Wolne Państwo Kongo (1885 – 1908) i relacje współczesnych mu przeciwników

• Authors: Krzysztof Bielecki

Title variants

EN

Congo Free State (1885 – 1908) and accounts of its contemporary adversaries

Abstracts

EN

Congo Free State was created at the Berlin Conference which took place in the years 1884-1885. This state existed from 1 July 1885 to 15 November 1908. Its origin was an outcome of a compromise between the ambitions of Leopold II, King of Belgium, and superpowers interests. The state was the private property of Leopold II and as a product of diplomatic games was regarded by some people as an attempt at implementing Plato’s conception of the ideal state. From the very beginning Congo Free State inspired strong objection and indignation, because in fact it was an emanation of extreme oppression of a colonizing country towards colonized territories. The main source of such a situation lay in the rapid development of free-market economy and its concomitant-worldwide expansion. In this article I will outline history of Congo Free State, as well as arguments and actions of its adversaries. One of the results of these actions was the annexation of Congo Free State by the Kingdom of Belgium in 1908. Congo Free State was then transformed into a classic colony named Belgian Congo.

PL

Wolne Państwo Kongo było wytworem postanowień kongresu berlińskiego, który odbył się w latach 1884-1885. Państwo, jako podmiot prawa międzynarodowego, istniało od 1 lipca 1885 do 15 listopada 1908 roku. Jego powstanie było wynikiem kompromisu pomiędzy ambicjami króla Belgii Leopolda II, a interesami mocarstw. Stanowiło prywatną własność Leopolda II. Ten wytwór gry dyplomatycznej, przez niektórych postrzegany był jako próba wdrożenia w życie platońskiej koncepcji państwa idealnego. Od początku budziło ono też ostry sprzeciw i oburzenie, gdyż w rzeczywistości było emanacją ekstremalnej opresyjności ze strony kolonizatora w stosunku do kolonizowanego terytorium. Główne źródło takiego stanu rzeczy tkwiło w przyspieszonym rozwoju nowoczesnej gospodarki wolnorynkowej i związaną z tym procesem ekspansją w skali światowej. W artykule przedstawię w zarysie historię państwa oraz stanowiska jego przeciwników, argumentację i działania jego adwersarzy. Jednym z efektów tych ostatnich była faktyczna aneksja WPK przez Królestwo Belgii w 1908 roku. WPK przekształciło się w klasyczną kolonię o nazwie Kongo Belgijskie.

Keywords

EN

Congo Question; Leopold II; Henry Morton Stanley; Berlin Congress; Belgian colonial system; International African Association; Congo Reform Association

PL

Congo Question; Leopold II; Henry Morton Stanley; kongres berliński; belgijski system kolonialny; International African Association; Congo Reform Association

• Publisher: Akademia Zamojska
• Journal: Facta Simonidis
• Year: 2011
• Volume: 4
• Issue: 1
• Pages: 51-76

Dates

published

2011

Contributors

author

Krzysztof Bielecki

References

• Conan Doyle A., The crime of the Congo, New York 1909.
• Da Silva J.G., Morskie dzieje Portugalczyków, Gdańsk 1987.
• De Oliveira Marques A.H., Historia Portugalii, t. 1, Warszawa 1987.
• Descamps E., New Africa. An essay on government civilization in new countries and on the Foundation, Organizationand Administration of the Congo Free State, London 1903.
• Dorman M.R.P., A journal of a tour in the Congo Free State, Brussels-London 1905.
• Kaczyński G., Bunt i religia w Afryce Czarnej, Wrocław-Warszawa 1989.
• Keith A.B., The Belgian Congo and the Berlin Act, Oxford 1919.
• Morel E.D., Red rubber: the story of the rubber slave trade which flourished on the Congo for 1890-1910, Manchester 1919.
• Piętek R., Garcia II, władca Konga i Kościół katolicki, Warszawa 2009.
• Rappaport A.S., Leopold the Second King of the Belgians, London 1910.
• Stanley H.M., The Congo and the founding of its free state. A story of work and exploration, New York 1885.
• Wack H.W., The story of the Congo Free State. Social, political, and economic aspects of the Belgian System of Government in Central Africa, New York-London 1905.
• Wauters A., The Belgian Congo. Reservoir of the allies, London 1942.
• West R., Congo, New York-Chicago-San Francisco 1974.

Identifiers

DOI

10.56583/fs.267

Biblioteka Nauki

26850668