Czas apokalipsy. Przemoc, wojna i pragnienie mimetyczne według René Girarda

• Authors: Piotr Ufnal

Title variants

EN

Apocalypse now. Violence, war and mimetic desire according to René Girard

Abstracts

EN

According to René Girard’s mimetic theory, all desire is the imitation of another person’s desire, thus violence results from destructive competition. The violence originating from mimetic desire can concern any object: the fact that an object is in possession of someone else makes it attractive to the point of inducing the outbreak of violence. Therefore, differences are not the source of violence, as Girard says, but similarities. In this article, I have tried to explain causes, mechanisms and effects of the mimetic desire, and to outline Girard’s pessimistic view of the world. The apocalypse has begun.

PL

Zgodnie z teorią mimetyczną René Girarda, według której każde pragnienie jest naśladowaniem pragnienia innej osoby, wszelka przemoc wynika z destrukcyjnej rywalizacji. Przemoc będąca następstwem pragnienia mimetycznego może dotyczyć każdego przedmiotu: fakt, że przedmiot ten jest w posiadaniu kogoś innego, czyni go atrakcyjnym do tego stopnia, że wzbudza zachowania, które mogą prowadzić do wybuchu przemocy. Zatem to nie różnice są źródłem przemocy, jak mówi Girard, ale podobieństwa. W artykule starałem się wyjaśnić przyczyny, mechanizm i skutki pragnienia mimetycznego oraz nakreślić pesymistyczną wizję upadku świata według Girarda, który uważa, że apokalipsa już się zaczęła.

Keywords

PL

René Girard; apokalipsa; teoria mimetyczna; przemoc; kozioł ofiarny

EN

René Girard; apocalypse; mimetic theory; violence; scapegoat

• Publisher: Akademia Ignatianum w Krakowie
• Journal: Perspektywy Kultury
• Year: 2023
• Volume: 40
• Issue: 1
• Pages: 261-276

Dates

published

2023

Contributors

author

Piotr Ufnal

• Akademia Ignatianum w Krakowie

• https://orcid.org/0000000327987653

References

• Antosz, M. (2017). Przemoc w państwie demokratycznym. Wrocławskie Studia Politologiczne, 23/217.
• Cowdell, S. (2013). René Girard and Secular Modernity. Christ, Culture, and
• Crisis. Notre Dame: University of Notre Dame Press.
• Cowdell, S., Fleming, C., Hodge, J. i Moosbrugger, M. (red.). (2016). René Girard and Raymund Schwager. Correpondence 1974-1991. New York: Bloomsbury Academic.
• Gielarowski, A. (2016). Człowiek w świetle „kultury przemocy”. Próba porównania koncepcji René Girarda i Emmanuela Lévinasa. Studia Philosophica Wratislaviensia, vol. XI, fasc. 3.
• Gielarowski, A. (2021). O możliwym końcu kultury. Apokaliptyka René Girarda. Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Ignatianum w Krakowie.
• Girard, R. (1978). Des choses cachées depuis la fondation du monde. Paris: Bernard Grasset.
• Girard, R. (1987). Kozioł ofiarny. Przekł. M. Goszczyńska. Łódź: Wydawnictwo Łódzkie.
• Girard, R. (2010). Battling to the End. Conversations with Benoît Chantre. East Lansing: Michigan State University Press.
• Girard, R. (2018). Apokalipsa tu i teraz. Rozmawiał Benoît Chantre. Przekł. C. Zalewski. Kraków: Wydawnictwo WAM.
• Hardin, M.E. (2009). Mimetic Theory and Christian Theology in the Twentyfirst Century. W: S. Goodhart (red.), For René Girard. Essays in Friendship and in Truth. East Lansing: Studies in Violence, Mimesis, and Culture. Michigan State University Press.
• Hughes, D.D. (1991). Human Sacrifice in Ancient Greece. London: Routledge. Le Bon, G. (2010). Psychologia tłumu. Przekł. B. Kaprocki. Warszawa: Hachette Polska.
• Moosbrugger, M. (2019). Historian in Disguise. On Derrida, Durkheim and the Intellectual Ambition of René Girard. Forum Philosophicum, vol. 24, no 1.
• Palaver, W. (2003). Mimesis and Scapegoating in the Works of Hobbes, Rousseau, and Kant. Contagion: Journal of Violence, Mimesis, and Culture, Volume 10.
• Rolland, R. (1914). Au dessus de la mêlée. Journal de Genève, 22.09. Romejko, A. (2003). Teoria mimetyczno-ofiarnicza. Wprowadzenie do antropologii René Girarda. Studia Gdańskie XV–XVI (2002–2003), nr 16–16. Gdańskie Seminarium Duchowne, Kuria Metropolitalna Gdańska.
• Schwager, R. (2011). Avons-nous besoin d’un bouc émissaire ? Violence et rédemption dans la Bible. (Brauchen wir einen Sündenbock? Gewalt und Erlösung in den biblischen Schriften). Traduit de l’allemand par Eric Haeussler et Jean-Louis Schlegel. Paris: Flammarion/ Association Recherches Mimétiques. Siemieniecki, B., Wiśniewska-Nogaj, L. i Kwiatkowska, W. (2020). Agresja – zjawisko, skutki, zapobieganie. Perspektywa pedagogiki kognitywistycznej, psychoprofilaktyki oraz edukacji moralnej. Toruń: Uniwersytet Mikołaja Kopernika.
• Strączek, B. (2015). Podstawowe pojęcia i filozoficzne aspiracje René Girarda. Kwartalnik Filozoficzny, tom XLIII, zeszyt 4.
• Contrepoints. Le journal libéral de référence en France, wywiad z R. Girardem, 11.11.2015.Pozyskanoz:https://www.contrepoints.org/2015/11/11/228619-je -serais-curieux-davoir-votre-age-rene-girard#fnref-228619-1 Encyclopaedia Britannica. Pozyskano z: https://www.britannica.com/topic/pharmakos
• First Things, wywiad z R. Girardem, 16.07.2009. Pozyskano z: https://www. firstthings.com/web-exclusives/2009/07/christianity-will-be-victorious-but-only-in-defeat
• France Culture, Après l’incident militaire en Pologne : la guerre d’Ukraine à la une des théories de René Girard. Avec Benoît Chantre – Editeur, écrivain 20.11.2022. Pozyskano z: https://www.radiofrance.fr/franceculture/podcasts/signes-des-temps/apres-l-incident-militaire-en-pologne-la-guerre-d-ukraine-a-l-aune-des-theories-de-rene-girard-3482914
• Le Figaro, wywiad z R. Girardem, 8.11.2007. Pozyskano z: https://www.lefigaro.fr/livres/2007/11/08/03005-20071108ARTFIG00119-rene-girard-lapocalypse-peut-etre-douce-.php
• Ronald Reagan Foundation, tekst przemówienia R. Reagana z 9.05.1982. Pozyskano z: https://www.reaganfoundation.org/ronald-reagan/reagan-quotes -speeches/commencement-address-eureka-college/
• Strona Prezydenta Rosji, Greetings to Ukrainian Great Patriotic War veterans 8.5.2022. Pozyskano z: http://en.kremlin.ru/catalog/countries/UA/ events/68365

Identifiers

DOI

10.35765/pk.2021.4001.18

Biblioteka Nauki

37497644