We współczesnej przestrzeni społeczno-ekonomicznej coraz liczniejsze są zjawiska polaryzacji, z jednej strony bowiem pojawiają się bieguny wzrostu, a z drugiej peryferie, powodujące marginalizowanie znacznych obszarów oraz ich populacji. Zjawiska te w przestrzeni polskiej związane są nie tylko z różnicowaniem poziomu rozwoju poszczególnych regionów, ale także ich narastaniem wewnątrz regionów. Przykładem może być Dolny Śląsk, gdzie szczególnie obszary pogranicza polsko-czeskiego wykazują cechy peryferii. Dlatego bez podjęcia działań, szczególnie związanych ze współpracą transgraniczną, nie można myśleć o ich aktywizacji.(abstrakt oryginalny)
EN
In present socio-economic space there is a growing phenomenon of polarization (on the one hand the increase in growth poles, on the other the appearance of the periphery). Periphery increase has negative influence and results in the marginalization of large areas and their population. This phenomenon can be noticed in the Polish space. It is connected with both different levels of development among regions but also with the growth of these phenomena inside the regions. Lower Silesia can be an example, where some areas of Polish- -Czech borderland display the features of periphery. That is why without taking activities connected with the cross-border cooperation, the activation of the region is not possible(original abstract)
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Globalny kryzys przyspieszył przesuwanie się pól wzrostu z krajów wysoko rozwiniętych do krajów rozwijających się. Dynamiczny wzrost gospodarczy rynków wschodzących w ostatnich dekadach spowodował, że ich udział w światowym PKB, handlu oraz przepływach kapitału, inwestycji i technologii znacznie wzrósł. W rezultacie wyłoniły się nowe centra wzrostu, które znajdują się wokół największych gospodarek wschodzących w różnych regionach świata. Chiny - największa gospodarka wschodząca - poprzez swoją wielkość i dynamikę oraz powiązania gospodarcze z większością krajów stały się największym polem wzrostu. Są obecnie główną siła globalizującą kraje rozwijające się, przyczyniając się do pogłębienia integracji gospodarczej między krajami rozwijającymi się, co stanowi jeden z ważnych czynników napędzających ich wzrost gospodarczy. Badania wskazują, że w najbliższych dekadach wzrośnie stopień oddziaływania nowych pól wzrostu na globalny wzrost gospodarczy. (abstrakt oryginalny)
EN
Global crisis has accelerated the shift of growth poles from developed to developing countries. Dynamic economic growth of emerging markets in the last decades caused a significant increase in their share of global GDP, trade, capital flows, investment, and technology transfer. The result is the emergence of new growth centers located around the major emerging economies in various regions of the world. China - the largest emerging economy - thanks to its size, dynamics, and economic ties with majority of countries has become the largest growth pole in contemporary world. It is now a major force in the globalizing developing world and contributes to the deepening of economic integration among developing countries, which is an important driver of economic growth. The World Bank studies indicate that the impact of new growth poles will increase in the coming decades. (original abstract)
Zanalizowano rozwój działalności gospodarczej w specjalnych strefach ekonomicznych utworzonych na terenie województwa dolnośląskiego. Przedstawiono regres gospodarki części terenów tego województwa w początkowym okresie transformacji, czemu starano się zaradzić, powołując SSE Wałbrzyską, Kamiennogórską i Legnicką. Omówiono i oceniono zlokalizowane tam, niemal wyłącznie przez kapitał zagraniczny, zakłady przemysłowe. Ukazano ich pozytywny wpływ na gospodarkę (korzyści związane bezpośrednio i pośrednio ze zlokalizowanym tam przemysłem), ze szczególnym uwzględnieniem strefy wałbrzyskiej.
