“A German Oak Built of Stone”. Neo-Gothic Guildhalls in Riga

• Authors: Agnieszka Zabłocka-Kos

Title variants

PL

„Niemiecki dąb wzniesiony z kamienia”. Neogotyckie siedziby gildii w Rydze

Abstracts

EN

The article concerns two neo-Gothic public buildings in Riga: the restructuring of the Great Guildhall of St. Mary (Stube zu Münster, later Grosse St. Marien Gilde, Lielā ģilde, Amatu ielā 6, Karl Beyne, 1854–1860), dating from the mid-14th century, which was the seat of the city’s merchants, and the Little Guildhall of St. John (Stube zu Soest, then Kleine St. Johannisgilde, Mazā ģilde, Amatu ielā 3/5, Johann Daniel Felsko, 1864–1866) belonging to the craftsmen’s guilds. The two buildings stood next to each other, beside the city walls. The complicated history of their construction is shown against the background of the changes in the importance of the German merchant and craftsmen elites in Riga around the mid-19th century, the progressive unification of the Russian Empire, and the Russification of the Baltic provinces that began during the reign of Tsar Alexander II.

PL

„Niemiecki dąb wzniesiony z kamienia”. Neogotyckie siedziby gildii w Rydze. Artykuł poświęcony jest dwóm neogotyckim budowlom użyteczności publicznej w Rydze: przebudowie Wielkiej Gildii Mariackiej (Stube zu Münster, później Grosse St. Marien Gilde, Lielā ģilde, Amatu ielā 6, Karl Beyne, 1854–1860), pochodzącej z połowy XIV w., która była siedzibą kupców, oraz Małej Gildii św. Jana (Stube zu Soest, później Kleine St. Johannisgilde, Mazā ģilde, Amatu ielā 3/5, Johann Daniel Felsko, 1864–1866) należącej do cechów rzemieślników. Stały one obok siebie, tuż przy murach miejskich. Skomplikowane dzieje ich budowy ukazane zostały na tle przemian znaczenia niemieckich elit kupieckich i rzemieślniczych w Rydze około połowy XIX w. oraz postępującej unifikacji Imperium Rosyjskiego i rusyfikacji nadbałtyckich prowincji rozpoczętej za rządów cara Aleksandra II.

Keywords

EN

Riga; Great Guildhall; Small Guildhall; 19th-century architecture; neo-Gothic; Baltic Germans; national conflict; political architecture; Baltic provinces

PL

Ryga; Wielka Gildia; Mała Gildia; architektura XIX w.; neogotyk; Niemcy bałtyccy; konflikt narodowy; architektura polityczna; prowincje bałtyckie

• Publisher: Polska Akademia Nauk. Instytut Sztuki PAN
• Journal: Biuletyn Historii Sztuki
• Year: 2024
• Volume: 86
• Issue: 4
• Pages: 105-128

