Współczesne projekty przestrzeni publicznych stwarzają lepsze warunki do spędzania wolnego czasu dla mieszkańców i turystów w miastach. Ludzka skala, rzeźba terenu, woda, piękno projektowanych form i użytych materiałów tworzą miejsca, w których ludzie chętnie przebywają, dobrze się czują. Program funkcjonalny jest dopełnieniem atrakcyjności i różnorodności przestrzeni, także w przypadku istniejących już założeń. Dzięki temu przestrzenie publiczne stają się miejscem dialogu między ludźmi, ale także kontaktu z naturą i przeszłością.
EN
Contemporary projects of public spaces create better conditions for spending free time for inhabitants and tourists in cities. Human scale, form of the landscape, water, beauty of designed forms and materials used create places where people willingly spend their time and feel well. A functional programme is a supplement to the attractiveness and variety of spaces, also in the case of existing projects. Thanks to this, public spaces become a place of dialogue between people, but also enable contact with nature and the past. They have convenient conditions for integration and communication between people, which is particularly important in cities, where positive examples are rare.
Ornament in architecture is an essential element, although its role is secondary and complementary. Making decorations is a last step in creation of a good form. Ornamentation may counteract monotony, emphasise elements which are important, provide the form with an optic balance and put in order the whole of the composition. It can also act as a background. Ornamentation unifies different arts by repeating similar motives - for example in materials and coulors of the architecture and its background. The colour of ornaments activates the surface of every form and reveals its depth, without using shadows. It helps in articulation of different planes and shapes in space. Suggestive effect of ornamentation is built on comprehension of the essence of the material, in which they are created, its structure, character and colour. Ornamentation has always helped to read the relation of forms to specific time, culture and to recognise the style and fashion. Ornaments toogether with the other means of expression, constitutes a kind os historical continuity, so that it is an important source of inspiration in creation of architecture.
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Paryż jest miastem o zachowanej równowadze między przestrzeniami publicznymi, których celem jest integracja ludzi w otoczeniu historycznej i współczesnej architektury, a przestrzeniami zielonymi pozwalającymi na prywatność w środowisku naturalnym. Wartości kulturowe policentrycznego mia-sta w połączeniu z nowoczesnymi obiektami stały się czynnikiem aktywizacji gospodarczej. Paryż ulega ciągłej transformacji, tutaj nieustannie przebudowuje się i udoskonala przestrzenie publiczne, modyfikuje funkcje towarzyszących im budynków, dostosowując je do zmieniających się potrzeb mieszkańców i turystów.
EN
Paris is a city which retains balance between public space, whose objective is integration of people in the environment of historical and modern architecture, and green areas allowing for privacy in a natural environment. The cultural values of the city, combined with modern facilities, became a factor for economic activation. Paris is subjected to ongoing transformation, public space is being continuously rebuilt and improved, and the functions of buildings accompanying these spaces are being modified and adjusted to the changing needs of inhabitants and tourists.
W artykule przedstawiono współczesne ogrody znajdujące się w sąsiedztwie dwóch paryskich muzeów - Musee du Quai Branly, gdzie stworzono atmosferę środowiska naturalnego, w którym powstała sztuka prymitywna, oraz Muzeum Wieków Średnich, gdzie odtworzono klimat średniowiecza, nawiązując do tradycji miejsca i jego historii. Zarówno forma, treść, funkcja, jak i technologia i materiały współtworzą niepowtarzalne miejsca, nad którymi czuwa genius loci. Nawiązują one treścią do tematyki zbiorów muzealnych, prezentują oryginalne pomysły, zaskakujące skojarzenia, wykorzystują osiągnięcia nowoczesnych technologii. Są rodzajem scenografii symbolicznie przenoszących zbiory muzealne w przestrzeń miasta. Otwarcie muzeów na przestrzeń miasta powoduje wzrost zainteresowania ich zbiorami, wzbogaca także miasto o nowe przestrzenie zielone niezwykle potrzebne w zatłoczonej metropolii. Stworzony w nich duch miejsca wpływa na osoby w nim przebywające, przenosi je w inny czas i inną przestrzeń.
