Su alcuni ritorni alla PRL nella letteratura polacca per l’infanzia

• Authors: Monika Woźniak

Title variants

EN

On some returns to PRL in Polish children’s literature

Abstracts

EN

The article analyses how the memory of the PRL (Polish People’s Republic) is present today in Polish children’s texts. Three types of returns to the PRL in children’s literature are identified: the PRL as a theme in autobiographical, educative, and narrative books (new editions), the presence of authors active in the communist period, and finally, the valorisation through reprints of books and graphic projects of the tradition of the Polish illustration for children. The author concludes that young readers do not show much interest in the communist period, and the only successful return to that historical period seems possible through the visual heritage of the “Polish school of illustration”.

Keywords

EN

Children’s Literature; Polish People’s Republic; Communist Era; Children’s Books about Martial Law in Poland; Polish School of Illustration

• Publisher: Associazione Italiana Polonisti (AIP)
• Journal: pl.it / rassegna italiana di argomenti polacchi
• Year: 2024
• Volume: 15
• Pages: 134-152

Dates

published

2024

Contributors

author

Monika Woźniak

• Sapienza University of Rome

• https://orcid.org/0000000201375109

References

• Bibliografia primaria
• Bąk J. (2013), Ilustrowana historia Polski dla najmłodszych, SBM, Warszawa.
• Bąkiewicz G. (2020), Ta śmieszna i straszna PRL. Serie: Ale historia, Nasza Księgarnia, Warszawa.
• Beręsewicz P. (2011), Tajemnica człowieka z blizną, Literatura, Łódź.
• Butenko B. (2010), Bardzo nowe szaty króla, Dom Spotkań z Historią, Warszawa.
• Caillot Dubus B., Karkowska A. (2015), Banany z cukru pudru, Muzeum Warszawy, Warszawa.
• Combrzyńska-Nogala D. (2017), Skutki uboczne eliksiru miłości, Literatura, Łódź. Collana: plus/minus 16.
• Combrzyńska-Nogala D. (2018), Wysiedleni, Literatura, Łódź. Collana: wojny dorosłych-historie dzieci.
• Dukaj J. (2009), Wroniec, Wydawnictwo Literackie, Kraków.
• Górnicka-Boratyńska A. (2010), Zielone pomarańcze. PRL dla dzieci, Ezop, Warszawa.
• Grabowski A. (2016), Dziewczynka ze srebrnym zębem, Media Rodzina, Poznań.
• Małyszko P. (2004), Dzieje Polski dla dzieci, Park Edukacja, Bielsko-Biała.
• Onichimowska A., Kasdepke G. (2009), Kiedy byłem mały / Kiedy byłam mała, Literatura, Łódź.
• Orlińska Z. (2017), Biały teatr panny Nehemias, Literatura, Łódź. Collana: plus/minus 16.
• Papuzińska J. (2015), Krasnale i olbrzymy, Muzeum Powstania Warszawskiego, Literatura, Warszawa – Łódź. Collana: Wojny dorosłych – historie dzieci.
• Papuzińska J. (2019), Zbuntowane słowa, Literatura, Warszawa. Collana: Wojny dorosłych – historie dzieci.
• Papuzińska J. (2021), Darowane kreski, ed. IV ampliata, Literatura, Łódź. Collana: Wojny dorosłych – historie dzieci.
• Piotrowska E. (2023), Ciocia Jadzia w PRL-u, Media Rodzina, Poznań.
• Prokop M. (2014), Jego wysokość Longin, Znak, Kraków.
• Prokop M. (2015), Longin. Tu byłem, Znak, Kraków.
• Rusinek M., Olech J. (2010) Kiedy byłem mały, kiedy byłam mała, Literatura, Łódź.
• Rusinek M. (2014), Rok 1989. Mała książka o pewnej kurtynie, czekoladzie i wolności, Kancelaria Prezydenta RP, Warszawa.
• Ryrych K. (2015), Denim blue, Literatura, Łódź. Collana: plus/minus 16.
• Ryrych K. (2021), Wilczek, Literatura, Łódź.
• Rzecznik M., Surma P. (2014), 88/89, Widnokrąg, Piaseczno.
• Skurzyński P. (2000), Historia Polski dla dzieci, Podsiedlik-Raniowski, Poznań.
• Sławiński S. (2005), Solidarność 1980-86. Krótka historia dla dzieci, Muchomor, Warszawa.
• Sowa M., Savoia S. (2007), Dzieci i ryby głosu nie mają, Egmont Polska, Warszawa.
• Sowa M., Savoia S. (2008), Hałasy dużych miast, Egmont Polska, Warszawa.
• Sowa M., Savoia S. (2011), Nie ma wolności bez Solidarności, Egmont Polska, Warszawa.
• Szarek J. e J. (2011), Kocham Polskę. Historia Polski dla naszych dzieci, Rafael, Kraków.
• Wawrzeniuk P. (2019), Tramwajarka i inne matki PRL, Poławiacze Pereł, Warszawa.
• Szczygielski M. (2016), Teatr niewidzialnych dzieci, Latarnik, Warszawa.
• Zarębska M. (2019), Kaktus na parapecie, Skrzat, Kraków.
• Ziarkowska A. (2017), Historyjki z ulicy Karowej, Dom Spotkań z Historią, Warszawa.
• Ziarkowska A. (2018), Historyjki o niepodległej Warszawie, Dom Spotkań z Historią, Warszawa.
• Ziarkowska A. (2019), Historyjki o tym, jak Polacy wybrali wolność, Dom Spotkań z Historią, Warszawa.
