Taksonomiczna analiza zróżnicowania poziomu rozwoju gospodarczego województw

• Authors: Emilia Fraszka-Sobczyk , Agnieszka Palma

Title variants

EN

Taxonomic analysis of the differences among Polish voivodships in terms of economic development

Abstracts

PL

The level of economic development is one of the most important issues related to the functioning of regions. The aim of the study discussed in the paper is to create a ranking of Polish voivodeships in terms of their level of economic development, using various taxonomic measures. The study covers the period of 2009–2020 and uses data from the Local Data Bank of Statistics Poland. The applied taxonomic methods are based on measuring distances in the Euclidean, urban and hyperbolic spaces, as well as on an indicator taking into account the weights for which the sum of Pearson’s correlation coefficients between normalised stimulants and this indicator is the largest. To determine the values of the indicators, the following macroeconomic variables were used: GDP per capita, gross value of fixed assets per capita, investment outlays per capita, average monthly remuneration and registered unemployment rate in Polish voivodships. The taxonomic analysis showed differences among voivodships in terms of their level of economic development, and at the same time indicated the overall progress across voivodships in this respect. Mazowieckie Voivodship ranks by far the highest of all voivodships in terms of economic development, and is followed by Dolnośląskie, Wielkopolskie and Śląskie. The least developed are Podkarpackie, Lubelskie, Świętokrzyskie and Warmińsko-Mazurskie voivodeships. The results of the study indicate the need for action to reduce regional differences in economic development.

EN

The level of economic development is one of the most important issues related to the functioning of regions. The aim of the study discussed in the paper is to create a ranking of Polish voivodeships in terms of their level of economic development, using various taxonomic measures. The study covers the period of 2009–2020 and uses data from the Local Data Bank of Statistics Poland. The applied taxonomic methods are based on measuring distances in the Euclidean, urban and hyperbolic spaces, as well as on an indicator taking into account the weights for which the sum of Pearson’s correlation coefficients between normalised stimulants and this indicator is the largest. To determine the values of the indicators, the following macroeconomic variables were used: GDP per capita, gross value of fixed assets per capita, investment outlays per capita, average monthly remuneration and registered unemployment rate in Polish voivodships. The taxonomic analysis showed differences among voivodships in terms of their level of economic development, and at the same time indicated the overall progress across voivodships in this respect. Mazowieckie Voivodship ranks by far the highest of all voivodships in terms of economic development, and is followed by Dolnośląskie, Wielkopolskie and Śląskie. The least developed are Podkarpackie, Lubelskie, Świętokrzyskie and Warmińsko-Mazurskie voivodeships. The results of the study indicate the need for action to reduce regional differences in economic development.

Keywords

PL

wskaźniki taksonomiczne; rozwój gospodarczy; zróżnicowanie poziomu rozwoju gospodarczego

EN

taxonomic indicators; economic development; differences in the level of economic development

• Publisher: Główny Urząd Statystyczny
• Journal: Wiadomości Statystyczne. The Polish Statistician
• Year: 2025
• Volume: 70
• Issue: 1
• Pages: 19-35

Dates

published

2025

Contributors

author

Emilia Fraszka-Sobczyk

• Uniwersytet Łódzki, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny, Katedra Teorii i Analiz Systemów Ekonomicznych / University of Lodz, Faculty of Economics and Sociology, Department of Theory and Analysis of Economic Systems

• https://orcid.org/0000000197364406

author

Agnieszka Palma

• Uniwersytet Łódzki, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny, Katedra Demografii / University of Lodz, Faculty of Economics and Sociology, Department of Demography

