Refleksje na temat dynamiczności i deliberatywności wykładni trudnych przypadków na przykładzie spraw dotyczących osób LGBTQ+

• Authors: Bartosz Wojciechowski

Title variants

EN

Reflections on the Dynamism and Deliberativeness in the Interpretation of Law on the Example of Cases Concerning LGBTQ+ Rights

Abstracts

EN

The article illustrates the numerous contexts and the multifaceted nature of the LGBTQ+ persons’ rights to citizenship, to have a correct civil status record, or to benefit from tax reductions or exemptions of on the same terms as other citizens, e.g., those in heterosexual unions. It shows how complicated it has become to adjudicate on matters that, in view of the subject-matter of regulation, should be relatively clear and predictable. Reflective interpretation of law makes it possible to take into account its non-eliminable changeability, as well as the fluidity of meaning of terms and phrases used in legal texts – factors which oblige the interpreter to refer to extra-linguistic contexts of interpretation, i.e., to functional and systemic arguments. The author considers that it is not possible to reach an adequate understanding of the current legal context without analysing the social and cultural context, especially when considering pluralism of values as the modus vivendi of a democratic society.

PL

Artykuł rozważa liczne konteksty i wielopłaszczyznowość prawa do obywatelstwa, posiadania prawidłowego aktu stanu cywilnego, czy też korzystania z ulg bądź zwolnień podatkowych na takich samych zasadach jak inni obywatele, np. pozostający w związkach heteroseksualnych. Ukazuje ono, jak skomplikowane stało się orzekanie w sprawach, które ze względu na przedmiot regulacji powinny być względnie jednoznaczne i przewidywalne. Refleksyjność wykładni prawa pozwala uwzględnić nieeliminowalny aspekt jego zmienności, jak również płynność znaczenia pojęć i zwrotów użytych w tekście prawnym, co nakłada obowiązek odwołania się przez interpretatora do pozajęzykowych kontekstów wykładni, a więc do argumentów funkcjonalnych i systemowych. Autor wskazuje, że nie jest możliwe właściwe zrozumienie aktualnego kontekstu prawnego bez analizy kontekstu społecznego i kulturowego, zwłaszcza przy uwzględnieniu pluralizmu wartości jako modus vivendi społeczeństwa demokratycznego.

Keywords

EN

deliberativeness; LGBTQ+; fundamental rights; identity; hard cases; interpretation of law

PL

deliberatywność; LGBTQ; prawa podstawowe tożsamość; trudne przypadki; wykładnia prawa

• Publisher: Stowarzyszenie Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej – Sekcja Polska IVR
• Journal: Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej
• Year: 2022
• Issue: 4(33)
• Pages: 21-38

Dates

published

2022

Contributors

author

Bartosz Wojciechowski

• Uniwersytet Łódzki

References

• Butler, J. (1993). Bodies That Matter: On the Discursive Limits of Sex. London: Routledge.
• Cern, K.M., Wojciechowski, B. (2011). O koniecznych związkach między dyskursem prawnym a moralnym. Principia 54-55, 191–221.
• Cern, K.M., Wojciechowski, B. (2013). Święty Graal dziedzictwem przyszłości, czyli o poszukiwaniu wspólnej kultury prawnej w praźródłach prawa unijnego. Principia 57-58, 165–190.
• Choduń, A. (2018). Aspekty językowe derywacyjnej koncepcji wykładni prawa. Szczecin: Wydawnictwo Naukowe USz.
• Choduń, A., Zieliński, M. (2009). Aspekty granic wykładni. In W. Miemiec (ed.), Księga jubileuszowa Profesora Ryszarda Mastalskiego. Stanowienie i stosowanie prawa podatkowego. Wrocław: Oficyna Wydawnicza Unimex.
• Foucault, M. (2006). Słowa i rzeczy. Archeologia nauk humanistycznych, Gdańsk: Słowo/obraz terytoria.
• Fuss, D. (1995). Identification Papers: Readings on Psychoanalysis, Sexuality, and Culture. New York-London: Routledge.
• Giddens, A (2001)., Nowoczesność i tożsamość. Ja i społeczeństwo w epoce późnej nowoczesności. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
• Gray, J. (2001). Dwie twarze liberalizmu. Warszawa: Aletheia.
• Gray, J., Wildstein B. (2000). Życie jest bardziej złożone niż tradycyjna etyka. Rozmowa z Johnem Grayem. In B. Wildstein, Profile wieku. Warszawa: Politeja.
• Hall, S. (1996). Introduction: Who needs ‘Identity’. In S. Hall, P. du Gay (eds.), Questions of Cultural Identity. London: SAGE Publications.
• Jabłoński, P., Kaczmarek, P. (2020). O grze interpretatora z tekstem prawnym i czynnikami pozatekstowymi w derywacyjnej koncepcji wykładni prawa. Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej 2, 49–65.
• Juchacz, P.W. (2015). Deliberatywna filozofia publiczna. Analiza instytucji wysłuchania publicznego w Sejmie Rzeczypospolitej Polskiej z perspektywy systemowego podejścia do demokracji deliberatywnej. Poznań: Wydawnictwo Naukowe IF UAM.
• Polanowska-Sygulska, B. (2017). John Gray i krytyka liberalnego legalizmu. Kraków: Księgarnia Akademicka.
• Sennett, R. (2009). Upadek człowieka publicznego. Warszawa: Muza.
• Strzyczkowski, K. (2012). Tożsamość w kontekście tendencji rozwojowych społeczeństwa ponowoczesnego. Warszawa: Wydawnictwa UW.
• Zieliński, M. (2006). Derywacyjna koncepcja wykładni jako koncepcja zintegrowana. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny 3, 93–101

Identifiers

DOI

10.36280/AFPiFS.2022.4.21

Biblioteka Nauki

2170522