Teachers’ Attitudes Towards Educating Talented Students and Their Predictors

• Authors: Teresa Giza , Justyna Bojanowicz

Title variants

PL

Postawy nauczycieli wobec kształcenia uczniów zdolnych oraz ich predyktory

Abstracts

PL

Z perspektywy trajektorii rozwoju talentów na kolejnych etapach kształcenia uczniowie wymagają różnych nauczycieli i różnego typu wsparcia. Tym co nie podlega zmianom są pozytywne nastawienia nauczycieli wobec edukacji uczniów zdolnych. Celem artykułu jest prezentacja wyników badań nad postawami nauczycieli oraz ustalenie ich predyktorów. W badaniach posłużono się kwestionariuszem Scale of Teachers’ Attitudes Toward Educating Talented Students (STATETS) (N=127). Największy odsetek badanych przyjmował postawę prozdolnościową społeczną (40,9%) a antyzdolnościową i prozdolnościową metodyczną po ok. 30% repondentów. Zmiennymi różnicującymi postawy okazała się płeć, środowisko społeczne i doświadczenie w pracy ze zdolnymi. Analiza profili latentnych pozwoliła na wyróżnienie trzech grup nauczycieli: z dominującym nastawieniem antyzdolnościowym (11 osób), z dominującym nastawieniem metodycznym (11 osób) i najliczniejszą, w której nasilenie trzech postaw było wyrównane (105 osób). Analiza nie wykazała istotnych związków między zmiennymi socjodemograficznymi a wyróżnionymi profilami. Badania mają znaczenie teoretyczne w zakresie typologii postaw nauczycieli i ich predyktorów oraz praktyczne – dla obszaru kształcenia nauczycieli.

EN

From the perspective of the trajectory of talents development at subsequent stages of education, students require different teachers and different types of support. The positive attitudes of teachers towards educating talented students are the issues that do not change. The purpose of the article is to present the results of studies on teachers’ attitudes and to determine their predictors. The Scale of Teachers’ Attitudes Towards Educating Talented/Gifted Students (STATETS) questionnaire (N=127) was used in the studies. The largest percentage of respondents showed a pro-ability social attitude (40.9%), while anti-ability and pro-ability methodical attitudes were shown by approximately 30% of respondents each. The gender, social environment and experience in working with talented students turned out to be variables differentiating attitudes. The analysis of latent profiles allowed us to distinguish three groups of teachers: with a dominant anti-ability attitude (11 people), with a dominant methodological attitude (11 people) and the largest group, in which the intensity of the three attitudes was equal (105 people). The analysis did not show any significant relationships between sociodemographic variables and the distinguished profiles. The studies have theoretical significance in terms of the typology of teachers’ attitudes and their predictors, and practical significance – for the area of teacher education.

Keywords

EN

education of abilities; teachers' attitudes; latent profiles; predictors; education of talented students

• Publisher: Wydawnictwo Naukowe Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie
• Journal: Studia z Teorii Wychowania
• Year: 2025
• Volume: XVI(2(51))
• Pages: 211-227

