Listy Anieli Aszpergerowej do rodziny Młodnickich

• Authors: Agata Kubik

Title variants

EN

Letters of Aniela Aszperger to the Młodnicki Family

Abstracts

EN

This is an edition of previously unpublished letters written by actress Aniela Aszperger (1816–1904) to Wanda and Karol Młodnicki and to their daughter, Maryla Wolska. The letters, covering the years 1874–1901, come from the Home Archive of the Pawlikowskis, now in the collection of the Jagiellonian Library. The correspondence contains much information relating to the realities of Aniela Aszperger’s life, reveals her character traits and personality, which may come in handy in interpreting her acting. The letters are also a valuable document of an artistic friendship. The correspondence is prefaced with a biographical note on Aszperger, who debuted in 1835 in Warsaw, but for most of her professional life was associated with Lemberg (Lwów), for a number of years being the toast of the stage at the Skarbkowski Theatre. Being active in the social and political life of the city, she became a living legend. The biographical note brings a number of new findings and clarifies some details of fact.

PL

Edycja niepublikowanych listów aktorki Anieli Aszperger (1816–1902) do Wandy i Karola Młodnickich oraz ich córki Maryli Wolskiej. Listy te, obejmujące lata 1874–1901, pochodzą z Archiwum Domowego Pawlikowskich, znajdującego się obecnie w zbiorach Biblioteki Jagiellońskiej. Prezentowana korespondencja przynosi sporo informacji dotyczących realiów życia aktorki i odsłania cechy jej charakteru i osobowości, które mogą stanowić trop interpretacyjny jej sztuki aktorskiej. Są też cennym dokumentem artystycznej przyjaźni. W tekście wprowadzającym została przypomniana biografia Aszpergerowej, która debiutowała w 1835 w Warszawie, ale prawie całe swoje życie artystyczne związała ze Lwowem i przez szereg lat zajmowała pierwszą pozycję w zespole Teatru Skarbka. Aktywna również w życiu społecznym i politycznym miasta jeszcze za swojego życia stała się legendą. Biografia została uzupełniona o szereg nowych ustaleń i uściśleń.

Keywords

PL

Aniela Aszpergerowa; teatr polski 1800-1900; historia teatru

EN

Aniela Aszpergerowa; Polish theater 1800-1900; theater history

• Publisher: Polska Akademia Nauk. Instytut Sztuki PAN
• Journal: Pamiętnik Teatralny
• Year: 2017
• Volume: 66
• Issue: 1/2
• Pages: 209-225

Dates

published

2017

Contributors

author

Agata Kubik

• Uniwersytet Jagielloński w Krakowie

• https://orcid.org/0000000176419041

References

• Bruchnalska, Maria. Ciche bohaterki: Udział kobiet w powstaniu styczniowym. T. 3. Miejsce Piastowe: Wydawnictwo Towarzystwa św. Michała Archanioła, 1933.
• Hera, Janina. Losy niespokojnych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Semper, 1993.
• Maresz, Barbara, i Mariola Szydłowska. Repertuar teatru polskiego we Lwowie 1886–1894. Kraków: Universitas, 1993.
• Marszałek, Agnieszka. Repertuar teatru polskiego we Lwowie 1881–1886. Kraków: Universitas, 1993.
• Sierotwiński, Stanisław. Maryla Wolska: Środowisko, życie, twórczość. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1963.

Identifiers

DOI

10.36744/pt.1209

Biblioteka Nauki

47238645