Jurisprudenz Gustava Klimta a problem skali roszczeń względem prawa

• Authors: Natalia Regina Skoczylas , Mateusz Wojtanowski

Title variants

EN

Gustav Klimt’s Jurisprudence and the Problem of the Scale of Claims on the Law

Abstracts

EN

The subject of this article is Gustav Klimt’s Jurisprudenz, a work intended as part of a larger exhibition of paintings depicting specific fields of knowledge. In contrast to the prevailing interpretation of the work in question as an expression of the artist’s personal sense of having been wronged, the authors of this article propose an alternative perspective, suggesting that the image carries a valuable message for legal discourse. As they argue, the image in question makes it possible to identify a potential way of improving the practice of law by reducing claims on it. In terms of the axiological perspective of the considerations, the article is located within the liberal democratic tradition. The article has an interdisciplinary character as Jurisprudence is interpreted from the perspective of art history and legal philosophy.

PL

Przedmiot niniejszego artykułu stanowi Jurisprudenz Gustava Klimta, dzieło przewidziane jako część większej wystawy obrazów przedstawiających określone dziedziny wiedzy. Wbrew obecnej w literaturze tendencji polegającej na interpretowaniu odnośnej pracy jako wyrażającej poczucie prywatnej krzywdy jej twórcy, autorzy artykułu proponują spojrzenie na nią jako niosącą pożyteczny przekaz dla dyskursu prawniczego. Jak przekonują, rozpatrywany obraz pozwala na ustalenie określonej drogi do poprawy praktyk związanych z prawem, co ma dokonać się poprzez ograniczenie roszczeń względem niego. W odniesieniu do perspektywy aksjologicznej rozważań praca lokuje się w ramach tradycji liberalno-demokratycznej. Tekst ma charakter interdyscyplinarny. Obraz Jurisprudenz zostaje bowiem w nim naświetlony z perspektywy historii sztuki oraz filozofii prawa.

Keywords

PL

Gustaw Klimt; Jurisprudenz; historia sztuki; filozofia prawa; roszczenia względem prawa; estetyka prawa

EN

Gustav Klimt; Jurisprudenz; art history; philosophy of law; claims to law; aesthetics of law

• Publisher: Stowarzyszenie Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej – Sekcja Polska IVR
• Journal: Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej
• Year: 2025
• Volume: 43
• Issue: 2
• Pages: 58-79

