Inspiracje sztuką japońską we wczesnych grafikach Jana Rubczaka

• Authors: Katarzyna Anna Kesling

Title variants

EN

Inspirations Derived from Japanese Art in Jan Rubczak’s Early Prints

Abstracts

EN

Early artistic activity of Jan Rubczak coincides with his studies at the Academy of Fine Arts in Cracow. Developing his skills at that time, the young artist focused particularly on prints. The etchings and aquatints he executed over the period display high quality of craftsmanship.   Similarly as many European artists at the turn of the 20th century, Rubczak was also influenced by Japanese art. Fascination with the art of the Far East that encompassed, among others, painting, drawing, prints, but also literature, theatre, and fashion, was observed already from the second half of the 19th century. Beginning with the moment of Japan opening up to the world after the empire’s isolation, a number of publications dedicated to its history and culture were published, this greatly contributing to promoting the knowledge of the country.  Japanese art pieces reached the European market, and were promptly used to adorn interiors, but also as props by artists, e.g., painters. By the end of the 19th century, Japanese art had become known to a wider circle of the public, not just art connoisseurs and collectors, but also to the public of Paris, Vienna, or Munich. Information on Japanese art reached Poland first of all via France where many Polish artists flocked (among them Józef Pankiewicz who was Jan Rubczak’s teacher). An important role in promoting knowledge of Japan was also played by Pankiewicz’s friend Feliks Manghha Jasieński. His extraordinary collection including, among other things, Japanese woodlock prints, drawings, and everyday objects from the Far East, could be admired by those who showed interest. Jan Rubczak must have been among them. The new mode of structuring the composition, fragmentary framing, emphasis on the foreground, and asymmetry are just a few of the solutions which inspired the artist to create interesting works imbued with the atmosphere of Young Poland.

PL

Wczesna twórczość Jana Rubczaka przypada na okres studiów w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. W tym czasie młody artysta rozwijał swoje umiejętności, szczególną uwagę poświęcając grafice. Akwaforty i akwatinty, które wówczas wykonał wyróżnia bardzo dobre opanowanie warsztatu. Podobnie jak wielu artystów europejskich działających na przełomie XIX i XX wieku, Rubczak także uległ wpływom sztuki japońskiej. Fascynacja sztuką Dalekiego Wschodu w Europie zaobserwować można już od drugiej połowy XIX wieku. Objęła ona między innymi: malarstwo, rysunek, grafikę, ale również literaturę, teatr i modę. Od momentu otwarcia się Japonii na świat, po okresie izolacji cesarstwa, w Europie i Stanach Zjednoczonych wydano szereg publikacji poświęconych historii i kulturze tego kraju, co przyczyniło się do poszerzenia wiedzy na jego temat. Na rynek europejski trafiały wyroby sztuki japońskiej, które nie tylko zdobiły wnętrza, ale również były chętnie wykorzystywane przez artystów (np. malarzy) jako rekwizyty. Pod koniec XIX wieku sztuka japońska znana była szerszemu kręgowi odbiorców, nie tylko koneserom i kolekcjonerom sztuki, ale również publiczności Paryża, Wiednia czy Monachium. Do Polski informacje na temat sztuki Japonii docierały przede wszystkim z Francji, gdzie udawało się wielu polskich twórców (wśród nich wymienić należy chociażby Józefa Pankiewicza, pod kierunkiem którego kształcił się Jan Rubczak). Istotną rolę w szerzeniu wiedzy na temat Japonii odegrał również przyjaciel Pankiewicza – Feliks Manggha Jasieński. Jego niezwykłą kolekcję sztuki, obejmującą między innymi japońskie drzeworyty, rysunki oraz przedmioty użytkowe pochodzące z Dalekiego Wschodu, podziwiać mogli zainteresowani. Niewątpliwie w gronie tym znalazł się również Jan Rubczak. Nowy sposób budowania kompozycji, wycinkowe kadrowanie, akcentowanie pierwszego planu oraz asymetria to tylko kilka spośród rozwiązań, które zainspirowały artystę do stworzenia ciekawych prac przesiąkniętych młodopolskim klimatem.

Keywords

PL

Jan Rubczak; grafika przełomu XIX i XX wieku; inspiracje sztuką japońską; Józef Pankiewicz

EN

Jan Rubczak; prints at the turn of the 20th century; inspirations derived from Japanese Art; Józef Pankiewicz

• Publisher: Polska Akademia Nauk. Instytut Sztuki PAN
• Journal: Biuletyn Historii Sztuki
• Year: 2019
• Volume: 81
• Issue: 4
• Pages: 627-646

Dates

published

2019

Contributors

author

Katarzyna Anna Kesling

• Warszawa, Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk

• https://orcid.org/0000000277917832

References

• Charazińska Elżbieta, „Pejzaż rodzimy”, [w:] Koniec wieku. Sztuka polskiego modernizmu 1890-1914, red. Elżbieta Charazińska, Łukasz Kossowski, [kat. wyst.], Muzeum Narodowe w Warszawie, Warszawa 1996.
• Kluczewska-Wójcik Agnieszka, Japonia w kulturze i sztuce polskiej końca XIX i początków XX wieku, Warszawa-Toruń 2016.
• Koniec wieku. Sztuka polskiego modernizmu 1890-1914, red. Elżbieta Charazińska, Łukasz Kossowski, [kat. wyst.], Muzeum Narodowe w Warszawie, Warszawa 1996.
• Kossowska Irena, Narodziny polskiej grafiki artystycznej 1897-1917, Kraków 2000.
• Kossowski Łukasz, „Inspiracje sztuką Japonii w polskim modernizmie”, [w:] Inspiracje sztuką Japonii w malarstwie i grafice polskich modernistów, oprac. Zofia Albertowa, Łukasz Kossowski [kat. wyst.], Muzeum Narodowe w Kielcach, Muzeum Narodowe w Krakowie, Kielce-Kraków 1981.
• Łukasz Kossowski, [we współpracy z Małgorzatą Martini], Wielka fala: inspiracje sztuką Japonii w polskim malarstwie i grafice, Toruń 2016.
• Melbechowska-Luty Aleksandra, Nokturny. Widoki nocy w malarstwie polskim, Warszawa 1999.
• Micke-Broniarek Ewa, „Wiosna”, [w:] Koniec wieku. Sztuka polskiego modernizmu 1890-1914, red. Elżbieta Charazińska, Łukasz Kossowski, [kat. wyst.], Muzeum Narodowe w Warszawie, Warszawa 1996.
• Nowak Janusz S., „Kraków w spotkaniu z Japonią i jej kulturą na przełomie XIX i XX wieku. Udział prasy w recepcji sztuki i kultury japońskiej”, Rozprawy Muzeum Narodowego w Krakowie, 2010, t. 3.
• Podraza-Kwiatkowska Maria, „Pustka-otchłań-pełnia. (Ze studiów nad młodopolską symboliką inercji i odrodzenia)”, [w:] Młodopolski świat wyobraźni. Studia i eseje, red. Maria Podraza-Kwiatkowska, Kraków 1977
• Podróż do Edo. Japońskie drzeworyty ukiyo-e z kolekcji Jerzego Leskowicza, red. Anna K. Maleszko, [kat. wyst.], Muzeum Narodowe w Warszawie, Warszawa 2017.
• Szczepińska Joanna, „Pankiewicz – modernista”, Rocznik Historii Sztuki, 1966, t. 6.

Identifiers

DOI

10.36744/bhs.632

Biblioteka Nauki

16035879