• Bibliografia secondaria
• Biernacka-Licznar K., Jamróz-Stolarska E., Paprocka N. (2018), Lilipucia rewolucja. Awangardowe wydawnictwa dla dzieci i młodzieży w Polsce w latacah 2000-2015. Produkcja wydawnicza. Bibliografia, SPB, Warszawa.
• Bogusławska M., Grębecka Z. (a cura di.) (2010), Popkomunizm. Doświadczenie komunizmu a kultura popularna, Libron, Kraków.
• Cackowska M., Wincencjusz-Patyna A. (2016), Look! A Polish Picturebook, The Baltic Sea Cultural Centre in Gdańsk, Gdańsk.
• Chmielewska K., Mrozik A., Wołowiec G. (eds.) (2012), PRL. Życie po życiu, IBL, Warszawa.
• Chrobak M. (2019), Bohater literatury dziecięcej i młodzieżowej z okresu PRL-u. Między kreacją a recepcją, Uniwersytet Pedagogiczny, Kraków.
• Gawryluk B. (2019), Ilustratorki, ilustratorzy. Motylki z okładki i smoki bez wąsów, Marginesy, Warszawa.
• Głowiński M. (2000), PRL-owskie mity i realia, in idem, Dzień Ulissesa i inne szkice na tematy niemitologiczne, WL, Kraków.
• Grębecka, Z. (2010), Między śmiechem a nostalgią – powroty do komunistycznej przeszłości, in M. Bogusławska, Z. Grębecka (a cura di), Popkomunizm. Doświadczenie komunizmu a kultura popularna, Libron, Kraków: 321-344.
• Heska-Kwaśniewicz, K., Tałuć, K. (2013), Wstęp, in K. Heska-Kwaśniewicz, K. Tałuć (a cura di), Literatura dla dzieci i młodzieży (1945–1989). Tom 3, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice: 7-13.
• Hopfinger M., Ziątek Z., Żukowski T. (a cura di) (2017), Debaty po roku 1989: literatura w procesach komunikacji: w stronę nowej syntezy (2), Instytut Badań Literackich PAN, Warszawa.
• Jelonek M. (2018), Zanim w marzeniach nastolatków pojawił się tablet… Dorastanie w PRL-u z perspektywy twórców najnowszej literatury młodzieżowej, in A. Janus-Sitarz, A. Kania (a cura di) Historia najnowsza w literaturze i kulturze a edukacja polonistyczna, Universitas, Kraków: 175-197.
• Kania A. (2018), Uwikłani w historię, czyli jakie możliwości dydaktyczne daje “Wroniec” Jacka Dukaja, in A. Janus-Sitarz, A. Kania (a cura di), Historia najnowsza w literaturze i kulturze a edukacja polonistyczna, Universitas, Kraków: 75-90.
• Karwala M., Serwatka B. (2011), Literatura czasów PRL-u o PRL-u, Śródmiejski Ośrodek Kultury, Kraków.
• Kisielewska A., Kostaszuk-Romanowska M., Kisielewski A. (2017), PRL-owskie re-sentymenty, Katedra Wydawnictwo Naukowe, Gdańsk.
• Kobielska M. (2011), Dlaczego dzieci muszą żyć między Tajemnicami, Strachami i Potworami? Pamięć o stanie wojennym we “Wrońcu” Jacka Dukaja, in Z. Podniesińska, J. Wróbel (a cura di) Trauma, pamięć, wyobraźnia, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków: 83-98.
• Leszczyńska-Pieniak E. (2019), Czarodzieje wyobraźni. Portrety polskich ilustratorów, Ośrodek Brama Grodzka – Teatr NN, Lublin.
• Napiórska A. (2018), Szczęśliwe przypadki Józefa Wilkonia, Marginesy, Warszawa.
• Olech J. (2008), Ilustracja polska po potopie, in D. Świerczyńska-Jelonek, G. Leszczyński, M. Zając (a cura di), Po potopie. Dziecko, książka i biblioteka w XXI wieku, SPB, Warszawa: 189-194.
• Podemska-Kałuża A. (2018), Komiksy Marzeny Sowy. Marzi opowiada o dzieciństwie w PRL-u, “Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Poetica” 6: 99-111.
• Roeske M. (2014), Moda czy nostalgia? O tym jak PRL funkcjonuje w wyobraźni społecznej współczesnych Polaków, “Kultura Popularna” 02: 140-151.
• Wincencjusz-Patyna A. (2008), Stacja ilustracja. Polska ilustracja książkowa 1950-1980. Artystyczne kreacje i realizacje, ASP we Wrocławiu, Wrocław.
• Wincencjusz-Patyna A. (2020), Captains of Illustration: 100 Years of Children’s Books from Poland, Dwie Siostry, Warszawa.
• Zabawa K. (2018), “Świat był ten sam, ale nie taki sam”. Polskie lata 70. i 80. XX wieku w trzech powieściach dla młodzieży, in A. Janus-Sitarz, A. Kania (a cura di), Historia najnowsza w literaturze i kulturze a edukacja polonistyczna, Universitas, Kraków: 151-174.
• Zając M. (2008), Książka czasu przemian, in D. Świerczyńska-Jelonek, G. Leszczyński, M. Zając (a cura di), Po potopie. Dziecko, książka i biblioteka w XXI wieku, SPB, Warszawa: 195-210.
• Zańko P (2011), Bajka niedokończona – “Wroniec” Jacka Dukaja, “Ex Nihilo” 1 (5): 100-113.
• Zasacka Z. (2017), Społeczne wymiary czytelniczych preferencji literackich, “Roczniki Nauk Społecznych” 9 (45), 4, 269-286.

Identifiers

DOI

10.57616/PLIT_2024_08

Biblioteka Nauki

59225071