Dates

published

2025

Contributors

author

Teresa Giza

• Casimir Pulaski Radom University

• https://orcid.org/0000000306538226

author

Justyna Bojanowicz

• Casimir Pulaski Radom University

• https://orcid.org/0000000162972487

References

• Asparouhov, T., Muthen, B. (2014). Auxiliary Variables in Mixture Modeling. Multidisciplinary Journal, 21, 329-341. https://doi.org/10.1080/10705511.2014.915181
• Bégin, J., Gagné, F. (1994a). Predictors of Attitudes toward Gifted Education: A Review of the Literature and a Blueprint for Future Research. Journal for the Education of the Gifted, 17(2), 161-179. https://doi.org/10.1177/016235329401700206
• Bégin, J., Gagné, F. (1994b). Predictors of a General Attitude Toward Gifted Education. Journal for The Education of The Gifted, 18(1), 74-86. https://doi.org/10.1177/016235329401800106
• Bloom, B. S. (1985). Generalizations about Talent Development. W: B.S. Bloom (ed.), Developing Talent in Young People (507–549). New York: Ballantine Books.
• Dolata, R. (2014). Podsumowanie. W: R. Dolata (red.), Czy szkoła ma znaczenie? Zróżnicowanie wyników nauczania po pierwszym etapie edukacyjnym oraz jego pozaszkolne i szkolne uwarunkowania (s. 307–320). Warszawa: Instytut Badań Edukacyjnych.
• Freeman, J. (2001). Gifted Children Grown Up. London: David Fulton Publishers.
• Gagné, F. (2018). Attitudes toward Gifted Education: Retrospective and Prospective Update. Psychological Test and Assessment Modeling, 60(4), 403–428.
• Giza, T. (2006). Socjopedagogiczne uwarunkowania procesów identyfikowania oraz rozwoju zdolności uczniów w szkole. Kielce: Wydawnictwo Akademii Świętokrzyskiej.
• Giza, T. (2016). Sukces ucznia zdolnego jest też sukcesem jego nauczyciela. W: M. J. Szymański, B. Walasek-Jarosz, Z. Zbróg (red.), Zrozumieć szkołę. Konteksty zmiany (s. 188-202). Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.
• Giza, T. (2022). Theoretical Assumptions and Validation of a Scale for International Comparative Research on Teachers’ Attitudes Toward Educating Talented Students. Multidisciplinary Journal of School Education, 11(2(22)), 139-161. https://doi.org/10.35765/mjse.2022.1122.07
• Giza, T. (2023). Teoria i praktyka edukacji inkluzyjnej uczniów zdolnych. Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne, 16(1), 57–74. https://doi.org/10.18778/2450-4491.16.04
• Hanushek, E. A., Rivkin, S. G. (2007). Pay, working conditions, and teacher quality. The Future of Children, 17(1), 69–86. https://doi.org/10.1353/foc.2007.0002
• Jung, J. Y., Lee, J. (2024). Teacher Attitudes Toward Gifted Students and Gifted Education: The Typologies of Attitudes and Their Predictors. Exceptional Children, vol. 91, issue 1. https://doi.org/10.1177/00144029241271135
• Juriševič, M., Žerak, U. (2019). Attitudes towards Gifted Students and Teir Education in the Slovenian Context. Psychology in Russia: State of the Art, 12(4), 101–117. https://doi.org/10.11621/pir.2019.0406
• Khalil, M., Accariya, Z. (2016). Identifying “good” teachers for gifted students. Creative Education, 7(3), 407–418. http://dx.doi.org/10.4236/ce.2016.73040
• McCoach, D. B., Siegle, D. (2007). What predicts teachers’ attitudes toward the gifted? Gifted Child Quarterly, 51(3), 246–254. https://doi.org/10.1177/0016986207302719
• Pilch, T. (2007). Środowisko lokalne. W: T. Pilch (red.), Encyklopedia Pedagogiczna XXI wieku, t. 6 (s. 412-421). Warszawa: Wydawnictwo Akademickie „Żak”.
• Subotnik, R. F., Olszewski-Kubilius, P., Worrell, F. C. (2011). Rethinking Gifted Ness and Gifted Education: A Proposed Direction Forward Based on Psychological Science. Psychological Science in the Public Interest, 12(1), 3–54. https://doi.org/10.1177/1529100611418056
• Subotnik, R. F., Olszewski-Kubilius, P., Worrell, F. C. (2015). From Traditional Perspectives on Giftedness to Embracing Talent Development: A Transition Based on Scholarship in Psychological Science. Psychologia Wychowawcza, 50(8), 9–19.
• Tirri, K. (2008a). Teacher for the gifted students. Problemy Wczesnej Edukacji, 4(1), 71–78.
• Tirri, K. (2008b). Who should teach gifted students? Revista Española de Pedagogía 66(240), 315-324. https://doi.org/10.22550/2174-0909.3503

Identifiers

DOI

10.5604/01.3001.0055.1762

Biblioteka Nauki

62469225