Radical Communication Style of Contemporary Polish Reportage (on the Basis of "Abchazja" by Wojciech Górecki)

• Authors: Katarzyna Małgorzata Ostrowska

Title variants

PL

Radykalny styl komunikacji we współczesnym polskim reportażu (na podstawie tekstu Abchazja Wojciecha Góreckiego)

Abstracts

PL

Artykuł traktuje o radykalnym stylu komunikacji we współczesnym polskim reportażu na podstawie tekstu Abchazja Wojciecha Góreckiego. Autorka podejmuje próbę przedstawienia syntaktycznych cech omawianego tekstu w świetle radykalizmu oraz zlokalizowania gatunku reportażu pomiędzy literackością, publicystyką i naukowością na podstawie ustaleń autorytetów, takich jak: Kazimierz Wolny-Zmorzyński, Andrzej Kaliszewski oraz Wojciech Furman. Ramy znaczeniowe terminu reportaż określa, posiłkując się definicjami Janusza Sławińskiego, Czesława Niedzielskiego oraz Juliana Maślanki. W swojej pracy używa tradycyjnego modelu składniowego Zenona Klemensiewicza i Stanisława Jodłowskiego, a zgodnie z postulatami Marii Kniagininowej oraz Marka Ruszkowskiego spośród konstrukcji narracyjnych tekstu dokonuje doboru próby równej 200 wypowiedzeń. W szczegółowy sposób analizuje relacje procentowe zachodzące pomiędzy wypowiedzeniami narracyjnymi a dialogowymi, pojedynczymi a złożonymi, werbalnymi a niewerbalnymi oraz parataktycznymi a hipotaktycznymi. Zwraca uwagę na funkcje stylistyczne, jakie pełnią poszczególne konstrukcje syntaktyczne. W rezultacie autorka tekstu zauważa w reportażu Abchazja 1) tendencję do budowania składni sprawozdawczej, 2) dynamizację tekstu jako ważną funkcję stylistyczną, 3) przewagę stylu dziennikarskiego w kształtowaniu cech omawianego reportażu.

EN

The article deals with the radical style of communication in contemporary Polish reportage based on the text Abchazja by Wojciech Górecki. The author attempts to present the syntactic features of the text in question in the light of radicalism and to locate the genre of reportage between literary, journalistic and scientific research based on the findings of the following authorities: Kazimierz Wolny-Zmorzyński, Andrzej Kaliszewski and Wojciech Furman. The meaning of the term reportage is defined using the definitions of Janusz Sławiński, Czesław Niedzielski and Julian Maślanka. In her work, the author uses the traditional syntactic model of Zenon Klemensiewicz, and Stanisław Jodłowski, and following to the postulates of Maria Kniagininowa, and Marek Ruszkowski she extracts a sample of 200 statements from the narrative constructions of the text. She analyzes in detail the relations between narrative and dialogue, simple and complex, verbal and verbless, paratactic, and hypotactic statements. She also focuses on the stylistic functions of syntactic constructions. As a result, in the reportage Abchazja the author observes 1) the reporting syntactic tendency, 2) dynamic as an important stylistic feature, 3) journalistic style predominance.

Keywords

EN

syntax; literary style; journalistic style; scientific style

PL

składnia; styl literacki; styl publicystyczny; styl naukowy

• Publisher: Krakowskie Towarzystwo TERTIUM
• Journal: Półrocznik Językoznawczy Tertium
• Year: 2020
• Volume: 5
• Issue: 1
• Pages: 18-34

