Czasopismo
Tytuł artykułu
Autorzy
Warianty tytułu
Collective Actions in the Pretransformational Perspective.
Języki publikacji
Abstrakty
Przedstawiono problematykę kształtowania cech osobowości jednostek przez reguły ładu społecznego w perspektywie historycznej. Omówiono typy zachowania zbiorowego w różnych koncepcjach ładu społecznego (ład "przedstawień zbiorowych", ład policentryczny i ład monocentryczny). Następnie omówiono zagadnienia aktywności zbiorowej w kontekście segmentacji środowiska robotników przemysłowych w latach1944-1989.
Collective actions are a domain of civic communities. Their realization is possible only within democratic systems, where basic civil rights are respected. In totalitarian states, where each case of uncontrolled individual action is seen as a threat for the foundations of the system, collective actions are in fact out of the question. On the other hand, if we consider the history of actual totalitarian regimes, the extent to which their total ambitions concerning the authoritative control over community were realized, usually was a far cry from the desired model. Even in extremely difficult conditions a considerable group of citizens was ready to fight for their identity. Such actions were propelled by e.g. previous individual experience, level of education, religious norms, cultivation of traditional values, authority of a family circle, active approach of individuals or social groups. Polish industrial workers are an example of a social group which undertook collective actions under conditions of monocentrical order. The article analyses how these actions differed depending on the biosocial traits and axiological norms of this environment. (original abstract)
Rocznik
Strony
64-95
Opis fizyczny
Twórcy
autor
Bibliografia
- Arendt H. (1993), Korzenie totalitaryzmu, Warszawa.
- Bankowicz M. (1995), Kulisy totalitaryzmu, Kraków.
- Berger P.L. (2001), Zaproszenie do socjologii, Warszawa.
- Berlin I. (2002), Pod prąd, Poznań.
- Bourdieu P., Passeron J.C. (1990), Reprodukcja. Elementy teorii systemów nauczania, red. A. Kłoskowska, Warszawa.
- Braudel F. (1999), Historia i trwanie, Warszawa.
- Brzeziński Z. (1990), Wielkie bankructwo. Narodziny i śmierć komunizmu, Paryż.
- Burleigh M. (2002), Trzecia Rzesza. Nowa historia. Warszawa.
- Chumiński J. (1999a), Ruch zawodowy w Polsce w warunkach kształtującego się systemu totalitarnego 1944-1956, Wrocław.
- Chumiński J. (1999b), Wpływ wojny i okupacji na skład środowiska pracowników przemysłu na tzw. Ziemiach Dawnych i Ziemiach Odzyskanych, "Śląski Kwartalnik Historyczny Sobótka", nr 1.
- Dobry M. (1995), Socjologia kryzysów politycznych, Warszawa.
- Dorosz K. (1945), Skrzywdzone pokolenie, "Przegląd Socjalistyczny", nr 1.
- Dzieje Polski. Kalendarium, red. A. Chwalba, Kraków 1999.
- Encyklopedia historii Drugiej Rzeczypospolitej (1999), red. A. Garlicki, Z. Landau, W. Roszkowski, P. Stawecki, J. Tomaszewski, Wyd. Bellona, Warszawa.
- Freud Z. (1992), Kultura jako źródło cierpienia. Warszawa.
- Friszke A. (2001), Przystosowanie i opór. Rozważania nad postawami społecznymi 1956-1970, [w:] Komunizm. Ideologia, system, ludzie, red. T. Szarota, Warszawa.
- Fukuyama F. (2000), Wielki wstrząs. Natura ludzka a odbudowa porządku społecznego. Warszawa.
- Fukuyama F. (1997), Zaufanie. Kapitał społeczny a droga do dobrobytu, Warszawa.
- Gardawski J. (1996), Przyzwolenie ograniczone. Robotnicy wobec rynku i demokracji, Warszawa.
- Gilejko L. (1995), Robotnicy i społeczeństwo. Warszawa.
- Gilejko L. (2002), Społeczeństwo a gospodarka. Socjologia ekonomiczna, Warszawa.
- Gray J. (1997), Od postkomunizmu do społeczeństwa obywatelskiego. Powrót historii i zmierzch zachodniego modelu, [w:] Ani książę, ani kupiec: obywatel, red. J. Szacki, Kraków.
- Heller M. (1989), Maszyny i śrubki. Jak hartował się człowiek sowiecki, Warszawa.
- Hirszowicz M. (2001), Pułapki zaangażowania. Intelektualiści w służbie komunizmu, Warszawa.
- Hubner P. (2002), Pojęcia i tradycje samoorganizacji społecznej w Polsce, [w:] Samoorganizacja społeczeństwa polskiego: trzeci sektor, red. P. Gliński, B. Lewenstein, A. Siciński, Warszawa.