EN
There is an analysis of economic activity development in Special Economic Zones created in Dolnoslaski voivodship. The paper includes the subject of economic regress in some areas of Dolnoslaski voivodship in the first period of transformation together with establishing Wałbrzych, Kamienna Góra and Legnica Special Economic Zones. The author discusses and estimates enterprises situated in SEZ mostly by foreign capital and their positive impact on economy (direct and indirect advantages connected with industry situated there) with a special attention paid to Wałbrzych Special Economic Zone. (AŁ)
4
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Przedmiotem artykułu jest tematyka klastrów, które stanowią obecnie popularną metodę organizowania działalności gospodarczej, opierającą się na koncentracji geograficznej i sektorowej przedsiębiorstw. Koncepcja ta jest analizowana przede wszystkim w kontekście teorii biegunów wzrostu, sformułowanej przez F. Perroux. Zgodnie z tym podejściem, polaryzacja sektorowa, czyli dynamiczny rozwój niektórych branż gospodarczych, wpływa na polaryzację przestrzenną, a więc wyłonienie się takich lokalizacji (zwanych biegunami wzrostu), które charakteryzują się szybszym tempem rozwoju niż pozostałe obszary. Celem artykułu jest weryfikacja hipotezy, że klastry mogą pełnić funkcję biegunów wzrostu, ponieważ stanowią one skuteczny mechanizm koncentrowania zasobów oraz stymulowania współpracy, sprzyjających dalszemu rozwojowi danego sektora. Weryfikacji powyższej hipotezy służy analiza Bawarskiego Klastra Biotechnologicznego, który jest jednym z najsilniejszych ośrodków biotechnologicznych w Europie. Klaster ten pełni funkcję bieguna wzrostu dla Bawarii, wpływając na rozwój jednego z najnowocześniejszych sektorów, jakim jest sektor biotechnologiczny, a także poprzez efekty rozprzestrzeniania wiedzy i innowacji przyczyniając się do wyższej innowacyjności i konkurencyjności całej gospodarki regionalnej. Rosnąca popularność klasteringu i koncepcji polityki rozwoju opartej o klastry spowodowała aktywne podjęcie przez władze Bawarii działań na rzecz wspierania tej formy współpracy w gospodarce, co objęło m.in. sektor biotechnologiczny, stanowiący jeden z kluczowych sektorów dla gospodarki tego landu. (abstrakt oryginalny)
EN
The article focuses on business clusters, which have become a popular method for organizing business operations, based on the geographical and sectoral concentration of enterprises. Business clusters are analyzed primarily in the context of the growth pole theory formulated by French economist François Perroux. Under this approach, sectoral polarization, or the rapid development of some sectors of the economy, influences spatial polarization, which means the emergence of locations (referred to as growth poles) characterized by a higher growth rate than other areas. This article aims to validate the hypothesis that clusters can act as growth poles for the economy because they represent an effective mechanism for concentrating resources and stimulating cooperation, conducive to the further development of the sector. This hypothesis is validated on the basis of an analysis of the Bavarian Biotechnology Cluster, which is one of the strongest biotechnology centers in Europe. This cluster acts as a growth pole for Germany's Bavaria region, influencing the development of the biotechnology sector, one of the most advanced sectors of the regional economy. The Bavarian Biotechnology Cluster also helps disseminate knowledge and innovation, thus contributing to greater innovation and competitiveness of the regional economy. The growing popularity of clustering and the concept of cluster-based development policies have encouraged the Bavarian authorities to take action to support this form of cooperation in the economy. These measures cover the biotechnology sector, one of the key sectors of the Bavarian economy. (original abstract)
Autor wyjaśnia pojęcie "region". Dzieli je na powierzchniowe i węzłowe. Przedstawia teoretyczne, współczesne koncepcje regionu. Powołuje się na prace W.Chrisrallera, który omawia sieć osadniczą i tzw. miejsca (ośrodki) centralne. Autor artykułu przypomina tzw. bieguny wzrostu na podstawie teorii Perroux i Boudeville. Przedstawia koncepcję K.Dziewońskiego, gdzie region to: - narzędzie badania, - przedmiot poznania, - narzędzie działania. W dalszej części omówiono początki regionalizacji w Europie, które sięgają XIX w. Na zakończenie omówiono reformę podziału administracyjnego Polski. Nową mapę przeanalizowano pod kątem zróżnicowania wielkości powierzchni, liczby ludności i możliwości rozwoju gospodarczego.
Przedstawiono rolę metropolii w procesie wzrostu społeczno-gospodarczego w krajach rozwiniętych oraz źródła i mechanizmy czynników rozwoju w aglomeracjach.
EN
The aim of this article is a presentation of metropolis role in the socioeconomic growth process in developed countries. It is also showed sources and mechnisms of focusing development factors in the agglomerations. The aspect of Polish biggest cities perspectives and meanings for development process in the country is also taken into consideration. (original abstract)
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.