Dates

published

2020

Contributors

author

Katarzyna Małgorzata Ostrowska

• Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach

• https://orcid.org/0000000196380308

References

• Bobrowski, Ireneusz (1995) Gramatyka opisowa języka polskiego (Zarys modelu generatywno-transformacyjnego). Struktury wyjściowe. Kielce: Wyższa Szkoła Pedagogiczna im. Jana Kochanowskiego.
• Gołąb, Zbigniew, Adam Heinz, Kazimierz Polański (1970a) “Hipotaksa (podrzędność).” [In:] Adam Heinz, Tadeusz Milewski (eds.), Słownik terminologii językoznawczej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN; 233.
• Gołąb, Zbigniew, Adam Heinz, Kazimierz Polański (1970b) “Parataksa (współrzędność).” [In:] Adam Heinz, Tadeusz Milewski (eds.), Słownik terminologii językoznawczej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN; 412.
• Gołąb, Zbigniew, Adam Heinz, Kazimierz Polański (1970c) “Rozwinięte zdanie.” [In:] Adam Heinz, Tadeusz Milewski (eds.), Słownik terminologii językoznawczej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN; 494.
• Górecki, Wojciech (2013) Abchazja. Wołowiec: Wydawnictwo Czarne.
• Jaroszak, Zenobia (2003) Składnia i styl wypracowań licealistów. Słupsk: Wydawnictwo Pomorskiej Akademii Pedagogicznej w Słupsku.
• Klemensiewicz, Zenon (1969) Zarys składni polskiej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
• Klemensiewicz, Zenon (1982) “Problematyka składniowej interpretacji stylu.” [In:] Anna Kałkowska (ed.), Składnia, stylistyka, pedagogika językowa. Wybór prac. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN; 433–496.
• Kniagininowa, Maria (1962) “Próba zastosowania metod statystycznych w badaniach stylistyczno-składniowych.” Język Polski, 42 (2); 92–116.
• Kniagininowa, Maria (1970) “Właściwości stylistyczno-składniowe wiadomości prasowych, komentarza i reportażu (szkic porównawczy).” Zeszyty Prasoznawcze, 2 (44), XI. Kraków; 27–40.
• Kostkiewiczowa, Teresa (1988) “Styl naukowy.” [In:] Janusz Sławiński (ed.), Słownik terminów literackich. Vol. II. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich; 492.
• Litwin, Jadwiga (1989) Język i styl polskiego reportażu (na materiale z lat 1945–1975). Rzeszów: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej.
• Litwin, Jadwiga (1995) “Funkcje wypowiedzeń pojedynczych i złożonych w reportażu.” [In:] Teresa Ampel (ed.), O stylu poezji i prozy. Funkcje, kategorie, struktury. Rzeszów: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej; 161–182.
• Maślanka, Julian (1976) “Reportaż.” [In:] Julian Maślanka (ed.), Encyklopedia wiedzy o prasie. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich; 213–215.
• Mikołajczak, Stanisław (1990) Składnia tekstów naukowych. Dyscypliny humanistyczne. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.
• Niedzielski, Czesław (1985) “Reportaż.” [In:] Artur Hutnikiewicz, Andrzej Lam (eds.), Literatura polska XX wieku. Przewodnik encyklopedyczny. Vol. 2. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN; 280–282.
• Pisarek, Walery (1967) Poznać prasę po nagłówkach. Kraków: Ośrodek Badań Prasoznawczych RSW “Prasa”.
• Pisarek, Walery (1972) Frekwencja wyrazów w prasie. Wiadomości – komentarze – reportaże. Kraków: Ośrodek Badań Prasoznawczych RSW “Prasa”.
• Ruszkowski, Marek (1997) Główne tendencje syntaktyczne w polskiej prozie artystycznej dwudziestolecia międzywojennego. Kielce: Wyższa Szkoła Pedagogiczna im. Jana Kochanowskiego.
• Ruszkowski, Marek (2004) Statystyka w badaniach stylistyczno-składniowych. Kielce: Wydawnictwo Akademii Świętokrzyskiej.
• Rybka, Małgorzata (2002) Zamieszkać w zdaniu. O składni tekstów poetyckich Czesława Miłosza. Poznań: Wydawnictwo WiS.
• Saloni, Zygmunt, Świdziński, Marek (1985) Składnia współczesnego języka polskiego. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
• Sławiński, Janusz (1988) “Narracja.” [In:] Janusz Sławiński (ed.), Słownik terminów literackich. Vol. II. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich; 303.
• Sławiński, Janusz (1988) “Reportaż.” [In:] Janusz Sławiński (ed.), Słownik terminów literackich. Vol. II. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich; 431–432.
• Sobol, Elżbieta (2002) “Radykalny.” [In:] Elżbieta Sobol (ed.), Nowy słownik języka polskiego. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN; 823.
• Topolińska, Zuzanna (1977) “Mechanizmy nominalizacji w języku polskim.” [In:] Zuzanna Topolińska (ed.), Studia gramatyczne I. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich; 175–212.
• Wolny-Zmorzyński, Kazimierz, Andrzej Kaliszewski, Wojciech Furman (2006) Gatunki dziennikarskie. Teoria. Praktyka. Język. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.
• Wolny-Zmorzyński, Kazimierz (2004) Reportaż – jak go napisać? Poradnik dla słuchaczy studiów dziennikarskich. Warszawa: Wydawnictwa Szkole i Pedagogiczne.
• Zagórski, Zygmunt (2006) “O sposobach badania składni i stylu tekstów.” [In:] Zygmunt Zagórski (ed.), Spisane słowa, formy i myśli. Studia z lat 1955–2001. Poznań: Wydawnictwo ”Poznańskie Studia Polonistyczne”; 247–266.

Identifiers

DOI

10.7592/Tertium2020.5.1.Ostrowska

Biblioteka Nauki

1192827