„Bełkocę, jakbym był pierwszym, który wyłonił się z iłu na brzegach oceanu”. Czy psychoanaliza potrafi mówić o seksualności?

• Authors: Edyta Biernacka

Abstracts

EN

The text addresses the complexity of sexuality and identity in the context of psychoanalysis. Here, Czesław Miłosz’s poem “Esse” provides a starting point for considering the tension between desire and the impossibility of fully possessing the object of desire, which leads to the discovery of oneself and one’s own incompleteness. The first part of the article discusses these issues in relation to Freud’s theory of the drive and the phenomena of contemporary culture, called by Jacek Dukaj “culture of the direct transfer of sensations.” The second part of the article consists of clinical vignettes showing therapeutic work with young adults. These persons suffer from difficulties in working out their own sexuality in relation to their relationship with an object, leading to significant difficulties in constructing their own identity. Both clinical experience and attempts to theoretically conceptualise these phenomena indicate that sexuality is a major challenge to understanding the relationship with the other and exploring one’s own mysteries. This process requires the acceptance of lack and uncertainty, which is crucial to understanding oneself and building authentic relationships.

PL

Tekst podejmuje kwestię złożonej natury seksualności i tożsamości w kontekście psychoanalizy. Wiersz Czesława Miłosza „Esse” stanowi tu punkt wyjścia rozważań o napięciu między pragnieniem a niemożnością pełnego posiadania obiektu pragnienia, co prowadzi do odkrycia siebie i własnej niekompletności. Pierwsza część artykułu omawia te zagadnienia w odniesieniu do teorii popędowej Freuda oraz zjawisk współczesnej kultury, nazwanej przez Jacka Dukaja „kulturą bezpośredniego transferu przeżyć”. Na drugą część artykułu składają się winiety kliniczne, ukazujące pracę terapeutyczną z młodymi pacjentami. Osoby te cierpią z powodu trudności w opracowaniu własnej seksualności w powiązaniu z relacją z obiektem, co prowadzi do znaczących kłopotów z budowaniem własnej tożsamości. Zarówno doświadczenie kliniczne, jak i próby teoretycznej konceptualizacji tych zjawisk wskazują, że seksualność stanowi poważne wyzwanie dla rozumienia relacji z drugim człowiekiem i eksploracji własnych tajemnic. Proces ten wymaga akceptacji braku i niepewności, która ma podstawowe znaczenie dla zrozumienia siebie i budowania autentycznych relacji.

Keywords

PL

seksualność; popęd; tożsamość; obiekt pragnienia; doświadczenie

EN

sexuality; drive; identity; object of desire; experience

• Publisher: Polska Akademia Nauk. Instytut Filozofii i Socjologii PAN
• Journal: wunderBlock. Psychoanaliza i Filozofia
• Year: 2024
• Issue: 4
• Pages: 4-16

Dates

published

2024

Contributors

author

Edyta Biernacka

• International Psychoanalytical Association
• Polskie Towarzystwo Psychoanalityczne
• Krakowska Szkoła Psychoterapii Psychoanalitycznej