Dates

published

2025

Contributors

author

Natalia Regina Skoczylas

• Uniwersytet Wrocławski

• https://orcid.org/0009000076731748

author

Mateusz Wojtanowski

• Uniwersytet Wrocławski

• https://orcid.org/0000000255709792

References

• Ajschylos, Oresteja. Agamemnon, Ofiarnice, Eumenidy, tłum. J. Kasprowicz, oprac. W. Rzehak, Greg, Kraków 2017.
• Aristodemou M., Law, Psychoanalysis, Society. Taking the Unconscious Seriously, Routledge, Abingdon 2014.
• Benge K., Philosophy, Medicine, and Jurisprudence: Klimt's Contemplation of Human Existence,„Aegis: The Otterbein College Humanities Journal” 2005, no. 10, s. 8-17.
• Douglas-Scott S., Law after Modernity, Hart Publishing, Oxford 2013.
• Douzinas C., Gearey A., Critical Jurisprudence. The Political Philosophy of Justice, Bloomsbury Publishing, Oxford 2005.
• Fliedl G., Gustav Klimt 1862-1918. The World in the Female Form, Taschen, Kölle 1998.
• Jabłoński P., O filozoficznym reprezentowaniu prawa. Komentarz do metateoretycznych rozważań Artura Kozaka, w: Perspektywy juryscentryzmu, red. P. Jabłoński, Prawnicza i Ekonomiczna Biblioteka Cyfrowa, Wrocław 2011.
• Jabłoński P., W stronę postanalitycznej filozofii prawa. O konsekwencjach metafilozofii Richarda Rorty'ego, „Przegląd Prawa i Administracji” 2015, nr 102, s. 101-120.
• James W., Pragmatyzm, tłum. W.N. Kozłowski, Vis-à-vis Etiuda, Kraków 2017.
• Kaczmarek P., Tożsamość prawnika jako wykonawcy roli zawodowej, Wolters Kluwer, Warszawa 2014.
• Kafka F., Proces, tłum. B. Schulz, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2003.
• Kozak A., Granice prawniczej władzy dyskrecjonalnej, Kolonia Limited, Wrocław 2002.
• Kozak A., Postponowoczesna koncepcja prawa, w: Ponowoczesność, red. M. Błachut, seria: Z Zagadnień Teorii i Filozofii Prawa, Kolonia Limited, Wrocław 2007.
• Kraus K., ***, „Die Fackel” 1903, vol. 147, s. 10-12, https://fackel.oeaw.ac.at/f/147,010 (dostęp: 20.07.2024).
• Likhovski A., Czernowitz, Lincoln Jerusalem, and the Comparative History of American Jurisprudence, „Tel Aviv University Law Faculty Papers” 2008, vol. 69, s. 618-657.
• Manderson D., Danse Macabre. Temporalities of Law in the Visual Arts, Cambridge University Press, Cambridge 2019.
• Manderson D., Justice: Klimt's Jurisprudence - Sovereign Violence and the Rule of Law, w: A Cultural History of Law in the Modern Age, eds. R.K. Sherwin, D. Celemajer, Bloomsbury Publishing, London 2019.
• Minkkinen P., Thinking Without Desire. A First Philosophy of Law, Hart Publishing, Oxford 1999.
• Pietrzykowski T., Intuicja prawnicza. W stronę zewnętrznej integracji teorii prawa, Difin, Warszawa 2012.
• Płeszka K., Wykładnia rozszerzająca, Wolters Kluwer, Warszawa 2010.
• Radbruch G., Filozofia prawa, tłum. E. Nowak, PWN, Warszawa 2011.
• Rorty R., Przygodność, ironia i solidarność, tłum. W.J. Popowski, W.A.B., Warszawa 2009.
• Sosnowski A., Krytyka sądu i zasady stosowania prawa w powieści „Proces” Franza Kafki, „Casus” 2014, nr 74, s. 35-38.
• Schorske C.E., Fin-de-Siècle Vienna. Politics and Culture, Cambridge University Press, New York 1981.
• Simioni R.L., Gustav Klimt's “Jurisprudenz”: Law, Public Sphere and Sovereign Violence, „ANAMORPHOSIS - Revista Internacional de Direito e Literatura” 2019, vol. 5, no. 1, s. 37-68.
• Spyra T., Granice wykładni prawa. Znaczenie językowe tekstu prawnego jako granica wykładni, Wolters Kluwer, Warszawa 2006.
• Szahaj A., Gonić harcowników?, w: idem, O interpretacji, Universitas, Kraków 2014.
• Topolski J., Wprowadzenie do historii, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1998.
• Ville J., Mythology and the Images of Justices, „Law & Literature” 2011, vol. 23, no. 3, s. 324-364.
• Zajadło J., Estetyka - piąty zapomniany człon filozofii prawa, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i So - cjologiczny” 2016, z. 4, s. 17-30.
• Zajadło J., Graficzny obraz systemu prawa: prawo, estetyka, estetyka prawa?, „Przegląd Prawa i Administracji” 2016, nr 104, s. 39-60.
• Zajadło J., Malowanie sprawiedliwości. Komentarz do ważnego epizodu z historii estetyki prawa, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 2024.
• Zajadło J., Sędziowie pomiędzy realizmem i idealizmem, „Iustitia” 2017, nr 29, https://www.kwartalnikiustitia.pl/sedziowie-pomiedzy-realizmem-i-idealizmem,9037 (dostęp: 20.07.2024).
• Zamarovský V., Encyklopedia mitologii antycznej, tłum. J. Illg, L. Spyrka, J. Wania, Świat Książki, Warszawa 2008.
• Zeidler K., Estetyka prawa, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego - Wolters Kluwer, Gdańsk - Warszawa 2018.
• Zirk-Sadowski M., Wprowadzenie do filozofii prawa, Wolters Kluwer, Warszawa 2011.

Identifiers

DOI

10.36280/AFPiFS.2025.2.58

Biblioteka Nauki

62729491