Odpowiedzialność podmiotu korzystającego ze środowiska – narzędzia mitygacji finansowych konsekwencji odpowiedzialności za szkodę w środowisku za pomocą ubezpieczeń

• Authors: Renata Orzechowska

Title variants

EN

Environmental Liability – Tools to Mitigate Financial Consequences of Environmental Liability through Insurance

Abstracts

EN

This article focuses on environmental liability insurance of entities using environment against damage caused as a result of their activity. An insurance contract may be the most optimal form of securing claims related to an imminent threat of environmental damage. As a rule, entrepreneurs have freedom in choosing the scope of insurance and in deciding whether to conclude an insurance contract or not. However, for certain types of activity, operators are required by the legislator to have financial protection covering possible environmental damage. Moreover, the article discusses the basic principles of environmental liability and the possibility of insuring this liability, including the cases of statutory obligation to be financially protected. Finally, it evaluates the effects of introducing compulsory environmental insurance.

PL

Artykuł jest poświęcony problematyce ubezpieczenia odpowiedzialności podmiotu korzystającego ze środowiska za szkody wyrządzone w środowisku. Umowa ubezpieczenia może być najbardziej optymalną formą zabezpieczenia roszczeń związanych z działalnością zagrażającą środowisku. Przedsiębiorcy mają co do zasady swobodę wyboru zakresu ubezpieczenia i zawarcia umowy ubezpieczenia. W odniesieniu do niektórych rodzajów działalności ustawodawca wymaga od przedsiębiorcy posiadania zabezpieczenia finansowego na wypadek wyrządzenia szkód w środowisku. W artykule zostaną omówione podstawowe zasady odpowiedzialności podmiotu korzystającego ze środowiska, możliwości ubezpieczenia jego odpowiedzialności, w tym przypadki nałożenia ustawowego obowiązku posiadania zabezpieczenia finansowego, oraz ocena skutków wprowadzenia ubezpieczeń środowiskowych w formie ubezpieczeń obowiązkowych.

Keywords

PL

ubezpieczenie szkód w środowisku; podmiot korzystający ze środowiska; zabezpieczenie finansowe; ubezpieczenie hybrydowe; ubezpieczenia obowiązkowe; ustawa szkodowa

EN

environmental liability insurance; entity using the environment; financial protection; hybrid insurance; compulsory insurance; Environmental Damage Act

• Publisher: Fundacja „Prawo Ubezpieczeniowe”
• Journal: Prawo Asekuracyjne
• Year: 2020
• Volume: 4(105)
• Issue: 4
• Pages: 32-56

