Pozycja prokuratora w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym – analiza prawna

• Authors: Michał Sędziński

Title variants

EN

The position of the public prosecutor in administrative proceedings – legal analysis

Abstracts

EN

The aim of this article is to comprehensively analyse the legal position of the public prosecutor in administrative proceedings and administrative court proceedings. This subject is interesting because the public prosecutor is usually associated with criminal proceedings and his capacity as the public accuser. However, the public prosecutor plays a special role in administrative proceedings, i.e. participates in them as an entity with the rights of a party, even though he has no legal interest in it. It is also worth noting that the powers of the public prosecutor are clearly more extensive than those of other entities with the rights of a party. This article is an attempt to determine the role of the public prosecutor in administrative proceedings and decide whether he is the accuser or rather the representative of the public interest. The position of the public prosecutor in proceedings before administrative courts is special as well. This issue needs to be discussed in detail, which was taken into account in the second part of the article. The position of the public prosecutor as the advocate of the rule of law is regulated by the Act on the Public Prosecutor’s Office. The analysis of these provisions in conjunction with Chapter 4 of the Code of Administrative Procedure leads to a conclusion that the public prosecutor who acts in administrative proceedings as an entity with the rights of a party has powers vested in him alone and watches over such proceedings, thereby fulfilling the duties of an advocate of the rule of law. To fully show the special position of the public prosecutor, it is necessary to enumerate his powers in administrative proceedings and compare them with the competences of “ordinary” entities with the rights of a party.

PL

Celem niniejszego artykułu jest kompleksowa analiza pozycji prawnej prokuratora, występującego w postępowaniu administracyjnym i sądowo-administracyjnym. Tematyka ta jest o tyle interesująca, gdyż prokurator – co do zasady – kojarzony jest z postępowaniem karnym oraz rolą oskarżyciela publicznego. W postępowaniu administracyjnym pełni on natomiast szczególną funkcję, tj. występuje jako podmiot na prawach strony, mimo że nie posiada interesu prawnego. Warto również podkreślić, że uprawnienia, jakie posiada prokurator, są wyraźnie szersze od tych, które przysługują innym podmiotom na prawach strony. W artykule podjęto próbę ustalenia, w jakim charakterze w postępowaniu administracyjnym występuje prokurator – czy wykonuje on czynności oskarżycielskie, czy jest rzecznikiem interesu publicznego. Również pozycja prokuratora w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest szczególna. Kwestia ta wymaga szerokiego omówienia, co zostało uwzględnione w drugiej części artykułu. Pozycja prokuratora jako rzecznika praworządności uregulowana jest na mocy prawa o prokuraturze. Analiza tych przepisów w powiązaniu z działem IV kodeksu postępowania administracyjnego pozwoliła na konstatację, iż prokurator, działający w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, posiada przysługujące tylko jemu uprawnienia oraz trzyma pieczę nad tym postępowaniem, realizując obowiązki rzecznika praworządności. Aby w pełni wykazać szczególną pozycję prokuratora, konieczne jest enumeratywne wyliczenie jego uprawnień w postępowaniu administracyjnym oraz zestawienie ich z kompetencjami przysługującymi „zwykłym” podmiotom na prawach strony

Keywords

PL

prokurator; postępowanie administracyjne; podmiot na prawach strony; rzecznik interesu publicznego; rzecznik praworządności; oskarżyciel publiczny

EN

public prosecutor; administrative proceedings; entity with the rights of a party; representative of public interest; advocate of the rule of law; public accuser

• Publisher: Akademia Humanitas
• Journal: Roczniki Administracji i Prawa
• Year: 2021
• Volume: 1
• Issue: XXI
• Pages: 97-114