Dates

published

2024

Contributors

author

Agnieszka Zabłocka-Kos

• Institute of Art History University of Wrocław

• https://orcid.org/0000000256026387

References

• Asmus, Napoleon. Album von Riga. Riga: Wilhelm Ferdinand Häcker, 1871.
• Bogojavlenska, Svetlana. Die jüdische Gesellschaft in Kurland und Riga 1795–1915. Paderborn: Ferdinand Schöningh Verlag, 2012.
• Brüggemann, Karsten. “Als Land und Leute ‘russisch’ werden sollten. Zum Verständnis des Phänomens der ‘Russifizierung’ am Beispiel der Ostseeprovinzen.” In Kampf um Wort und Schrift: Russifizierung in Osteuropa im 19.–20. Jahrhundert, edited by Zaur Gasimov, 27–50. Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht, 2012.
• Brüggemann, Karsten. Licht und Luft des Imperiums. Legitimations- und Repräsentationsstrategien russischer Herrschaft in den Ostseeprovinzen im 19. und frühen 20. Jahrhundert. Wiesbaden: Harrassowitz Verlag, 2018.
• Brunstermann, Friedrich. Die Geschichte der Kleinen oder St. Johannis-Gilde in Wort und Bild. Zum Jubiläumsjahr 1901. Riga: Lithographie und Buchdruckerei Alexander Stahl, 1902.
• Deutsche Geschichte im Osten Europas. Baltische Länder. Edited by Gert von Pistohlkors, Hein von zur Möhlen. Berlin: Siedler Verlag, 1994.
• Fülberth, Andreas. Riga. Kleine Geschichte der Stadt. Wien: Böhlau Verlag, 2014.
• Die Gilden zu Riga. Riga: R. Ruetz & Co, 1936.
• Das Haus der St. Johannis-Gilde in Riga. II. Theil. Riga: H. Birchardt’s Druckerei, 1890.
• von Hirschhausen, Ulrike. Die Grenzen der Gemeinsamkeit. Deutsche, Letten, Russen und Juden in Riga 1860–1914. Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht 2006.
• Hollander, Bernhard. Riga im 19. Jahrhundert. Ein Rückblick. Riga: Verlag der Buchhandlung Löffler, 1926.
• Kolbergs, Andris. Porträt einer Stadt. Geschichte Rigas Altstadt. Rīga: Jāņa sēta Druck- und Verl.-Haus, 1998.
• Krastiņš, Jānis. Eklektisms Rīgas arhitektūrā. Rīga: Zinātne, 1988.
• Lāce, Daina. City Architect of Riga Johann Daniel Felsko (1813–1902). Rīga: Riga City Architect’s Office, 2011.
• Lāce, Daina. “Johans Daniels Felsko un Mazās ģildes pārbūve Rīgā.” Mākslas Vēsture un Teorija, no. 3 (2004): 17–28.
• Lāce, Daina. Pirmais Rīgas pilsētas arhitekts Johans Daniels Felsko (1813–1902). Rīga: Latvijas Mākslas akadēmijas Mākslas vēstures institūts, Mākslas vēstures pētījumu atbalsta fonds, 2012.
• Lāce, Daina. “Rīgas Biržas ēka Eiropas 19. gadsimta arhitektūrā.” In Latvijas vizuālās mākslas Eiropas kontekstā. Apvienotā Pasaules latviešu zinātnieku III un Letonikas IV kongresa sekcijas referati, 35–46. Rīga: Latvijas Mākslas akadēmijas, Mākslas vēstures institūts, 2011.
• Lāce, Daina. “Die Tätigkeit des Rigaer Hauptarchitekten Johann Daniel Felsko.” In Studien zur Kunstgeschichte im Baltikum, edited by Lars Olof Larsson, 71–86. Kiel: Martin-Carl-Adolf-Böckler-Stiftung, 2003.
• Meseure, Sonja Anna. Die Architektur der Antwerpener Börse und der europäische Börsenbau im 19. Jahrhundert. München: Scaneg Verlag, 1987.
• Mettig, Constantin. Geschichte der Stadt Riga. Riga: Verlag von Jonck & Poliewsky, 1897.
• Mettig, Constantin. Illustrierter Führer durch Riga mit Umgebung und Kunö. Riga: Verlag von Jonck & Poliewsky, 1914.
• Neumann, Alexander Friedrich. Kurze Geschichte der Rigaer Kleinen Gilde oder St. Johannis-Gilde und ihres Hauses. Rīga: Selbstverlag, 2004.
• Neumann, Wilhelm. “Die Gildenhäuser.” In Riga und seine Bauten, edited by Rigaschen technischen Verein, Rigaschen Architekten-Verein, 191–197. Riga: Verlag der Buch- und Kunstdruckanst. des “Rigaer Tageblatt”, 1903.
• Neumann, Wilhelm. Das mittelalterliche Riga. Ein Beitrag zur Geschichte der norddeutschen Baukunst. Berlin: Verlag von Julius Springer, 1892.
• Redlich, Carla. “Das älteste Riga und die Stuben zu Münster und Soest.” Zeitschrift für Ostforschung 37, no. 4 (1988): 555–580.
• Riga und seine Bauten. Edited by Rigaschen technischen Verein, Rigaschen Architekten-Verein. Riga: Verlag der Buch- und Kunstdruckanst. des “Rigaer Tageblatt”, 1903.
• Tołłoczko, Zdzisława i Tomasz. Architectura sine historiae nihil est. Z dziejów architektury i urbanistyki ziem Łotwy. Kraków: Wydawnictwo Politechniki Krakowskiej, 2013.
• Zabłocka-Kos, Agnieszka. “‘The First Such Liberal Undertaking in Breslau’. The Breslau Competition for the Design of the New Exchange Building in 1863.” Quart, no. 1 (2020): 3–35. https://doi.org/10.11588/quart.2020.1.
• Zabłocka-Kos, Agnieszka. “‘Hin sinkt der Wall, der alte Schutz, es fallen seine Stützen’. Ryska twierdza w XVI–XIX w. i jej defortyfikacja w 1857 roku.” Porta Aurea 19 (2020): 275–293. https://doi.org/10.26881/porta.2020.19.14.
• Zabłocka-Kos, Agnieszka. “The ‘Merchant Schism’ in Breslau: A Christian-Jewish Conflict and the Construction of the Exchange Building in the First Half of the Nineteenth Century.” Acta Poloniae Historica, vol. 120 (2019): 79–112. https://doi.org/10.12775/APH.2019.120.04.
• Zilgalvis, Jānis. Neogotika Latvijas arhitektūrā. Rīga: Zinātne, 2005.

Identifiers

DOI

10.36744/bhs.2654

Biblioteka Nauki

56824779