- Kaliński J. (1993), Przemiany strukturalne w gospodarce polskiej 1944-1970, Warszawa.
- Kamiński Ł. (2000), Polacy wobec nowej rzeczywistości 1944-1948, Toruń.
- Karpiński J. (1999), Socjologiczne problemy postkomunizmu, [w:] Idee a urządzenie świata społecznego, red. E. Nowicka, M. Chałubiński, Warszawa.
- Kenney P. (1997), Po co zachodowi historia PRL-u?, "Odra", nr 7-8.
- Kersten K. (1992), Czy PRL była państwem totalitarnym, "Mówią wieki", nr 2 (400).
- Klessmann C. (1999), Sporne problemy współczesnej historii Niemiec, Poznań. Klimczak B. (2001), Teoretyczne podstawy badania działań grup interesu na rzecz ładu rynkowego, [w:] Samorząd gospodarczy i zawodowy w procesie powstawania ładu rynkowego w Polsce, red. B. Klimczak, Wrocław.
- Kochanowski T. (1980), Postrzeganie społeczności zakładowej i ocena jej struktury, [w:] Obraz. świadomości robotników wielkoprzemysłowych w Polsce, red. L. Gilejko, Warszawa.
- Kocka J. (1997), O historii społecznej Niemiec, Poznań.
- Kołakowski L. (2001), Główne nurty marksizmu, cz. III, Poznań.
- Koralewicz J. (1987a), Autorytaryzm, lęk, konformizm. Analiza społeczeństwa polskiego końca lat siedemdziesiątych, Wrocław.
- Koralewicz. J. (1987b), Autorytaryzm robotników i inteligencji, [w:] Społeczeństwo polskie przed kryzysem w świetle badań socjologicznych z lat 1977-1979, red. J. Koralewicz, Warszawa.
- Koralewicz J. (1990), Autorytaryzm a poglądy polityczne Polaków, [w:] Orientacje społeczne jako element mentalności, red. J. Reykowski, K. Skarżyńska, M. Ziółkowski, Poznań.
- Koralewicz-Zębik J. (1979), Niektóre przemiany systemu wartości, celów i orientacji życiowych społeczeństwa polskiego, "Studia Socjologiczne", nr 4(75).
- Korzeniowski K. (1993), Orientacja demokratyczna vs autorytarna w społeczeństwie polskim, [w:] Wartości i postawy Polaków a zmiany systemowe, red. J. Reykowski, Warszawa.
- Kumar K. (1997), Społeczeństwo obywatelskie: rozważania na temat użyteczności historycznego terminu, [w:] Ani książę, ani kupiec: obywatel, red. J. Szacki, Kraków.
- Leksykon politologii (1999), red. A. Antoszewski, R. Herbut, Wrocław.
- Levi-Strauss C. (1969), Myśl nieoswojona, Warszawa.
- Łuczak C. (1982), Polska klasa robotnicza w latach wojny i okupacji, "Z pola walki", nr 1-2.
- Magierska A. (1995), Dylematy historii PRL, Warszawa.
- Malanowski J. (1962), Robotnicy Warszawskiej Fabryki Motocykli, Warszawa.
- Marody M. (2001), Przemiany postaw ideologicznych i przystosowanie w systemie komunistycznym, [w:] Komunizm. Ideologia, system, ludzie, red. T. Szarota, Warszawa.
- Matysiak A. (1999), Źródła kapitału społecznego, Wrocław.
- Miłosz C. (1989), Zniewolony umysł, Kraków.
- Miszalska A. (1998), Homo sovieticus w świecie kapitalizmu, "Kultura i Społeczeństwo", R. XLII, nr 4.
- Miszalska A. (1996), Reakcje społeczne na przemiany ustrojowe. Postawy, zachowania i samopoczucie Polaków w początkach lat dziewięćdziesiątych, Łódź.
- Mokrzycki E. (1991), Odradzanie się więzi społecznych, [w:] Społeczeństwa posttotalitarne. Kierunki przemian, red. Z. Sadowski, Warszawa.
- Morawski W. (2001), Socjologia ekonomiczna. Problemy, teoria, empiria. Warszawa.
- Nowak S. (1979), System wartości społeczeństwa polskiego, "Studia Socjologiczne", nr 4(75).
- Obuchowski K. (1990), Kolektywizm - indywidualizm - ideologizm, [w:] Orientacje społeczne jako element mentalności, red. J. Reykowski, K. Skarżyńska, M. Ziółkowski, Poznań.
- Olechnicki K., Zalęcki P. (1998), Słownik socjologiczny, Toruń.
