Czas logiczny a czas społeczny

• Authors: Andrzej Leder

Abstracts

EN

In comparing the ideas of social time of Norbert Elias and Jacques Lacan, the author first reconstructs the theoretical premises of these ideas and then shows the consequences of adopting each of them. Elias’ neo-Kantianism is contrasted with Lacan’s dialectical view of the subject-object relationship. However, the author shows that Lacan’s ‘new sophism’ contains an original construction that transcends the horizon of philosophical projects and makes it possible to combine the process of the genesis of social time, the emergence of the foundations of logic and, finally, the question of recognition, that is, equality or the lack thereof in relations between people – all these within the play of constitution of plural subjectivities.

PL

Porównując ze sobą koncepcje czasu społecznego Norberta Eliasa i Jacques’a Lacana, autor wpierw wyłania przesłanki teoretyczne tych koncepcji, a następnie ukazuje konsekwencje przyjęcia każdej z nich. Neokantyzm Eliasa przeciwstawiony jest dialektycznemu ujęciu relacji podmiotu z przedmiotem u Lacana. Autor pokazuje jednak, że „nowy sofizmat” Lacana niesie ze sobą oryginalną i przekraczającą horyzont projektów filozoficznych konstrukcję, pozwalającą połączyć w grze konstytuującej mnogie podmiotowości proces genezy czasu społecznego, wyłanianie się fundamentów logiki i wreszcie kwestię uznania, czyli równości albo jej braku w relacjach między ludźmi.

Keywords

PL

czas społeczny; logika transcendentalna; uznanie; Norbert; Elias; Jacques Lacan

EN

social time; transcendental logic; recognition; Norbert Elias; Jacques Lacan

• Publisher: Polska Akademia Nauk. Instytut Filozofii i Socjologii PAN
• Journal: wunderBlock. Psychoanaliza i Filozofia
• Year: 2023
• Issue: 3
• Pages: 48-65

Dates

published

2023

Contributors

author

Andrzej Leder

• Instytut Filozofii i Socjologii PAN

• https://orcid.org/0000000217023706

References

• Buck-Morss S., Envisioning Capital: Political Economy on Display, „Critical Inquiry” 1995, 21(2), s. 434–467.
• Elias N., Esej o czasie, przeł. A. Łobożewicz, Wydawnictwa UW, Warszawa 2020.
• Kant I., Krytyka czystego rozumu, przeł. R. Ingarden, t. I, PWN, Warszawa 1957.
• Keynes J.M., Ogólna teoria zatrudnienia, procentu i pieniądza, przeł. M. Kalecki, S. Rączkowski, WN PWN, Warszawa 2012.
• Lacan J., Le temps logique et l’assertion de certitude anticipée; Un nouveau sophisme, w: tegoż, Écrits (1966), t. I, Seuil, Paris 1999.
• Leder A., Pozycja podmiotu i pole podmiotowe, czyli o urokach analizy pozoru, „Przegląd Humanistyczny” 2011, 55(1[425]), s. 11–17.
• Tuwim J., „Wszyscy dla wszystkich”, https://www.edumuz.pl/produkty/439/murarz-czyli-wszyscy-dla-wszystkich [dostęp 17.08.2023].

Identifiers

DOI

10.37240/wb.2023.3.3

Biblioteka Nauki

60607751