EN
The article presents contemporary gardens located in the neighborhood of two Parisian museums - Museum du Quai Branly, where the atmosphere of natural environment and in which primitive art has been created, as well as the Museum of Middle Ages, with atmosphere of middle ages recreated by reference to the tradition and history of the place. The form, content, function, technology and materials work together to create a unique places, where genius loci takes care. Their essence refers to museum collections. The gardens present original ideas, surprising associations, they make use of achievements of modern technologies. They are a type of a set design which symbolically moves museum collections into the space of the city. Moving the museums to city areas increases interest in their collections, it also enriches the city with new green spaces, so necessary in a crowded metropolis. The spirit of the place created there has influence on the people who visit the gardens and takes them into a different time and space.
11
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
National temperament and traditions added specific local quality to Poland's architecture of the turn of the 19th century; this quality was supported by characteristically shaped details and ornaments. This can be very well illustrated by the work of Kraków architects who attempted to retain local and vernacular character of the architecture in that town. The so-called "Kraków school" was well known for its attempts to create its own interpretation of immigration processes based on traditionalism, non-standard decorative quality and the presence of decorative elements characteristic for painting, which was decisive for the artistic expression of architecture. At that time, developers in Kraków began to build tenement houses of high technical and functional standards, with individual, valuable formal solutions. The development of this housing standard was supported by the migration of affluent land gentry of Galicia region, who commissioned their houses, villas and palaces with renowned architects (Talowski, Odrzywolski, Pokutyński, Stryjeński, Szyszko-Bohusz, Ekielski, Zaremba, Pryliński itp). Decorations of facades of these houses, made by renowned artisans, have considerable significance for the national heritage. At the turn of the 19th century, the architecture in Kraków evolved from Romantic historicism, going through its final stage which manifested itself in formal eclecticism and other phenomena and had developed into Art Nouveau. Architects often resigned from departing from traditional composition principles, in favour of a natural and evolutionary combination of eclectic and art nouveau motives which made the facades look "modern". Most of the tenement houses do not have full features of Art Nouveau; it is restricted to decorations only. Decorations from that period combine geometrical motives typical for Viennese Art Nouveau with plant motives; decorations are most often reduced to clearly separated areas. Geometrical ornaments often emphasise vertical directions, while plant motives are most often horizontal. Characteristically enough, plant motives used for decoration are often derived from local species, such as chestnut trees, sunflowers, roses, tree branches etc. These elements are complemented with animal motives including lions, eagles, owls, spiders, peacocks, donkeys etc. The architects used also folk motives and patriotic symbols; in this way the new form found its place as a continuation of cultural traditions characteristic for the region.
12
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Idea oszczędności w aspekcie działań podejmowanych w sferze architektury nie do końca sprawdziła się w przypadku ograniczenia detalu i eliminacji ornamentu zapoczątkowanych w latach dwudziestych XX w. Spowodowała ona zerwanie tradycyjnych więzi architektury z innymi dziedzinami sztuki, sprzyjające atrofii więzi społecznych. Detale i mała architektura (pomniki, fontanny itp.) są niezwykle istotną częścią budynków, ściśle powiązaną ze skalą człowieka. Są one bliskie oku, skupiają, czasem przykuwają naszą uwagę, kiedy przez jedno spojrzenie obejmujemy fragmentarycznie formę architektoniczną lub wnętrze urbanistyczne. Choć nie są elementami najistotniejszymi, umożliwiają niekiedy poprzez nieoczekiwane skojarzenie poznanie całościowego zamysłu twórcy i zrozumienie idei projektu. Różnorodność, którą mogą one wnieść do architektury, wpływa także na zmienną stymulację percepcji przestrzeni, a ich wartości artystyczne i zdolność oddziaływania na emocje może ułatwić identyfikację i zapamiętywanie form, tworzyć charakter miejsca. Detal, dekoracja i mała architektura pomagaj ą rozpoznać związki kompozycyjne i przestrzenne struktury urbanistycznej, tworzą niezwykle istotną część determinującą jej jakość.