Dates

published

2021

Contributors

author

Michał Sędziński

References

• Adamiak B., Komentarz do art. 31 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski, Warszawa 2017.
• Bojanowski E., Lang J., Postępowanie administracyjne. Zarys wykładu, Warszawa 1999.
• Borkowski J., Glosa do wyroku NSA z dnia 23 listopada 1999 r., sygn. akt II SA/Kr 1191/99, opubl. OSP 2000 r., z. 7-8.
• Borkowski J., Ustawy o dwuinstancyjnym sądownictwie administracyjnym, część II, „Monitor Prawniczy” 2003, nr 8.
• Chróścielewski W., Tarno J.P., Postępowanie administracyjne, Zielona Góra 1999.
• Czerwiński W., Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne. Udział prokuratora, Kraków – Warszawa 2001.
• Daszkiewicz M., Uwagi na tle udziału prokuratora w postępowaniu przed organem II instancji, „Administracja” 2008, nr 4.
• Dawidowicz W., Zarys procesu administracyjnego, Warszawa 1989.
• Dowgier R., Pahl B., Skutki działań prokuratora w postępowaniu podatkowym, „Prokuratura i Prawo” 2007, nr 6.
• Dziuk T., Klauzula ostateczności decyzji administracyjnej, PiP 2014, nr 6.
• Grzegorczyk T., Niezależność prokuratury i prokuratorów w świetle znowelizowanej ustawą z dnia 9 października 2009 r. ustawy o prokuraturze, „Prokuratura i Prawo” 2010, nr 1-2.
• Jakimowicz W., Problem definiowania pojęcia decyzji administracyjnej, PS 2000, nr 10.
• Jendrośka J., Postępowanie administracyjne we współczesnej cywilizacji, St.Iur. 1996, nr 32.
• Kalocińska M.T., Udział prokuratora w postępowaniu administracyjnym – polemika, „Prokuratura i Prawo” 2009, nr 7-8.
• Kędziora R., Natychmiastowa wykonalność nieostatecznej decyzji administracyjnej, „Metryka” 2016, nr 1.
• Kiełtyka A., Kotowski W., Ważny A., Prawo o prokuraturze. Komentarz, Warszawa 2017, WKP 2017, dostęp elektroniczny.
• Kmiecik Z.R., Prokurator w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym (zagadnienia dyskusyjne), Annales. UMCS 2009, nr 1.
• Kosonoga J., [w:] Kodeks postępowania karnego, t. I: Komentarz do art. 1-166, red. R. A. Stefański, S. Zabłocki, Warszawa 2017, WKP 2017, dostęp elektroniczny.
• Kowalska A., Wymóg formalny opatrzenia wniosku o udzielenie informacji publicznej podpisem a status postępowania w sprawie udzielenia tej informacji, PPP 2012, nr 10.
• Mączyński M., Rola prokuratora w postępowaniu administracyjnym oraz sądowoadministracyjnym, SWPS Uniwersytet Humanistyczny 2018.
• Olszewski R., Role prokuratora w postępowaniu karnym, „Prokuratura i Prawo” 2016, nr 1.
• Romańska M., Sądowa kontrola postanowień – uwagi de lege lata i de lege ferenda, „Glosa” 2001, nr 11
• Starczewski H., [w:] Prokuratorska kontrola przestrzegania prawa w PRL, red. H. Starczewski, J. Świątkiewicz, Warszawa 1970.
• Sugier K., Prokurator jako podmiot uczestniczący na prawach strony w postępowaniu administracyjnym, „Studenckie Zeszyty Naukowe KUL” 2019, nr 40.
• Wichlińska-Polak H., Baran E.D., Zarys metodologii pracy prokuratora w sprawach administracyjnych, „Prokuratura i Prawo” 2008, nr 2.
• Zimmernann J., Prawo administracyjne, Kraków 2003.
• Żukowski L., Wybrane uwagi w sprawie udziału prokuratora w postępowaniu administracyjnym, „Organizacja – Metody – Technika” 1985, nr 3.

Identifiers

DOI

10.5604/01.3001.0015.2506

Biblioteka Nauki

2054221