„Podług mojej metryki jest już ze mnie dobrze stare chłopisko”. Odnaleziona metryka chrztu Wincentego Lessla

• Authors: Tomasz Fatalski

Title variants

EN

‘Judging by my baptismal certificate, I am already a jolly old guy.’ The Discovery of Wincenty Lessel’s Baptismal Certificate

Abstracts

EN

Wincenty Lessel was a pianist and composer born in Bohemia, conductor of the Czartoryski Princes’ court orchestra in Puławy. Based on the scanty information found in his biography and correspondence, Hanna Rudnicka-Kruszewska hypothesised that he was born around 1740–50 in Jílové u Prahy. Archival research has revealed the musician’s baptismal certificate. He was born in Riegersdorf (now Modrá, a district of the town Jílové u Děčína) as the son of Hans Christoph Lössel (an outworker, not a burgrave, as Lessel himself claimed) and his wife Rosina. Baptised on 17th June 1756 in the parish church in Jílové u Děčína (Germ. Eulau), Wincenty had seven siblings: Hans Joseph, Christoph, Anton, Hans Franz, Franz (Anton), Ignatz, and Maria Theresia, born in 1738–53. Their parents probably died in 1759–60. Most likely after the Seven Years’ War, the Lössels moved from Jílové to Dresden, joining their family in that city, which included Georg Albert Lössel, the would-be founder of the famous Lessel coffee house in Warsaw’s Saxon Palace. Along with his successors, Wincenty Lessel applied for an indygenat (granting nobility to foreign nobles) for his family in 1819.

PL

Wincenty Lessel, pianista, kompozytor i dyrygent nadwornej kapeli książąt Czartoryskich w Puławach, urodził się w Czechach. Na podstawie skąpych informacji zawartych w życiorysie i korespondencji Wincentego Lessla Hanna Rudnicka-Kruszewska przedstawiła hipotezę, że przyszedł on na świat około 1740–1750 roku w mieście Jílové u Prahy. W wyniku kwerendy archiwalnej udało się odnaleźć metrykę chrztu muzyka, który przyszedł na świat w miejscowości Riegersdorf (dziś Modrá, dzielnica miasta Jílové u Děčína) jako syn Hansa Christopha Lössla, chałupnika – nie burgrabiego, jak podawał sam Lessel, i jego żony Rosiny. Został ochrzczony 17 czerwca 1756 roku w kościele parafialnym w Jílové u Děčína (Eulau). Wincenty miał siedmioro rodzeństwa. Byli to Hans Joseph, Christoph, Anton, Hans Franz, Franz (Anton), Ignatz, Maria Theresia, urodzeni w latach 1738–1753. Ich rodzice zmarli prawdopodobnie w latach 1759–1760. Najpewniej podczas wojny siedmioletniej lub niedługo po niej Lesslowie przenieśli się z Jílovégo do Drezna i dołączyli do zamieszkującej tam rodziny, w tym do Georga Alberta Lössla, późniejszego założyciela słynnej cukierni Lesslów w warszawskim Pałacu Saskim. Wraz z jego potomkami Wincenty Lessel w 1819 roku wystąpił o nadanie ich rodzinie indygenatu szlacheckiego.

Keywords

PL

Wincenty Lessel; Franciszek Lessel; Puławy; badania genealogiczne

EN

Wincenty Lessel; Franciszek Lessel; Puławy; genealogical Research

• Publisher: Polska Akademia Nauk. Instytut Sztuki PAN
• Journal: Muzyka
• Year: 2023
• Volume: 68
• Issue: 2
• Pages: 119-126

Dates

published

2023

Contributors

author

Tomasz Fatalski

• Uniwersytet Warszawski

• https://orcid.org/0000000238389942

References

• Aleksandrowicz, Alina. „Puławska inscenizacja opery Matka Spartanka F.D. Kniaźnina jako wydarzenie polityczne i kulturowe”. Kamerton 50, nr 1 (2006): 24–35.
• Focke, Franz. Aus dem ältesten Geschichts-Gebiete Deutsch-Böhmens. Eine geschichtliche Durchforschung des Elbe- und Eulau-Thales sammt Umgebung (an der sächsischen Gränze) von frühester Zeit bis in die Gegenwart. Warnsdorf: Selbstverlag des Verfassers, 1879.
• Halski, Czesław Rajmund. „Lessel, Wincenty”. W: Grove’s Dictionary of Music and Musicians, red. Eric Blom. T. 5, 146. London: St. Martin’s Press, 1954.
• Herbaczyński, Wojciech. W dawnych cukierniach i kawiarniach warszawskich. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1983.
• Majewski, Piotr Maciej. „Niemcy sudeccy” 1848–1948. Historia pewnego nacjonalizmu. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2007.
• Negrey, Maciej. „Wincenty Lessel, jego epoka i miejsce w kulturze”. Kamerton 50, nr 1 (2006): 80–86.
• Prek, Franciszek Ksawery. Czasy i ludzie, opr. Henryk Barycz. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1959.
• Rudnicka-Kruszewska, Hanna. Wincenty Lessel. Szkic biograficzny na podstawie listów do syna. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1968.
• Schmid, Alois. „Maria Antonia Walburga, Kurfürstin von Sachsen”. W: Neue Deutsche Biographie. T. 16, 198–199. Berlin: Duncker & Humblot, 1990.
• Sehnal, Jiří. „Hudební kapela Antona Theodora Colloreda-Waldsee (1777–1811) v Kroměříži a v Olomouci”. Hudební věda 13, nr 4 (1976): 291–349.
• Surdy-Girdwoyń, Monika. Mecenat muzyczny Czartoryskich w Puławach w latach 1785–1831. Praca magisterska, Uniwersytet Warszawski, 1994.

Identifiers

DOI

10.36744/m.1774

Biblioteka Nauki

24279218