„Nie twoja broszka”. Biżuteria jako forma protestu w czasie Ogólnopolskich Strajków Kobiet w latach 2016–2021

• Authors: Anna Wiszniewska

Title variants

EN

“It Isn’t Your Thing…” Jewellery as a Form of Protest at the Time of the All-Poland Women’s Strike in 2016–2021

Abstracts

EN

The article concerns jewelry created during mass public protests related to the government's attempts to introduce a total ban on termination of pregnancy. The strikes that spread across the country were accompanied by jewelry almost from the very beginning. Created by artists, activists or committed users (on the so-called DIY basis), it has become a clear carrier of emotions and views. She expressed solidarity with the strikers using subtle allusions and a game of associations, while creating new symbols of the fight for women's rights, such as an umbrella and red lightning. Jewelry created in conditions of strong polarization of society can be analyzed in the context of "tribalism", which was written about by French sociologist Michel Maffesoli already in the 1980s. It also opens another chapter in the history of Polish patriotic and committed jewelry.

PL

Artykuł dotyczy biżuterii powstałej w czasie masowych protestów społeczeństwa związanych z podejmowanymi przez rząd próbami wprowadzenia całkowitego zakazu terminacji ciąży. Strajkom, które ogarnęły cały kraj, niemal od początku towarzyszyła biżuteria. Tworzona przez artystów, aktywistów lub zaangażowanych użytkowników (na zasadzie tzw. DIY czyli „zrób to sam”), stała się wyraźnym nośnikiem emocji i poglądów. Wyrażała solidarność ze strajkującymi za pomocą subtelnej aluzji i gry skojarzeń, tworząc przy tym nowe symbole walki o prawa kobiet, jak parasolka i czerwona błyskawica. Biżuteria powstała w warunkach silnej polaryzacji społeczeństwa może być analizowana w kontekście „plemienności”, o której już w latach 80. XX wieku pisał francuski socjolog Michel Maffesoli. Otwiera również kolejny rozdział historii polskiej biżuterii patriotycznej i zaangażowanej.

Keywords

PL

strajk kobiet; biżuteria zaangażowana; broszka; protest

EN

women strike; narrative jewellery; brooch; protest

• Publisher: Polska Akademia Nauk. Instytut Sztuki PAN
• Journal: Konteksty - Polska Sztuka Ludowa
• Year: 2024
• Volume: 347
• Issue: 4
• Pages: 251-258

Dates

published

2024

Contributors

author

Anna Wiszniewska

• Instytut Sztuki PAN

• https://orcid.org/000000016546076X

References

• Joanna Bojańczyk, Broszki Beaty Szydło, czyli kobieta w polityce musi dobrze wyglądać, “Rzeczpospolita”, 2017 (2 III),
• Katarzyna Brzoza-Kolorz, Kobiecość vs męskość w kreowaniu obrazu Beaty Szydło na okładkach wybranych tygodników opinii w latach 2015-2018, “Zeszyty prasoznawcze”, 2020, t. 63, nr 3,
• Marta Chmielewska, Małgorzata Druciarek, Izabela Przybysz, Czarny Protest. W stronę nowego “kompromisu aborcyjnego”?, Warszawa 2017, s. 4 [raport Instytutu Spraw Publicznych, Obserwatorium Równości Płci],
• Joanna Helios, Wioletta Jedlecka, Urzeczywistnianie idei feminizmu w ogólnoświatowym dyskursie o kobietach, Wrocław 2018,
• Wioletta Knapik, Czas plemion? Michel Mafessoli, Warszawa 2008, “Przestrzeń społeczna (Social Space)” 2011, nr 1/ 2
• Anna Konieczna, Walczymy ze stereotypem broszki, którą teraz nosi nasza premier, Wysokie obcasy, 2017, zob.: https://www.wysokieobcasy.pl/wysokie-obcasy/7,163229,22050391,walczymy-ze-stereotypem-broszki-ktora-nosi-teraz-nasza-premier.html
• E. Korolczuk et al. [red.], Bunt kobiet. Czarne protesty i strajki kobiet, Gdańsk [b.d.], s. 6-15; zob.: http://www.diva-portal.org/smash/get/diva2:1317808/FULLTEXT01.pdf [dostęp 2.05.2022].

Identifiers

DOI

10.36744/k.3162

Biblioteka Nauki

57455495