Dates

published

2020

Contributors

author

Renata Orzechowska

References

• Doś A., „Perspektywy ubezpieczeń ekologicznych w Polsce”, w: M. Marcinkowska, S. Wieteska (red.), „Harmonizacja bankowości i ubezpieczeń, w skali narodowej i europejskiej”, Warszawa 2007.
• Draniewicz B., „Odpowiedzialność za szkodę w środowisku w ustawie o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie – wybrane zagadnienia”, Monitor Prawniczy 2008, nr 5.
• Fras M., w: M. Habdas (red.), „Kodeks cywilny. Komentarz”, t. V. „Zobowiązania. Część szczególna (art. 765–921(16))”, Warszawa 2018.
• Górski M., „Odpowiedzialność administracyjnoprawna w ochronie środowiska”, Poznań 2008.
• Górski M., „Prawo ochrony środowiska. Komentarz”, Legalis, 2019, wyd. 3.
• „Improving financial security in the context of the Environmental Liability Directive”, May 2020.
• Insurance Europe, „Survey of environmental liability insurance developments, June 2014”, Brussels 2014.
• Issues Paper on Climate Change Risks to the Insurance Sector, The International Association of Insurance Supervisors (IAIS), July 2018.
• Jastrzębski Ł., „Ubezpieczenia środowiskowe to szkody”, Miesięcznik Ubezpieczeniowy, Przewodnik po dużych ryzykach, 2018.
• Kondek M., w: K. Osajda (red.), „Kodeks cywilny. Komentarz”, 2019, Legalis, komentarz do art. 805 k.c.
• Kowalewski E., „Koncepcja „triggerów” na tle znowelizowanego art. 822 k.c. – konsekwencje prawne i praktyczne”, Prawo Asekuracyjne 2003, nr 3.
• Kowalewski E., Mogilski W.W., „O potrzebie zmiany niektórych uregulowań prawnych ubezpieczeń obowiązkowych”, Rozprawy Ubezpieczeniowe 2013, nr 2.
• Kowalewski E., Mogilski W.W., „Stan prawny ubezpieczeń obowiązkowych w Polsce”, Wiadomości Ubezpieczeniowe 2015, nr 1, Suplement.
• Lemkowska M., „Rola ubezpieczeń gospodarczych w indemnifikacji pierwotnych szkód w środowisku”, Ekonomia i Środowisko 2015, nr 2.
• Łabno Z., „Ubezpieczenia ekologiczne. Wybrane zagadnienia”, Prace Naukowe, Akademia Ekonomiczna im. Karola Adamieckiego, Katowice 1995.
• Malinowska K., „Konstrukcja claims made na gruncie prawa polskiego”, Prawo Asekuracyjne 2001, nr 2.
• Maśniak D., „Ubezpieczenia ekologiczne”, Kraków 2003.
• Ogólne warunki ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ogólnej, ustalone uchwałą nr UZ/429/2016 z dnia 24 października 2016 r. Zarządu Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej ze zmianami ustalonymi uchwałą nr UZ/215/2018 z dnia 6 lipca 2018 r. Zarządu Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej.
• Ogólne warunki ubezpieczenia odpowiedzialności za szkody w środowisku Colonnade, zatwierdzone w dniu 20 września 2018 r. i mające zastosowanie do umów ubezpieczenia zawieranych po 20 września 2018 r.
• Ogólne warunki ubezpieczenia z tytułu zanieczyszczenia środowiska naturalnego Chubba (CPL I/2019).
• Orlicki M., „O łączeniu w jednej umowie różnych rodzajów ubezpieczeń”, Prawo Asekuracyjne 2010, nr 2.
• Pellon L.F., Menescal M.F., „General report an overview of methods, coverage and beneficiaries of pollution insurance in the world”, International Insurance Law Association/AIDA, Rio de Janeiro, Brazil, October 2018.
• Rakoczy B., „Cywilnoprawne aspekty ustawy o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie”, Studia z Zakresu Prawa, Administracji i Zarządzania Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego 2013, t. 4.
• Report of 11 October 2017 on the application of Directive 2004/35/EC of the European Parliament and of the Council of 21 April 2004 on environmental liability with regard to the prevention and remedying of environmental damage (the ‘ELD’) (2016/2251(INI)).
• Rogalski M., „Odpowiedzialność karna a odpowiedzialność administracyjna”, Ius Novum 2014, numer specjalny.
• Serwach M., „Swoboda wyboru „triggers” oraz wynikające z niej zagrożenia dla rynku ubezpieczeniowego”, Prawo Asekuracyjne 2007, nr 2.
• Skoczylas J.J., „Pojęcie i rodzaje odpowiedzialności prawnej w ochronie środowiska”, Zakład Nauk Organizacyjno-Prawnych, Zeszyty Naukowe SGSP 2011, nr 41.
• Wałkowski D., „Prezentacja pt. Odpowiedzialność za szkody w środowisku oraz zagadnienia pokrewne”, Szkolenie Polskiej Izby Ubezpieczeń z dnia 2 grudnia 2019 r.
• Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2007 r., II OSK 463/06.
• Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 8 lipca 2020 r., II SA/Ke 242/20.
• Zębek E., „Instrumenty administracyjnoprawne i ekonomiczne w ochronie środowiska”, Kortowski Przegląd Prawniczy, Monografie, Olsztyn 2017.

Identifiers

DOI

10.5604/01.3001.0014.5423

Biblioteka Nauki

56416640