Sztuka w służbie antyantropii: O twórczości Yazana Halwaniego

• Authors: Filip Ryba

Title variants

EN

Art in Service of Anti-anthropy: The Work of Yazan Halwani

Abstracts

EN

This article attempts a critical reflection on anthropy and anti-anthropy–philosophical categories proposed by Bernard Stiegler. This reflection is set in the context of a critique of capitalism and its alliance with neoliberalism. The author analyses said categories by referring to the work of one of the best-known Lebanese artists of the younger generation, Yazan Halwani. His selected works are discussed in a performative perspective, as examples of technologies that foster anti-anthropy. The author analyses Stiegler’s categories in the Lebanese context to show contemporary Lebanon as a prime example of a state operating in accordance with business ontology–the ontological project identified by Mark Fisher with regard to capitalist realism. In all examples of his work, Halwani emphasizes the theme of forced migration understood as practices that generates chaos and further anthropy. The author of the article argues that the anti-anthropic dimension of the Lebanese artist’s work consists in using the issue of migration to reflect on the possibilities of conceiving new worlds and communities that would effectively resist anthropy.

PL

Artykuł stanowi próbę krytycznej refleksji nad antropią i antyantropią – kategoriami filozoficznymi zaproponowanymi przez Bernarda Stieglera. Refleksja ta została osadzona w kontekście krytyki kapitalizmu i jego przymierza z neoliberalizmem. Autor analizuje wspomniane kategorie, odwołując się do twórczości jednego z najbardziej znanych artystów libańskich młodego pokolenia – Yazana Halwaniego. Wybrane przykłady z jego twórczości zostały omówione w perspektywie performatywnej, jako przykłady technologii, które sprzyjają antyantropii. Autor decyduje się na analizę kategorii Stieglera w kontekście libańskim, pokazując, że współczesny Liban stanowi doskonały przykład państwa działającego w zgodzie z ontologią biznesu – projektem ontologicznym zaprezentowanym przez Marka Fishera w kontekście realizmu kapitalistycznego. We wszystkich przykładach twórczości Halwaniego podkreśla motyw przymusowych migracji rozumianych jako praktyki generujące chaos i sprzyjające antropii. Antyantropiczność twórczości libańskiego artysty – zdaniem autora – polega na wykorzystaniu problemu migracji do namysłu nad możliwościami pomyślenia nowych światów i wspólnot, które skutecznie opierałyby się antropii.

Keywords

PL

antropia; realizm kapitalistyczny; entropia; entropocen; sztuka libańska; Yazan Halwani

EN

anthropy; capitalist realism; entropy; Entropocene; Lebanese art; Yazan Halwani

• Publisher: Polska Akademia Nauk. Instytut Sztuki PAN
• Journal: Pamiętnik Teatralny
• Year: 2024
• Volume: 73
• Issue: 3
• Pages: 103-124

Dates

published

2024

Contributors

author

Filip Ryba

• Uniwersytet Jagielloński w Krakowie

• https://orcid.org/0000000216247257

References

• Arystoteles. Metafizyka. Tłumaczenie: Kazimierz Leśniak. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1983.
• Fisher, Mark. Realizm kapitalistyczny: Czy nie ma alternatywy?. Tłumaczenie Andrzej Karalus. Warszawa: Instytut Wydawniczy Książka i Prasa, 2020.
• Halwani, Yazan. Hotel Beirut or Mundane Entropy. Beirut: Agial Art Gallery, 2021. http://www.salehbarakatgallery.com/Content/uploads/Exhibition/2632_yh_c.pdf.
• Heller, Michał, i Tadeusz Pabjan. Elementy filozofii przyrody. Tarnów: Wydawnictwo BIBLOS, 2007.
• Jenkins, Richard. Social Identity. London: Routledge, 2008.
• Krzykawski, Michał. „Wyjść z nędzy entropocenu. Propozycja Interwencji”. Wakat (2020). http://wakat.sdk.pl/wyjsc-nedzy-entropocenu-propozycja-internacji/.
• Majdalani, Charif. Beirut 2020: The Collapse of a Civilization, a Journal. Translated by Ruth Diver. London: Mountain Leopard Press, 2021.
• Springer, Simon. „Jebać neoliberalizm!”. Tłumaczenie Filip Brzeźniak. Praktyka Teoretyczna 29, nr 3 (2019): 136–145. https://doi.org/10.14746/prt.2018.3.7.
• Stiegler, Bernard. The Neganthropocene. Edited and translated by Daniel Ross. London: Open Humanities Press, 2018. https://www.openhumanitiespress.org/books/titles/the-neganthropocene.
• Stiegler, Bernard. Wstrząsy: Głupota i wiedza w XXI wieku. Tłumaczenie Michał Krzykawski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2017.
• Szczawińska, Weronika. „Obrazy w akcji: Fotografia, gest, performatywność”. Widok. Teorie i Praktyki Kultury Wizualnej, nr 12 (2015). https://doi.org/10.36854/widok/2015.12.859.
• Ziadé, Lamia. My Port of Beirut. Translated by Emma Ramadan. London: Pluto Press, 2023.

Identifiers

DOI

10.36744/pt.1671

Biblioteka Nauki

47018464