Niekończąca się podróż: psychoanalityczne modele i metafory umysłu

• Authors: Zbigniew Kossowski

Abstracts

EN

The author of the paper examines the interrelationship between the models and metaphors of the mind created by Freud. What is psychoanalytically reflected upon here is the complementarity of Freudian models and metaphors describing the workings of the mental apparatus. Further, the author analyzes selected models of the mind and its functioning developed after Freud. The aim is to show psychoanalysis as the knowledge that undergoes constant transformation and seeking contact with ever more primordial states of mind while at the same time developing increasingly complex and inclusive theories whose intention is to try to understand our mental life, especially its unconscious dimension.

PL

Autor artykułu bada wzajemne zależności między modelami i metaforami umysłu stworzonymi przez Freuda. Przedmiotem psychoanalitycznej refleksji jest tu komplementarność Freudowskich modeli i metafor opisujących działanie aparatu psychicznego. W dalszej części artykułu autor przywołuje wybrane modele umysłu i jego funkcjonowania, które powstały po Freudzie. Celem jest pokazanie psychoanalizy jako wiedzy, która ulega ciągłym przekształceniom i poszukuje kontaktu z coraz bardziej pierwotnymi stanami umysłu, a jednocześnie rozwija coraz bardziej złożone i inkluzywne teorie, podejmujące próbę zrozumienia naszego życia psychicznego, a zwłaszcza jego nieświadomego wymiaru.

Keywords

PL

metafory; modele umysłu; metafora dwóch pokojów; nieświadomość; przedświadomość; psyche-soma; Wunderblock; pamięć; rzeczywistość psychiczna

EN

metaphors; models of the mind; two rooms metaphor; the unconscious; preconscious; psyche-soma; Wunderblock; memory; psychic reality

• Publisher: Polska Akademia Nauk. Instytut Filozofii i Socjologii PAN
• Journal: wunderBlock. Psychoanaliza i Filozofia
• Year: 2022
• Issue: 2
• Pages: 2-16

