Język polski na Ukrainie – stan, status, edukacja

• Authors: Jerzy Kowalewski

Title variants

EN

The Polish language in Ukraine – condition, status, education

Abstracts

EN

The article presents current research on the Polish language in Ukraine in the linguistic and sociolinguistic aspect. Commenting on the research, the author poses a number of questions, including questions on the criteria of the Polish nationality, borders of the Polish culture, the role of the Polish state in promoting Polishness in Ukraine. The author also asks questions about the status of the Polish language in Ukraine in the private space (in families) as well as in the public space: in the media, Internet, Catholic Church or in Polish institutions. The Polish language is a foreign language in Ukraine, however, over 30 years of teaching Polish as a foreign language has not brought any results – which is confirmed by both the author’s research in Ukraine and by the observations of refugees in Poland. The author suggests changing educational approach from linguistic (communicative) to cultural one in which the experience of culture and educational aspect are crucial. The aim of this type of education is to prepare the Ukrainian citizens for emigration to Poland (and Europe) or for cooperation with Poland in Ukraine.

PL

W artykule zostały przedstawione dotychczasowe badania nad językiem polskim na Ukrainie w aspekcie językoznawczym oraz socjolingwistycznym. Komentując te badania, autor stawia wiele pytań, m.in. o kryteria narodowości polskiej, o granice polskiej kultury, o rolę państwa polskiego w promocji polskości na Ukrainie, a także o status języka polskiego na Ukrainie w przestrzeni prywatnej (w rodzinach) i publicznej: mediach, Internecie, Kościele katolickim, polskich instytucjach. Język polski na Ukrainie jest językiem obcym, jednak ponad 30-letnie nauczanie języka polskiego (też jako obcego) nie przynosi efektów – co potwierdzają badania autora na Ukrainie oraz obserwacje uchodźców w Polsce. Autor sugeruje zmianę podejścia edukacyjnego: z językowego (komunikacyjnego) na kulturowe, w którym istotne jest doświadczenie kultury, przeżycie, aspekt wychowawczy. Taka edukacja ma przygotować obywateli Ukrainy do emigracji do Polski (i Europy) lub współpracy z Polską na Ukrainie. 

Keywords

EN

Polish language in Ukraine; cultural methodology; research on the Polish language in Ukraine; Polish language education in Ukraine

PL

język polski na Ukrainie; metodyka kulturowa; badania języka polskiego na Ukrainie; edukacja polskojęzyczna na Ukrainie

• Publisher: Instytut im. gen. Władysława Andersa
• Journal: Polonia Inter Gentes
• Year: 2022
• Issue: 3
• Pages: 89-110

Dates

published

2022

Contributors

author

Jerzy Kowalewski

References

• Opracowania
• Fyłypec O., Bibliografia podręczników i pomocy dydaktycznych do nauki języka polskiego wydanych na Ukrainie w latach 2001–2017 [w:] Polonistyka we Lwowie: 200 lat idei. Dzieje podręczników języka polskiego. Praca zbiorowa z okazji 200-lecia reskryptu cesarskiego o zapoczątkowaniu filologii polskiej na Uniwersytecie Lwowskim, red. A. Krawczuk, V. Kmieć, I. Bundza, M. Zielińska, Kijów 2018, s. 121–129.
• Garncarek P., Polonistyczna glottodydaktyka kulturowa – interdyscyplinarność i modele przestrzenne, Warszawa 2022.
• Gębal P.E., Miodunka W.T., Dydaktyka i metodyka nauczania języka polskiego jako obcego i drugiego, Warszawa 2020.
• Kowalewski J., Język polski na Ukrainie w perspektywie glottodydaktycznej, Kraków 2017.
• Kowalewski J., Uczyć inaczej. Metodyka kulturowa: pomysł na nauczanie języka polskiego jako odziedziczonego, Kraków 2022.
• Krasowska H., Górale polscy na Bukowinie Karpackiej. Studium socjolingwistyczne i leksykalne, Warszawa 2006.
• Krasowska H., Języki mniejszości. Status, prestiż, dwujęzyczność, wielojęzyczność, Warszawa 2020.
• Krasowska H., Mniejszość polska na południowo-wschodniej Ukrainie, Warszawa 2012.
• Krasowska H., Pokrzyńska M., Suchomłynow L.A., Świadectwo zanikającego dziedzictwa. Mowa polska na Bukowinie. Rumunia – Ukraina, Warszawa 2018.
• Krawczuk A., Piętnaście lat Katedry Filologii Polskiej, 2022 (w druku).
• Levchuk P., Trójjęzyczność ukraińsko-rosyjsko-polska Ukraińców niepolskiego pochodzenia, Kraków 2020.
• Nowicka E., Polacy czy cudzoziemcy? Polacy za wschodnią granicą, Kraków 2000.
• Зелінська M. [M. Zielińska], Комунікативна компетенція молодих носіїв польської мови західних областeй України [Kompetencja komunikacyjna młodych użytkowników języka polskiego zachodnich obwodów Ukrainy], Drohobycz 2018.
• Netografia
• https://certyfikatpolski.pl/system-certyfikacji/statystyki/ [dostęp: 16.08.2022]
• https://www.facebook.com/profile.php?id=100068089540066 [dostęp: 11.12.2021]
• https://polonistykinaukrainie.pl/publikacje [dostęp: 4.09.2022]
• https://rjp.pan.pl/?view=article&id=1514:bibliografie&catid=84 [dostęp: 16.08.2022]

Identifiers

DOI

10.56583/pig.2088

Biblioteka Nauki

2178795