• https://orcid.org/0000000235581568

References

• Bartkowiak, R. (2013). Ekonomia rozwoju. Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne.
• Berbeka, J. (1999). Porównanie poziomu życia w krajach Europy Środkowej. Wiadomości Statystyczne, 44(8), 66-67.
• Bolińska, M. (2017). Przestrzenne zróżnicowanie rozwoju ekonomicznego powiatów województwa podkarpackiego. Przegląd Nauk Ekonomicznych, (25), 235-245.
• Bolińska, M., Dykas, P., Kowalczyk, A. (2018). Przestrzenne różnicowanie rozwoju ekonomicznego powiatów w latach 2002-2014. Studia Prawno-Ekonomiczne, 107, 197-220. https://doi.org/10 .26485/SPE/2018/107/11.
• Bożek, J., Szewczyk, J. (2021). Ocena poziomu rozwoju społecznego powiatów województwa małopolskiego z zastosowaniem dynamicznego miernika syntetycznego. Wiadomości Statystyczne. The Polish Statistician, 66(4), 45-63. https://doi.org/10.5604/01.3001.0014.8325.
• Bożek, J., Szewczyk, J., Badach, E., Lisek, S. (2022). Ocena poziomu rozwoju gospodarczego województw z zastosowaniem metod porządkowania liniowego w ujęciu dynamicznym. Wiadomości Statystyczne. The Polish Statistician, 67(12), 39-61. https://doi.org/10.5604/01.3001 .0016.1613.
• Bożek, J., Szewczyk, J., Jaworska, M. (2021a). Poziom rozwoju gospodarczego województw w ujęciu dynamicznym. Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna, 14(57), 11-24. https://doi.org/10.14746 /rrpr.2021.57.02.
• Bożek, J., Szewczyk, J., Jaworska, M. (2021b). Zmiany w poziomie rozwoju społecznego województw w latach 2010 i 2019 z zastosowaniem dynamicznego miernika syntetycznego. Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy, 65(1), 109-123. https://doi.org/10.15584/nsawg.2021.1.6.
• Cieślik, E. (2008). Wybrane alternatywne sposoby mierzenia poziomu rozwoju gospodarczego. Equilibrium, 1(1-2), 145-160.
• Churski, P. (2012). Polityka regionalna w Unii Europejskiej i w Polsce. Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna, (19), 14-54. https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rrpr/article/view/14369.
• Czyżycki, R. (2012). Badanie rozwoju społeczno-gospodarczego województw - wpływ metodyki badań na uzyskane wyniki. Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Bankowej w Poznaniu, 42(42), 15- 23. https://journals.wsb.poznan.pl/index.php/znwsb/article/view/1268.
• Dykas, P. (2009). Taksonomiczne wskaźniki przestrzennego zróżnicowania rozwoju powiatów województwa podkarpackiego. Studia Prawno-Ekonomiczne, 80, 201-214.
• Dykas, P., Kościelniak, P., Tokarski, T. (2013).Taksonomiczne wskaźniki rozwoju ekonomicznego województw i powiatów. W: M. Trojak, T. Tokarski (red.), Statystyczna analiza przestrzennego zróżnicowania ekonomicznego i społecznego Polski (s. 81-110). Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
• Edigarian, A., Kościelniak, P., Tokarski, T., Trojak, M. (2011). Taksonomiczne wskaźniki rozwoju ekonomicznego powiatów. W: D. Tomczak (red.), Capability to social progress in Poland's regions (s. 13-50). Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.
• Gajewski, P. (2003). Zróżnicowanie rozwoju gospodarczego w latach 90. Konwergencja w Polsce. Wiadomości Statystyczne, 48(11).
• Głuszczuk, D. (2011). Istota rozwoju regionalnego i jego determinanty. Ekonomia. Economics, (5). 68- 80. https://dbc.wroc.pl/Content/25998/PDF/Gluszczuk_Istota_rozwoju_regionalnego_i_jego.pdf.
• Grajewska, M. (2013). Taksonomiczna analiza przestrzennego zróżnicowania poziomu rozwoju społeczno-gospodarczego w Polsce w latach 2003-2009. Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia, (64/2), 49-58. https://wneiz.pl/nauka_wneiz/frfu/64-2013/FRFU-64-t2-49.pdf.
• Hozer-Koćmiel, M. (2018). Ocena rozwoju społeczno-ekonomicznego województw za pomocą HDI. Wiadomości Statystyczne, 63(3), 40-49. https://doi.org/10.5604/01.3001.0014.0637.
• Jabłoński, Ł., Tokarski, T. (2010). Taksonomiczne wskaźniki przestrzennego zróżnicowania rozwoju powiatów. Studia Prawno-Ekonomiczne, 81, 261-289.
• Klosa, S. (2018). Klasyfikacja polskich województw pod względem rozwoju społeczno-gospodarczego za pomocą metod taksonomicznych. Modern Management Review, 25(3), 141- 157. https://doi.org/10.7862/rz.2018.mmr.30.
• Knapińska, M. (2016). Rozwój gospodarczy w podstawowych miernikach makroekonomicznych. Zeszyty Naukowe Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego w Zielonej Górze, (4), 134-146. https://doi.org/10.26366/PTE.ZG.2016.44.