References

• Bell D., Further Thoughts on Gender Identity Disturbance in Children and Adolescents, European Psychoanalytical Federation, 37th Annual Conference, Florence, 22–24 March 2024.
• Bell D., The World as It Is vs. the World as I Would Like It to Be. Contemporary Reflections on Freud’s “Formulations on the Two Principles of Mental Functioning”, w: G. Legorreta, L.J. Brown (red.), On Freud’s “Formulations on the Two Principles of Mental Functioning”, Karnac, London 2016.
• Bollas Ch., Znaczenie i melancholia. Życie w epoce oszołomienia, przeł. D. Golec, Oficyna Ingenium, Warszawa 2020.
• Caparrós M., Ñameryka, przeł. W. Charchalis, Wydawnictwo Literackie, Warszawa 2023.
• Chen A., Asy. Czego może nas nauczyć aseksualność, przeł. A. Kamińska, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2024.
• Chollet M., Czarownice. Niezwyciężona siła kobiet, przeł. S. Królak, Wydawnictwo Karakter, Kraków 2019.
• Dukaj J., Po piśmie, Wydawnictwo Literackie, Warszawa 2019.
• Evans S., Evans M., Gender Dysphoria. A Therapeutic Model for Working with Children, Adolescents and Young Adults, Phoenix Publishing House, Bicester–Oxfordshire 2021.
• Freud S., Analiza skończona i nieskończona, w: tegoż, Poza zasadą przyjemności, przeł. J. Prokopiuk, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994.
• Freud S., Popędy i ich losy, w: tegoż, Psychologia nieświadomości, przeł. R. Reszke, Wydawnictwo KR, Warszawa 2007.
• Freud S., Psychoanalityczne uwagi o autobiograficznie opisanym przypadku paranoi, w: tegoż, Charakter a erotyka, przeł. R. Reszke, Wydawnictwo KR, Warszawa 1996.
• Freud S., Trzy rozprawy z teorii seksualnej, w: tegoż, Życie seksualne, przeł. R. Reszke, Wydawnictwo KR, Warszawa 1999.
• Freud S., Uwagi na temat dwóch zasad procesu psychicznego, w: tegoż, Psychologia nieświadomości, przeł. R. Reszke, Wydawnictwo KR, Warszawa 2007.
• Freud S., Żałoba i melancholia, w: M. Musiał (red.), Znienawidzony obiekt miłości. Psychoanalityczne studia nad depresją, przeł. A. Czownicka, Wydawnictwo Imago, Warszawa 2019.
• Guignard F., Psychic Development in A Virtual World, w: A. Lemma, L. Caparrotta (red.), Psychoanalysis in the Technoculture Era, Routledge, London 2013.
• Guignard F., Rozwój seksualności i budowanie self u dzisiejszych nastolatków, przeł. K. Laurent, w: Czy muszę wybrać. Kobieta czy mężczyzna? Określanie tożsamości płciowej, Materiały XX Konferencji Polskiego Towarzystwa Psychoanalitycznego, Warszawa 2022.
• Hinshelwood R.D., Intuition from Beginning to End? Bion’s Clinical Approaches, „British Journal of Psychoanalysis” 2018, 34(2), s. 198–213.
• Jucewicz A., To nieprawda, że młodzi się nie buntują. Ich buntem jest depresja. Wywiad z Andrzejem Lederem, „Gazeta Wyborcza. Wolna Sobota”, 8.06.2023.
• Kohon G., Żegnaj, seksualności, w: R.J. Perelberg (red.), Biseksualność psychiczna. Dialog brytyjsko-francuski. Podejście psychoanalityczne, przeł. M. Szpak, W. Turopolski, Wydawnictwo Imago, Gdańsk 2022.
• Leder A., Nauka Freuda w epoce „Sein und Zeit”, Fundacja Aletheia, Warszawa 2007.
• Lemma A., Ciało w umyśle. Rozważania o ciele w psychoanalizie i w programach telewizyjnych, przeł. D. Golec, K. Okoń, M. Bieniewicz-Wolak, M. Kruszyńska-Mąka, M. Lipińska, Oficyna Ingenium, Warszawa 2016.
• Lemma A., Pod skórą. Psychoanalityczne studium modyfikacji ciała, Wydawnictwo Imago, Gdańsk 2021. 2024 [4]
• Lemma A., Transgender Identities. A Contemporary Introduction, Routledge, London 2022.
• Miłosz C., „Esse”, w: tegoż, Wiersze wszystkie, Znak, Kraków 2011.
• Mollon P., The Inherent Shame of Sexuality, w: C. Pajaczkowska, I. Ward (red.), Shame and Sexuality. Psychoanalysis and Visual Culture, Routledge, London 2008.
• Pajaczkowska C., Ward I., Shame and Sexuality. Psychoanalysis and Visual Culture, Routledge, London 2008.
• Perelberg R.J. (red.), Biseksualność psychiczna. Dialog brytyjsko-francuski. Podejście psychoanalityczne, przeł. M. Szpak, W. Turopolski, Wydawnictwo Imago, Gdańsk 2022.
• Pollock G., The Visual Poetics of Shame. A Feminist Reading of Freud’s Three Essays on the Theory of Sexuality (1905), w: C. Pajaczkowska, I. Ward (red.), Shame and Sexuality. Psychoanalysis and Visual Culture, Routledge, London 2008.
• Scarfone D., Desexualization. An Interesting Problem in The Ego and the Id, „The International Journal of Psychoanalysis” 2024, 104(6), s. 1101–1109.
• Steiner J., Kobiecość nie do zniesienia, w: tegoż, Iluzja, rozczarowanie i ironia w psychoanalizie, przeł. A. Kaja, Oficyna Ingenium, Warszawa 2021.
• Tubert-Oklander J., The Quest for Rea, w: G. Legorreta, L.J. Brown, On Freud’s “Formulations on the Two principles of Mental Functioning”, Karnac, London 2016.
• Van Haute P., Westerink H., Reading Freud’s Three Essays on the Theory of Sexuality. From Pleasure to the Object, Routledge, London 2021.
• Waddell M., Światy wewnętrzne. Psychoanaliza i rozwój osobowości, przeł. D. Golec, M. Kruszyńska-Mąka, A. Pałynyczko-Ćwiklińska, Oficyna Ingenium, Warszawa 2015.

Identifiers

DOI

10.37240/wb.2024.4.2

Biblioteka Nauki

60607602