Próby dyskursywnego nadawania tożsamości osobowej robotom humanoidalnym

• Authors: Wacław Branicki

Title variants

EN

Attempts to Discursively Attribute Personal Identity to Humanoid Robots

Abstracts

EN

The primary purpose of this text is to determine in what dimensions and in what ways personal identity is attempted to be given to humanoid robots in selected media discourses. In the first part, it was pointed out that even simple robotic systems that send mental signals can strongly affect people’s emotions. The study was conducted using text analysis in media discourse. The main focus of the analysis was a text that described a humanoid robot designed for use in healthcare. Based on the survey, it was found that there were attempts in the media domain to give personal identity in formal, axiological and teleological dimensions. In the media discourses that were analyzed, this was done by describing such events as, for example, giving the robot a name, citizenship, student status, as well as assigning a professional role, a social mission and quoting statements from the robot itself. The conclusions state that such discursive practices have far-reaching cultural consequences.

PL

Podstawowym celem tego tekstu jest określenie, w jakich wymiarach i w jaki sposób próbuje się nadawać tożsamość osobową robotom humanoidalnym w wybranych dyskursach medialnych. W pierwszej części wskazano, że nawet proste systemy robotyczne, które wysyłają sygnały psychiczne, mogą silnie oddziaływać na emocje ludzi. Badanie zostało przeprowadzone za pomocą analizy tekstu w dyskursie medialnym. Głównym przedmiotem analizy był tekst, w którym został opisany robot humanoidalny przeznaczony do pracy w służbie zdrowia. Na podstawie przeprowadzonego badania stwierdzono, że w domenie medialnej były podejmowane próby nadania tożsamości osobowej w wymiarze formalnym, aksjologicznym oraz teleologicznym. W dyskursach medialnych, które zostały przeanalizowane, dokonano tego poprzez opis takich wydarzeń jak np. nadanie robotowi imienia, obywatelstwa, statusu studenta, a także przypisanie roli zawodowej, misji społecznej oraz cytowanie wypowiedzi samego robota. We wnioskach stwierdzono, że tego typu praktyki dyskursywne mają daleko idące konsekwencje kulturowe.

Keywords

PL

tożsamość osobowa; robot humanoidalny; wartości; dyskurs

EN

personal identity; humanoid robot; values; discourse

• Publisher: Akademia Ignatianum w Krakowie
• Journal: Perspektywy Kultury
• Year: 2023
• Volume: 45
• Issue: 2
• Pages: 353-366

