W artykule przedstawiono różne struktury fal uderzeniowych w dyszy silnika rakietowego i w przywylotowym strumieniu zewnętrznym, występujące przy różnych uwarunkowaniach gazodynamicznych procesu. Badania przeprowadzono na podstawie wyników numerycznego modelowania turbulentnego, wysokoenergetycznego przepływu gazów prochowych w osiowosymetrycznej dyszy zbieżno-rozbieżnej silnika i w obszarze zewnętrznym, uzyskanych autorską metodą [7] rozwiązywania zagadnień początkowych dla niestacjonarnych równań problemu. W modelu fizycznym procesu uwzględniono lepkość i przewodność ciepłą gazów oraz zastosowano modele turbulencji Cebeciego-Smitha, Prandtla i k-e w wersji Lama-Bremhorsta. Wyniki symulacji przedstawiają: różne struktury fal uderzeniowych w rozbieżnej części dyszy i w strumieniu wylotowym, występujące przy różnych relacjach ciśnienia spiętrzenia gazu po do ciśnienia zewnętrznego pe (2,7,13.3); falę wiszącą w strumieniu swobodnym wypływającym z unieruchomionej dyszy w warunkach nadciśnienia wylotowego pwpz=3.1; fale uderzeniowe powstające w obszarze zewnętrznym podczas łączenia się naddźwiękowego strumienia wypływającego z dyszy i strumienia zewnętrznego opływającego dyszę z prędkością nadkrytyczną, przy podciśnieniu w środku przekroju wylotowego pw^p=0.21.
W artykule przedstawiono kompleksową metodę numerycznego modelowania osiowosymetrycznego, niestacjonarnego, turbulentnego, wysokoenergetycznego przepływu gazów lepkich i przewodzących ciepło w kanale dopływu, w dyszy zbieżno-rozbieżnej i w przywylotowym strumieniu zewnętrznym, przy dowolnych uwarunkowaniach gazody-namicznych procesu. Metoda obejmuje m.in. złożony algorytm wyznaczania lokalnych, chwilowych wartości pochodnych zmiennych stanu w polu przepływu i metody sterowania procesem niestacjonarnym: dwie metody iteracyjne wysokiego rzędu klasy predyktor-korektor i metodę Rungego-Kutty (Jamesona), przystosowaną do równań problemu przedstawionych w postaci różniczkowej. Metodę symulacji opracowano pod kątem rozwiązywania wielu problemów balistyki wewnętrznej silnika rakietowego takich, jak: modelowanie rozprzestrzeniania się strumienia wypływającego z dyszy w strumieniu gazów opływających dyszę (np. w czasie lotu rakiety), określenie pól niestacjonarnego przepływu z falami uderzeniowymi wewnątrz dyszy i w strumieniu zewnętrznym, badanie przepływu z falą wiszącą w strumieniu swobodnym (przy nadciśnieniu w przekroju wylotowym), symulacja klasycznego przepływu naddźwiękowego w warunkach tzw. dyszy za krótkiej.