EN
The idea of economy of the activities undertaken in the field of architecture has not really proved itself as regards the tendency to reduce the number of details and eliminate ornaments which started in the 1920s. It resulted in breaking the traditional ties between architecture and other art disciplines and thus facilitated atrophy of social bonds. Details and landscape architecture (monuments, fountains etc.) are an extremely important part of buildings, tightly interlinked with the human scale. The are close to our eyes, sometimes they rivet our attention when with just one look we embrace in a fragmentary way an architectural form or an urban interior. Although they are not the most important elements, sometimes, because of an unexpected association, they help us understand the holistic intention of the author and of the project's idea. Besides, the diversity they may introduce into architecture influences the changing stimulation of space perception whilst their artistic value and ability to exert influence on emotions may facilitate identification and memorization of forms and create the character of a place. Details, decorations and landscape architecture help us recognize compositional and spatial relations of the urban structure and they are an unusually important element of this structure, determining its quality.
13
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Dzieło architektoniczne powstające w kontekście współczesnego miasta, obok walorów estetycznych i funkcjonalnych, powinno tworzyć nowe związki z formami i przestrzeniami, które mu towarzyszą. Ważna jest kompozycja stwarzająca nową całość. Zdolność oddziaływania na emocje takiej całości może ułatwić identyfikację i zapamiętywanie budynku i sekwencji przestrzeni, z drugiej strony może tworzyć nastrój złożoności i niejednoznaczności wzmacniający atrakcyjność miejsca. Ważne wydaje się także, aby powstające budynki działały w szerszym kontekście czasowym, stając się równocześnie czynnikiem aktywacji otaczających je przestrzeni, dostosowując je do zmieniających się potrzeb mieszkańców i turystów.
EN
An architectural creation emerging in the context of a modern city, apart from aesthetic and functional values, should also establish new relations with the forms and spaces that accompany it. The composition that creates a new entity is very important. The ability to influence the emotions of such an entity may facilitate the identification of a given building and space sequence and also create an atmosphere of complexity and ambiguity, intensifying the place's attractiveness. It also seems important that the new buildings operate within a wider time context, at the same time becoming an activating factor for the space surrounding them and adjusting them to the changing needs of inhabitants and tourists.
14
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Rozrastające się miasta upodabniają się do współczesnego życia z jego niesamowitą dynamiką i zmiennością. Nieruchoma jak dotąd architektura, towarzysząca "przepływowi ludzi i obrazów", staje się obecnie elementem kinetycznym miasta. Efekt ten wzmacniają dynamiczne formy i ich elewacje, zdolne do przekazywania nowych kodów i znaczeń za pomocą ruchomych obrazów. Życie miasta ogniskuje się w miejscu skrzyżowania aktywności i spotkań ludzi, kultur, form itp. W XXI wieku istotne stało się ponowne zjednoczenie fizycznych struktur miasta - ich budynków, przestrzeni, ulic - z jego socjalnym, kulturalnym i ekonomicznym wymiarem życia.
EN
The cities which are growing fast are similar to contemporary life, with its unusual dynamic and variety. Immovable architecture, which have followed "flow of people and pictures", becomes now a kinetic element of the city. This effect is reinforced by dynamic forms and their elevations, which are able to display the new signs and meanings by moving pictures. Life of the city is concentrated in the junctions of activities and in places where people, cultures, forms etc. have met. An attempt to re-engage the physical structure of cities - their buildings, spaces and streets - with the social, cultural and economic dimensions of urban existence becomes essential in 21st century.