Dates

published

2024

Contributors

author

Wacław Branicki

• AGH Akademia Górniczo-Hutnicza

• https://orcid.org/0000000178929248

References

• Adams, J. (2021). Can a robot nurse bring us closer to the original AI dream?. Pozyskano z: https://www.med-technews.com/medtech-insights/ai-in-healthcare-insights/can-a-robot-nurse-bring-us-closer-to-the-original-ai-dream/ (Dostęp: 11.09.2023).
• Ai-Da. Artystka-robot odpowiadała na pytania w brytyjskiej Izbie Lordów. (2022). Pozyskano z: https://www.polsatnews.pl/wiadomosc/2022-10-12/ai-da-artystka-robot-odpowiadala-na-pytania-w-brytyjskiej-izbie-lordow/ (dostęp 26.09.2023).
• Anderson, M. Anderson, L. S. Berenz, V. (2019). A Value-Driven Eldercare Robot: Virtual and Physical Instantiations of a Case-Supported Principle-Based Behavior Paradigm. Proceedings of the IEEE, t. 107, nr 3, s. 526 – 540. DOI:10.1109/JPROC.2018.2840045
• Anzenbacher, A. (2008). Wprowadzenie do etyki, Kraków: Wydawnictwo WAM.
• Banks, J. (2020), Theory of Mind in Social Robots: Replication of Five Established Human Tests. International Journal of Social Robotics, nr 12, s. 403 – 414. DOI:10.1007/s12369-019-00588-x
• Baumeister, R. F. (1986), Identity: Cultural Change and the Struggle for Self . Oxford: Oxford University Press.
• Chongkong. Robot Grace zaopiekuje się osobami starszymi i izolowanymi. (2021). Pozyskano z: https://www.pap.pl/aktualnosci/news%2C888114%2Chongkong-robot-grace-zaopiekuje-sie-osobami-starszymi-i-izolowanymi-z (dostęp: 26.09.2023).
• Czerwiński, M. (2016). Semiotyczna analiza dyskursu. W: W. Czachur, A. Kulczyńska, Ł. Kumięga (red.), Jak analizować dyskurs. Perspektywy dydaktyczne. Kraków: TAiWPN Universitas, s. 41 – 58.
• David, D. Hayotte, M. Th ́erouanne, P. d’Arripe-Longueville, F. Milhabet, I. (2022). Development and validation of a social robot anthropomorphism scale (SRA) in a french sample. International Journal of Human - Computer Studies nr 162. DOI:10.1016/j.ijhcs.2022.102802
• Drwięga, M. (2016). Czy „troska o duszę” może być pojęciem użytecznym dla współczesnej filozofii. Kwartalnik Filozoficzny, nr 44, z. 4, s. 33 – 49.
• Fairclough, N. Duszak, A. (2008). Krytyczna analiza dyskursu – nowy obszar badawczy dla lingwistyki i nauk społecznych. W: N. Fairclough, A. Duszak (red.), Krytyczna analiza dyskursu. Interdyscyplinarne podejście do komunikacji społecznej. Kraków: Universitas, s. 7 – 29.
• Humanoidalny robot Sophia otrzymał indeks Akademii Górniczo – Hutniczej w Krakowie (2018). Pozyskano z: https://www.pap.pl/aktualnosci/news%2C1453532%2Chumanoidalny-robot-sophia-otrzymal-indeks-akademii-gorniczo-hutniczej-w-krakowie.html (dostęp: 26.09.2023).
• Ingarden, R. (1998). Książeczka o człowieku. Kraków: Wydawnictwo Literackie.
• Lisowska – Magdziarz, M. (2006). Analiza tekstu w dyskursie medialnym. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
• McWilliams, N. (2009). Diagnoza psychoanalityczna. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
• Murphy, R. R. Gandudi, V. B. M. Amin, T. Clendenin, A. Moats, J. (2022). An analysis of international use of robots for COVID-19. Robotics and Autonomous Systems, nr 148.
• Meet Grace, the healthcare robot COVID-19 created. (2021). Pozyskano z: https://www.reuters.com/business/healthcare-pharmaceuticals/meet-grace-healthcare-robot-covid-19-created-2021-06-09/ (dostęp: 26.09.2023).
• Robot zaopiekuje się osobami starszymi i izolowanymi. (2021). Pozyskano z: https://www.pb.pl/robot-zaopiekuje-sie-osobami-starszymi-i-izolowanymi-1119730 (dostęp: 26.09.2023).
• Sikora, K. (2000). „Dźwięk, który nie jest nawet cząstką ciebie” – imię a tożsamość. W: A. Gałdowa (red.), Tożsamość człowieka. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, s. 185 – 196.
• Smith, A. Anderson, M. (2017). Automation in everyday life, Washington: Pew Research Center. Pozyskano z: https://www.pewresearch.org/internet/2017/10/04/automation-in-everyday-life/ (dostęp: 26.09.2023).
• Snoch, J. (2017). Robot Sophia otrzymuje obywatelstwo Arabii Saudyjskiej. Pozyskano z: https://www.wirtualnemedia.pl/artykul/robot-sophia-otrzymuje-obywatelstwo-arabii-saudyjskiej (dostęp: 26.09.2023).
• Spaccatini, F. Corlito, G., Sacchi, S. (2023). New dyads? The effect of social robots’ anthropomorphization on empathy towards human beings. Computers in Human Behavior, nr 146. DOI: 10.1016/j.chb.2023.107821
• Spekman, M. L. C., Konijn, E. A., Hoorn J. F. (2018). Perceptions of healthcare robots as a function of emotion-based coping: The importance of coping appraisals and coping strategies. Computers in Human Behavior, nr 85, s. 308 – 318. DOI: 10.1016/j.chb.2018.03.043
• Stróżewski, W. (2007). Dialektyka twórczości. Kraków: Wydawnictwo Znak.
• Stróżewski, W. (2013). Logos, wartość, miłość. Kraków: Wydawnictwo Znak.
• Tadeusiewicz, R. (2012). Tożsamość robota. Rzeczpospolita, 27 stycznia nr 22 (9142).
• Turkle, Sh. (2013). Samotni razem. Dlaczego oczekujemy więcej od zdobyczy techniki, a mniej od siebie nawzajem, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
• Tyson, A. Pasquini, G. Spencer, A. Funk, C. (2023). 60% of Americans Would Be Uncomfortable With Provider Relying on AI in Their Own Health Care. Washington: Pew Research Center. Pozyskano z: https://www.pewresearch.org/science/2023/02/22/60-of-americans-would-be-uncomfortable-with-provider-relying-on-ai-in-their-own-health-care/ (dostęp: 26.09.2023).
• Witamy na stronie koncernu medialnego Bonnier Business Polska. Pozyskano z: https://bonnier.pl/grupa-bonnier/kim-jestesmy/ (Dostęp: 26.09.2023).
• Wnuk – Lipiński, E. (2004), Świat międzyepoki. Globalizacja, demokracja, państwo narodowe. Kraków: Wydawnictwo Znak.

Identifiers

DOI

10.35765/pk.2024.4502.26

Biblioteka Nauki

37557359