improvement of the financial situation of vocational schools and, simultaneously, on better quality of their education. Moreover, the range of funds for Polish vocational school-system ought to be extended. Further dependence of vocational education on public financial resources dooms it to permanent crisis and an unfavourable, though firmly exaggerated, status of "forge of the unemployed".(original abstract)
20
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Budżet państwa jest najważniejszym instrumentem zarządzania finansami publicznymi i odgrywa kluczową rolę w sprawnym funkcjonowaniu państwa. Artykuł przedstawia procedury budżetowe w Bułgarii, Republice Czeskiej, Słowacji, Słowenii, Rosji i Rumunii, począwszy od etapu przygotowania projektu budżetu, poprzez prace w parlamencie, proces wykonania budżetu oraz jego kontrolę. (abstrakt oryginalny)
EN
State budget is the most important instrument of public finance and the budgeting procedures play a crucial role in the functioning of any state. This article provides an overview of budgetary procedures in Bulgaria, the Czech Republic, Slovakia, Slovenia, Russian Federation and Romania. Each section discusses the country's budget preparation process, legislative works and the role of parliament, budget execution and concludes with budget control measures. (original abstract)
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.