Cyganie jako problem społeczny na wsiach Królestwa Polskiego drugiej połowy XIX wieku w świetle prasy dla ludu

• Authors: Alicja Gontarek

Title variants

EN

Gypsies as a social problem in rural areas of the Polish Kingdom of the second half of the nineteenth century in the light of the press for the people

Abstracts

EN

The article discusses the attitude of folk press toward the Gypsy population which was treated as a social problem. The diagnosis of folk magazines has presented concrete ways and methods of resolving this situation, in which peasantry was supposed to be the only causative factor. Gypsy population was treated as an object and seen as a group of immigrants highly unlikely for any adaptation to life in the country and, for this reason, it could not remain in the country. Therefore, the fundamental slogans for resolving the Gypsy issue in the countryside included exclusion of the Gypsies and, then, their elimination by eviction.

PL

Artykuł omawia stosunek prasy ludowej do ludności cygańskiej, którą potraktowano w kategoriach problemu społecznego. Diagnozując rzeczony problem, czasopisma ludowe przedstawiały konkretne sposoby oraz metody rozwiązania tej sytuacji, przy czym czynnikiem sprawczym miało być tylko i wyłącznie samo włościaństwo. Ludność cygańska była traktowana przedmiotowo, jako grupa alochtoniczna, nierokująca na jakąkolwiek adaptację do życia na wsi, i, jak przekonywano, z tego powodu nie mogła ona na niej pozostać. Podstawowymi hasłami służącymi rozwiązaniu kwestii cygańskiej na wsi było wykluczenie Cyganów i następnie ich eliminacja w formie rugów.

Keywords

EN

countryside; criminality; folk magazines; Gypsies; Kingdom of Poland; Roma

PL

Cyganie; gazety ludowe; Królestwo Polskie; przestępczość; Romowie; wieś

• Publisher: Akademia Zamojska
• Journal: Facta Simonidis
• Year: 2016
• Volume: 9
• Issue: 1
• Pages: 125-160

Dates

published

2016

Contributors

author

Alicja Gontarek

• UMCS w Lublinie

References

• Bartosz A., Gazetowy wizerunek Roma, w: Romowie 2007. Od edukacji młodego pokolenia do obrazu w polskich mediach, red. B. Weigl, M. Formanowicz, Warszawa 2008.
• Borkowski J., Maksymilian Miłguj-Malinowski, w: Polski Słownik Biograficzny, t. 19, red. E. Roztworowski, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1974.
• Ficowski J., Cyganie na polskich drogach, Kraków 1985.
• Ficowski J., Pod berłem króla pikowego. Sekrety cygańskich wróżb, Warszawa 1990.
• Jaguś I., Lecznictwo ludowe w Królestwie Polskim na przełomie XIX i XX wieku, Kielce 2002.
• Karczewska A., „Wszystko dla ludu i przez lud”. Popularyzacja czytelnictwa wśród chłopów w Królestwie Polskim w deklaracjach, programie i działalności obozu Narodowego w latach 1886-1905, „Roczniki Biblioteczne”, 52 (2008).
• Kmiecik Z., „Gazeta Świąteczna” za czasów redaktorstwa Konrada Prószyńskiego („Promyka”) 1881-1908, Warszawa 1973.
• Kmiecik Z., Postępowa myśl oświatowa w Królestwie Polskim w latach 1905-1914, Warszawa 1961.
• Kmiecik Z., Z dziejów pism dla ludu w latach 1866-1906 („Zorza” i „Gazeta Świąteczna”), „Rocznik Historii Czasopiśmiennictwa Polskiego, 5 (1966).
• Kończyński J., Stan moralny społeczeństwa polskiego, Warszawa 1911.
• Kopczyńska-Jaworska B., Swój czy obcy – rodzaj dystansu kulturowego, w: Polacy – Niemcy – Żydzi w XIX-XX wieku. Sąsiedzi dalecy i bliscy, red. P. Samuś, Łódź 1998.
• Korzeniowska W., Edukacja i wychowanie różnych warstw społecznych na ziemiach polskich od drugiej połowy wieku XIX do roku 1918, Kraków 2004.
• Kurczak T., Jak daleko pamięć sięga, Warszawa 1958.
• Lewicki Sz., Konrad Prószyński (Kazimierz Promyk), Warszawa 1996.
• Paszkowska M., Z dziejów statystyki sądowej na ziemiach polskich w XIX wieku. Roman Buczyński – statystyk Królestwa Polskiego, „Studia Iuridica”, 46 (2006).
• Perec I.L., Opowiadania chasydzkie i ludowe, Wrocław 2015.
• Zambrzycka M., Stereotypowe wizerunki Cyganów-Romów w kulturze i języku polskim, „Kultura i Historia”, 22 (2012).

Identifiers

DOI

10.56583/fs.171

Biblioteka Nauki

26850809