Dates

published

2022

Contributors

author

Zbigniew Kossowski

• Polskie Towarzystwo Psychoanalityczne
• Instytut Filozofii i Socjologii PAN

References

• Bion W.R., Uczenie się na podstawie doświadczenia (1963), przeł. D. Golec, Oficyna Ingenium, Warszawa 2011.
• Bion W.R., Uwaga i interpretacja (1970), przeł. D. Golec, Oficyna Ingenium, Warszawa 2010.
• Bollas Ch., Articulations of the Unconscious, w: tegoż, The Freudian Moment, Karnac Books, London 2007.
• Britton R., Belief and Imagination. Explorations in Psychoanalysis, Routledge, London–New York 1998.
• Britton R., Pomiędzy umysłem i mózgiem. Modele umysłu i modele w umyśle, przeł. D. Golec, Oficyna Ingenium, Warszawa 2016.
• Freud S., A Difficulty in the Path of Psycho-Analysis (1917), w: J. Strachey i in. (red.), The Standard Edition of the Complete Psychological Works of Sigmund Freud, t. XVII, Hogarth Press, London, s. 135–144.
• Freud S., Analiza skończona i nieskończona (1937), w: tegoż, Poza zasadą przyjemności, przeł. J. Prokopiuk, PWN, Warszawa 1976.
• Freud S., Ego i id (1923), w: tegoż, Poza zasadą przyjemności, przeł. J. Prokopiuk, PWN, Warszawa 1976.
• Freud S., Findings, Ideas, Problems (1938), w: J. Strachey i in. (red.), The Standard Edition of the Complete Psychological Works of Sigmund Freud, t. XXIII, Hogarth Press, London, s. 299–300.
• Freud S., Letter from Freud to Fliess, December 6, 1896, w: J.M. Masson (red.), The Complete Letters of Sigmund Freud to Wilhelm Fliess, 1887–1904, list 42, Harvard University Press, Cambridge, MA–London 1985, 1985, s. 207–214.
• Freud S., Kultura jako źródło cierpień (1930), w: tegoż, Psychologia nieświadomości, przeł. R. Reszke, Wydawnictwo KR, Warszawa 1998.
• Freud S., Notatka o „cudownej tabliczce” (1925), w: tegoż, Pisma społeczne, przeł. R. Reszke, Wydawnictwo KR, Warszawa 2007.
• Freud S., Objaśnianie marzeń sennych (1900), przeł. R. Reszke, Wydawnictwo KR, Warszawa 1996.
• Freud S., One of the Difficulties of Psycho-Analysis, „International Journal of Psychoanalysis” 1920, 1, s. 17–23.
• Freud S., Poza zasadą przyjemności (1920), w: tegoż, Poza zasadą przyjemności, przeł. J. Prokopiuk, PWN, Warszawa 1976.
• Freud S., Trzy rozprawy z teorii seksualnej (1905), w: tegoż, Życie seksualne, przeł. R. Reszke, Wydawnictwo KR, Warszawa 1999.
• Freud S., W kwestii terapii histerii (1893), przeł. R. Reszke, w: tegoż, Studia nad histerią, Wydawnictwo KR, Warszwa 2008.
• Freud S., Wstęp do psychoanalizy (1917), przeł. S. Kempnerówna, W. Zaniewicki, PWN, Warszawa 1984.
• Green A., Surface Analysis, Deep Analysis (The Role of the Preconscious in Psychoanalytical Technique), „International Review of Psychoanalysis” 1974, 1, s. 15–423.
• Green A., The Central Phobic Position: A New Formulation of the Free Association Method, „International Journal of Psychoanalysis” 2000, 81(3), s. 429–451.
• Hinshelwood R.D., A Dictionary of Kleinian Thought, Free Association Books, London 1989.
• Isaacs S., The Nature and Function of Phantasy, „International Journal of Psychoanalysis” 1948, 29, s. 73–97.
• Klein M. (1946), Uwagi na temat niektórych mechanizmów schizoidalnych, przeł. A. Czownicka. w: tejże, Zawiść i wdzięczność oraz inne prace z lat 1946–196. Pisma, t. III, GWP, Gdańsk 2007.
• Klein M. (1935), Wkład do psychogenezy stanów maniakalno-depresyjnych, przeł. D. Golec, w: tejże, Miłość, poczucie winy i reparacja oraz inne prace z lat 1921–1945. Pisma, t. I., GWP, Gdańsk 2005.
• Kohon G., Bezpowrotnie utracone pewniki, przeł. D. Golec, Oficyna Ingenium, Warszawa 2014.
• Miller P., Pamięć bez pamięci; trauma, zaprzeczenie i żałoba, przeł. W. Turopolski, Materiały konferencyjne – XVII Konferencja Polskiego Towarzystwa Psychoterapii Psychoanalitycznej „Przeciw milczeniu, które jest niewolą. Trauma transgeneracyjna”, Kraków 2019.
• Miller P., Wczesne kształty życia psychicznego jako zwiastuny (bi)seksualności, przeł. W. Turopolski, wykład wygłoszony w Polskim Towarzystwie Psychoanalitycznym 7 października 2022.
• Laplanche J., Interpretation Between Determinism and Hermeneutics: A Restatement of the Problem, „International Journal of Psychoanalysis” 1992, 73(3), s. 429–445.
• Laplanche J., Seduction, Persecution, Revelation, „International Journal of Psychoanalysis” 1995, 76(4), s. 663–682.
• Laplanche J., Pontalis, J.-B., Słownik psychoanalizy, przeł. E. Modzelewska i E. Wojciechowska, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1996.
• Laplanche J., The Theory of Seduction and the Problem of the Other, ”International Journal of Psychoanalysis” 1997, 78(4), s. 653–666.
• Lemma A., Pod Skórą. Psychoanalityczne stadium modyfikacji ciała, przeł. L. Kalita, Wydawnictwo Imago, Gdańsk 2014.
• Ogden T.H., Ponowne odkrywanie psychoanalizy, przeł. L. Kalita, Oficyna Ingenium, Warszawa, 2010.
• Ogden T.H., Sztuka psychoanalizy. Śnienie niewyśnionych snów i urwanych krzyków, przeł. D. Golec, Oficyna Ingenium, Warszawa 2011.
• Ogden T.H., The Dialectically Constituted/Decentred Subject of Psychoanalysis. I. The Freudian Subject, „International Journal of Psychoanalysis” 1992, 73(3), s. 517–526.
• Ogden T.H., The Dialectically Constituted/Decentred Subject of Psychoanalysis. II. The Contributions of Klein and Winnicott, „International Journal of Psychoanalysis” 1992, 73(4), s. 613–626.
• Phillips A., Winnicott, przeł. A. Czownicka, Wydawnictwo Imago, Gdańsk 2013.
• Roussillon R., Agonie, clivage et symbolisation, Puf, Paris 1999.
• Roussillon R., Pierwotna trauma, rozszczepienie i pierwotne powiazania niesymboliczne, przeł. nn., Materiały konferencyjne – XVII Konferencja Polskiego Towarzystwa Psychoanalitycznego „Trauma a regulacja afektu”, Warszawa 2015.
• Ruiz R.M., The Alterability of the Memory Trace, “Psychoanalytic Review” 2011, 98(4), s. 531–555.
• Sandler J., A. Holder, Ch. Dare, A.U. Dreher, Freud’s Models of the Mind. An Introduction, Routledge, London–New York 2018.
• Sedlak W., Superego, ideały ego i ślepe plamki psychoanalityka. Emocjonalny rozwój klinicysty, przeł. M. Lipińska, Wydawnictwo Imago, Gdańsk 2021.
• Strachey J., Editor’s Note,w: S. Freud, A Note upon the Mystic Writing-Pad (1925), w: J. Strachey i in. (red.), The Standard Edition of the Complete Psychological Works of Sigmund Freud, t. XIX, Hogarth Press, London, s. 225–232.
• Sweetnam A., Dusk Confuses Me, “Contemporary Psychoanalysis” 2006, 42(1), s. 59–82.
• Tustin F., The autistic capsule in neurotic adult patients, w: tejże, The Protective Shell in Children and Adults, r. 7, Karnac Books, London 1990, s. 145–167.
• Winnicott D.W., Fear of Breakdown, “International Review of Psychoanalysis” 1974, 1, s. 103–107.
• Winnicott D.W., Mind and its Relation to the Psyche-Soma, w: tegoż, Through Paediatrics to Psycho-Analysis, Hogarth Press, London 1975, s. 243–254.
• Winnicott D.W., The Concept of Trauma in Relation to the Development of the Individual within the Family (1965), w: C. Winnicott, R. Shepherd, M. Davis (red.), Psycho-Analytic Explorations, Harvard University Press, Cambridge, M.A 1989, s. 130–148.

Identifiers

DOI

10.37240/wb.2022.2.1

Biblioteka Nauki

60607783