Transformacja widziana przez pryzmat przekładu emocjonalnych środków językowych w Dzwonach Charlesa Dickensa

• Authors: Anna Dybiec

Title variants

EN

Transformation Seen through the Prism of the Translations of Emotive Stylistic Devices in Charles Dickens’s The Chimes

Abstracts

EN

The article deals with the issue of changes in the translation of emotional expressions and names based on Charles Dickens’ second Christmas book, The Chimes (1844) and its five Polish translations. The official history of the Polish translations begins with an anonymous translation in 1846. The author compares and contrasts two anonymous translations (1846, 1923) with the ones by Maria Kreczowska (1946), Krystyna Tarnowska (1989) and Jerzy Łoziński (2015). The purpose of the article is to present and analyze selected phrases and emotive lexemes naming and expressing feelings observed in the story. In particular, the author focuses on a variety of stylistic procedures affecting the emotionality of the work.

PL

Artykuł poświęcony jest zagadnieniu zmian w tłumaczeniu wyrażeń i nazw emocjonalnych na podstawie drugiej książki bożonarodzeniowej Charlesa Dickensa The Chimes (1844) i jej pięciu polskich tłumaczeń. Oficjalnie historia polskich przekładów rozpoczyna się od anonimowego przekładu w 1846 r. Autorka porównuje i kontrastuje dwa anonimowe tłumaczenia (1846, 1923), Marii Kreczowskiej (1946), Krystyny Tarnowskiej (1989) oraz Jerzego Łozińskiego (2015). Celem artykułu jest prezentacja i analiza wybranych zwrotów i leksemów emotywnych nazywających i wyrażających uczucia, które zaobserwowano w opowieści. W szczególności autorka skupia się na różnorodnych zabiegach stylistycznych wpływających na emotywność utworu.

Keywords

PL

tłumaczenie; seria przekładowa; Charles Dickens; język emocji

EN

translation; retranslation; Charles Dickens; emotive language

• Publisher: Akademia Ignatianum w Krakowie
• Journal: Perspektywy Kultury
• Year: 2024
• Volume: 45
• Issue: 2
• Pages: 327-340

Dates

published

2024

Contributors

author

Anna Dybiec

• Uniwersytet Ignatianum w Krakowie

• https://orcid.org/0000000318761812

References

• Anon. (1846). Dzwony cudowne. Warszawa: F. Spiess.
• Anon. (1846). Dzwony cudowne. Warszawa: R. Friedlein.
• Anon. (1900). Wigilja Bożego Narodzenia, Dzwony. Lwów: Biblioteka Słowa Polskiego.
• Anon. (1923). Dzwony upiorne. Kraków: Nakładem księgarni S.A. Krzyżanowskiego.
• Budrewicz – Beratan, A. (2011). The wonderful ghostly chimes: Dickens’s story about a dream. W: I. Dobosiewicz, J. Gutorow (red.), The dream. Readings in English and American Literature and Culture 3, Opole: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, 37-51.
• Dickens, Ch. (2010). Christmas Books. London: Wordsworth Editions.
• Dyboski, R. (1936). Charles Dickens - Życie i twórczość. Lwów, Warszawa: Książnica Atlas.
• Kreczowska, M. (1946). Dzwony, Kraków: Gebethner i Wolff.
• Kujawska-Lis, E. (2014). Dickens przerobiony: bibliografia polskich przekładów i wydań utworów Dickensa. W: E. Kujawska-Lis, A. Kwiatkowska (red.), Charles Dickens – refleksje, inspiracje, (re)interpretacje. Olsztyn: UWM, 180-198.
• Łoziński, J. (2015). Sygnaturki. Opowieść o duszkach, za sprawą których jedne dzwony wyganiają stary rok, a inne przyzywają nowy, Poznań: Zysk i S-ka.
• Newmark, P. (1988). A Textbook of Translation, New York, London: Prentice Hall.
• Slater, M. (1966). Dickens (and Forster) at work on the Chimes. Dickens Studies, vol. 2(3), 106-140.
• Szymańska, I. (2014). Przekłady polemiczne w literaturze dziecięcej, Rocznik Przekładoznawczy, 193-208. DOI:10.12775/RP.2014.014.
• Tarnowska, K. (1989). Dzwony, które dzwonią, gdy odchodzi stary rok i nadchodzi nowy: opowieść o duszkach, Wrocław: Wyd. Dolnośląskie.
• Tokarz, B. (2015). Tłumacz, emocje i przekład, Poznańskie Studia Slawistyczne, nr 9, s. 381-394. DOI: 10.14746/pss.2015.9.23.
• Wierzbicka, A. (1999). Język-umysł-kultura. Wybór prac pod red. J. Bartmińskiego, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
• Wielki słownik języka polskiego PAN, (2018). P. Żmigrodzki (red.), Kraków: Instytut Języka Polskiego PAN/LIBRON.
• Cambridge Advanced Learner’s Dictionary, (2008). Third edition, Italy, Cambridge: Cambridge University Press.
• Merriam-Webster.com Dictionary, Merriam-Webster, https://www.merriam-webster.com/dictionary/ecstasy.

Identifiers

DOI

10.35765/pk.2024.4502.24

Biblioteka Nauki

37547725