• Kowerski, M. (2017). Zastosowanie metod taksonomicznych i ekonometrycznych do analizy poziomu rozwoju społeczno‑ gospodarczego regionów transgranicznych. W: A. Miszczuk (red.), Wyzwania rozwojowe pogranicza polsko-ukraińskiego (s. 11-31). Norbertinum. https://www .euroreg.uw.edu.pl/dane/web_euroreg_publications_files/6437/miszczuk_wyzwania_rozwojowe _pogranicza_polsko-ukraiskiego.pdf.
• Luśtyk, A. (2022). Ocena potencjału innowacyjnego polskich województw i prawdopodobieństwo jego zmiany. Zeszyty Naukowe Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego w Zielonej Górze, (16), 66- 83. https://doi.org/10.26366/PTE.ZG.2022.214.
• Łogwiniuk, K. (2011). Zastosowanie metod taksonomicznych w analizie porównawczej dostępu do infrastruktury ICT przez młodzież szkolną w Polsce. Ekonomia i Zarządzanie, 3(1), 7-23.
• Majewski, S. (1999). Szeregowanie krajów przy pomocy Diagramu Czekanowskiego i Taksonomicznego Miernika Rozwoju. Wiadomości Statystyczne, 44(8).
• Malina, A. (2020). Analiza przestrzennego zróżnicowania poziomu rozwoju społeczno-gospodarczego województw Polski w latach 2005-2017. Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy, (1), 138-155. https://doi.org/10.15584/nsawg.2020.1.10.
• Michoń, D. (2017). Zróżnicowanie rozwoju społeczno-gospodarczego województw ze względu na realizację celów polityki spójności. Wiadomości Statystyczne, 62(12), 80-94. https://doi.org/10 .5604/01.3001.0014.1092.
• Miłek, D. (2018). Zróżnicowanie rozwoju społeczno-gospodarczego powiatów województwa świętokrzyskiego. Wiadomości Statystyczne, 63(6), 39-56. https://doi.org/10.5604/01.3001.0014.0673.
• Miłek, D., Paluch, P. (2016). Rozwój społeczno-gospodarczy polskich regionów. Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy, (48), 90-103. https://doi.org/10.15584/nsawg.2016.4.7.
• Mroczek, K., Tokarski, T., Trojak, M. (2014). Grawitacyjny model zróżnicowania rozwoju ekonomicznego województw. Gospodarka Narodowa, (3), 5-34. https://doi.org/10.33119/GN /100867.
• Parysek, J. J. (2018). Rozwój społeczno-gospodarczy oraz czynniki i uwarunkowania rozwoju. W: P. Churski (red.), Teoretyczne i aplikacyjne wyzwania współczesnej geografii społeczno-ekonomicznej (s. 37-56). Komitet Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN. https://www .euroreg.uw.edu.pl/dane/web_euroreg_publications_files/6855/studia_kpzk_183.pdf.
• Rokicki, T. (2016). The diversification of the social and economic development of voivodeships in Poland / Zróżnicowanie rozwoju społeczno-gospodarczego województw w Polsce. Economic and Regional Studies. Studia Ekonomiczne i Regionalne, 9(4), 39-52. https://www.ers.edu.pl/pdf -92944-27023?filename=THE%20DIVERSIFICATION%20OF.pdf.
• Siudek, T., Drabarczyk, K., Jakubiec, A. (2017). Rozwój gospodarczy powiatów i podregionów województwa mazowieckiego. Zeszyty Naukowe Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego. Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej, (117), 33-46. https://doi.org/10.22630 /EIOGZ.2017.117.3.
• Strojny, J. (2016). Wielowymiarowa analiza porównawcza województw: podkarpackiego i małopolskiego. Przedsiębiorczość - Edukacja, 12, 68-84. https://doi.org/10.24917/20833296.12.5.
• Tokarski, T. (2005). O zróżnicowaniu rozwoju ekonomicznego polskich regionów i podregionów. Studia Prawno-Ekonomiczne, 71, 243-275.
• Tokarski, T., Gabryjelska, A., Krajewski, P., Mackiewicz, M. (1999). Determinanty regionalnego zróżnicowania PKB, zatrudnienia i płac. Wiadomości Statystyczne, 44(8), 41-66.
• Trojak, M. (red.). (2015). Regionalne zróżnicowanie rozwoju ekonomicznego Polski. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
• Trojak, M., Tokarski, T. (red.). (2013). Statystyczna analiza zróżnicowania rozwoju ekonomicznego i społecznego Polski. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
• Wisła, R., Tokarski, T. (2016). Przestrzenne zróżnicowanie rozwoju ekonomicznego powiatów województwa śląskiego. Wiadomości Statystyczne, (8), 45-63. https://doi.org/10.5604/01.3001 .0014.1087.
• Wyszkowska, Z., Serwatka-Bober, S. (2018). Regionalne zróżnicowanie rozwoju gospodarczego a struktura demograficzna w województwach w Polsce. Optimum. Economic Studies, (1), 207- 218. https://doi.org/10.15290/oes.2018.01.91.14.
• Żołądek, Ł. (2019). Nie tylko PKB. Alternatywne wskaźniki rozwoju. INFOS Zagadnienia społeczno-gospodarcze, (12), 1-4. https://orka.sejm.gov.pl/WydBAS.nsf/0/41AC2B6063040255C12584A9 0042C31B/$file/Infos_265.pdf.

Identifiers

DOI

10.59139/ws.2025.01.2

Biblioteka Nauki

59693365