- Ossowski S. (2001), O osobliwościach nauk społecznych, Warszawa.
- Paczkowski A. (2003), Strajki, bunty, manifestacje jako "polska droga" przez socjalizm, Poznań.
- Paczkowski A. (1994), Zdobycie władzy czy państwa?, "Życie Warszawy", nr 153 z dnia 30 czerwca (dodatek "Forum").
- Popławski H. (1952), Dwa lala działania ustawy o zabezpieczeniu socjalistycznej dyscypliny, "Przegląd Związkowy", nr 10.
- Putnam R. (1995), Demokracja w działaniu, Kraków.
- Reykowski J. (1993), Zmiany systemowe a mentalność polskiego społeczeństwa, [w:] Wartości i postawy Polaków a zmiany systemowe, red. J. Reykowski, Warszawa.
- Robotnicy "84-85". Świadomość pracowników czterech wielkich zakładów przemysłowych (1990), red. M. Ziółkowski, Wrocław.
- Rocznik Statystyczny 1956, GUS, Warszawa 1956.
- Rocznik Statystyczny 1987, GUS, Warszawa 1987.
- Scruton R. (2000), Słownik myśli politycznej, Poznań.
- Spencer H. (2002), Jednostka wobec państwa, Warszawa.
- Społeczeństwa posttotalitarne. Kierunki przemian (1991), red. Z. Sadowski, Warszawa.
- Statystyka Przemysłowa 1946, cz. I. Zatrudnienie, seria D, z. 8, Warszawa 1949.
- Szacki J. (2002), Historia myśli socjologicznej, Warszawa.
- Szacki J. (1997), Wstęp. Powrót idei społeczeństwa obywatelskiego, [w:] Ani książę, ani kupiec: obywatel, red. J. Szacki, Kraków.
- Sztompka P. (1999), Prolegomena do teorii zaufania, [w:] Idee a urządzenie świata społecznego, red. E. Nowicka, M. Chałubiński, Warszawa.
- Sztompka P. (2002), Socjologia. Analiza społeczeństwa, Kraków.
- Sztompka P. (1994), Teorie zmian społecznych a doświadczenie polskiej transformacji, "Studia Socjologiczne", nr 1(132).
- Świda-Ziemba H. (1997), Człowiek wewnętrznie zniewolony. Mechanizmy i konsekwencje minionej formacji - analiza psychologiczna, Warszawa.
- Świda-Ziemba H. (1994), Robotnicy lat pięćdziesiątych, [w:] Elity władzy w Polsce a struktura społeczna w latach 1956-1981, Warszawa.
- Tarkowska E. (1999), Polacy wobec przyszłości i przeszłości. Czas społeczny w okresie realnego socjalizmu i w okresie transformacji, [w:] Idee a urządzenie świata społecznego, red. E. Nowicka. M. Chałubiński, Warszawa.
- Tillmann K. J. (1996), Teorie socjalizacji. Społeczność, instytucja, upodmiotowienie. Warszawa.
- Tischner J. (1992), Etyka solidarności oraz Homo sovieticus, Kraków.
- Tönnies F. (1988), Wspólnota i stowarzyszenie. Rozprawa o komunizmie i socjalizmie jako o empirycznych formach kultury, Warszawa.
- Topolski J. (1998a), Jak się pisze i rozumie historię. Tajemnice narracji historycznej, Warszawa.
- Topolski J. (1998b), Świat bez historii, Poznań.
- Walicki A. (1993), Zniewolony umyśl po latach, Warszawa.
- Weber M. (2002), Gospodarka i społeczeństwo. Zarys socjologii rozumiejącej, Warszawa.
- Widerszpil S. (1965), Skład polskiej klasy robotniczej. Tendencje zmian w okresie industrializacji socjalistycznej, Warszawa.
- Wrzesiński W. (2001), Postawy i nastroje Polaków po klęsce wrześniowej na terenie okupacji sowieckiej, [w:] Komunizm. Ideologia, system, ludzie, red. T. Szarota, Warszawa.
- Wyka K. (1984), Życie na niby. Pamiętnik klęski. Warszawa.
- Zaremba M. (2001), Komunizm jako system mobilizacyjny: casus polski, [w:] Komunizm. Ideologia, system, ludzie, red. T. Szarota, Warszawa.
- Zinowiew A. (1984), Homo sovieticus, Londyn.
- Zmierzch socjalizmu państwowego. Szkice z socjologii ekonomicznej (1994), red. W. Morawski, Warszawa.
Typ dokumentu
Bibliografia
Identyfikatory
Identyfikator YADDA
bwmeta1.element.ekon-element-000128902206