Transmisje pamięci

• Authors: Hubert Michalak

Title variants

EN

Transmissions of Memory

Abstracts

EN

The paper is dedicated to Powiedz, że jestem… (“Tell me that I am…”), one of the last productions directed by Jan Dorman (The State Drama Theatre in Wałbrzych, prem. June 16, 1985). It addresses the issue of memory, linking it to the theme of hiding Jews during World War II. Both these motifs were firmly inscribed in the production, and they referred to a fresh and almost unrecognized issue on Polish stages at the time of the premiere. By addressing the issue of various media of memory and several models of its stage representation, the text attempts to reconstruct both the director’s concept and the artistic shape of the production. And by pointing out the most important departures from Dorman’s previous art practices, it sketches the evolution of Dorman’s concept of his art. Invoking subsequent realisations of the director’s staging concept and the theme of The Jewish “Renaissance” Theatre operating in Wałbrzych (unknown to artists), as contexts, expands the issue of memory in the theatre through including multilateral, performative, functioning of this particular staging.

PL

Artykuł poświęcony jest Powiedz, że jestem…, jednemu z ostatnich przedstawień wyreżyserowanych przez Jana Dormana (prem. 16 VI 1985, Państwowy Teatr Dramatyczny w Wałbrzychu). Tekst podejmuje zagadnienie pamięci wiążąc je z wątkiem ukrywania Żydów podczas II wojny światowej. Oba te motywy zostały mocno wpisane w spektakl, a w okresie, w którym miała miejsce premiera spektaklu, były świeżym i niemal nierozpoznanym zagadnieniem na polskich scenach.Podejmując kwestię różnorakich mediów pamięci i kilku modeli jej scenicznej reprezentacji tekst usiłuje zrekonstruować zarówno koncepcję reżyserską jak i kształt artystyczny spektaklu. Poprzez wskazanie najistotniejszych odstępstw od dotychczasowych praktyk artystycznych reżysera szkicowo przywołuje ewolucję myśli artystycznej Dormana. Wspominając kontekstowo kolejne realizacje koncepcji inscenizacyjnej reżysera oraz wątek żydowskiego Teatru Renesans działającego w Wałbrzychu (nieznany twórcom) poszerza zagadnienie teatralnie rozumianej pamięci wskazując na wielostronne, performatywne funkcjonowanie inscenizacji.

Keywords

PL

Jan Dorman; Hanna Krall; pamięć; Zagłada

EN

Jan Dorman; Hanna Krall; memory; Holocaust

• Publisher: Polska Akademia Nauk. Instytut Sztuki PAN
• Journal: Pamiętnik Teatralny
• Year: 2019
• Volume: 68
• Issue: 3/4
• Pages: 213-233

Dates

published

2019

Contributors

author

Hubert Michalak

• Uniwersytet Opolski

• https://orcid.org/0000000228313012

References

• Dorman J. (2007). Moje credo artystyczne. W: W. Dudzik (red.), Świadomość teatru. Polska myśl teatralna drugiej połowy XX wieku. Warszawa.
• Migdałowska, K. (2014). 50 (słownie: pięćdziesiąt). Teatr Dramatyczny im. Jerzego Szaniawskiego w Wałbrzychu (1964–2014). Wałbrzych.
• Niziołek, G. (2013). Polski teatr Zagłady. Warszawa.
• Shallcross, B. (2010). Rzeczy i Zagłada. Kraków.
• Tomaszewska, E. (2010). Jan Dorman, poeta teatru. Katowice.
• Wieczorek, P. (2011). Jak żydowski teatr stał się teatrem polskim. Losy wałbrzyskiego «Renesansu». Słowo Żydowskie nr 2.
• Archiwum Jana Dormana: Instytut Teatralny im. Z. Raszewskiego w Warszawie.

Identifiers

DOI

10.36744/pt.14

Biblioteka Nauki

36144827