Czy występowanie okrzemek w organach wewnętrznych zawsze świadczy o utonięciu?

• Authors: Marek Bogusz , Iwona Bogusz , Magdalena Kwiatkowska , Agnieszka Siwińska , Joanna Żelazna-Wieczorek

Title variants

EN

Does occurrence of diatoms in internal organs always prove a case of drowning

Abstracts

EN

Diatoms (Bacillariophyta) are unicellular algae inhabiting in aquatic ecosystems and marsh habitats on the entire Earth. This group of algae, variable in terms of species, comprises both cosmopolitan ones but also those whose occurrence is limited to specific environmental conditions, i.e. stenotopic species. Diatoms are distinguished by unique cell walls making so-called, frustules, whose structures constitute the bases for differentiation between species. Frustules are resistant to the majority of environmental conditions that destroy other algae. Due to the above characteristics diatoms have been incorporated in forensic investigations and they can be the conclusive component of the proceedings by indicating drowning as the cause of death. In those cases, it is important to answer the question whether finding diatoms in internal organs of corpses found in water always proves drowning. The publication uses reports from forensic medical examinations of corpses and reports from detecting presence of diatoms in internal organs performed in years 2013-2017 in the Institute of Forensic Medicine of Warsaw Medical University, which is presently the only centre in Poland that routinely performs the diatom test. It has been demonstrated that a positive result of the diatom test generally coincides with the conclusive indications of the cause of death in the forensic medical autopsy reports. Only in few individual well-explainable cases the results of the diatom tests did not confirm conclusions from the forensic autopsies, which excluded drowning as the cause of death.

PL

Okrzemki (Bacillariophyta) to jednokomórkowe organizmy zasiedlające ekosystemy wodne i siedliska wilgotne na całej Ziemi. Wśród tej zróżnicowanej gatunkowo grupy glonów są takie, które występują kosmopolitycznie, lecz są również gatunki, których występowanie jest ograniczone do specyficznych warunków środowiska – gatunki stenotopowe. Okrzemki wyróżniają się unikatową ścianą komórkową, tworzącą tzw. skorupkę, której struktura stanowi podstawę do ich rozróżnienia gatunkowego i jest odporna na działanie większości czynników środowiskowych niszczących inne glony. Ze względu na powyższe cechy okrzemki zostały włączone do postępowań kryminalistycznych i mogą być rozstrzygającą składową postępowania, wskazującą utonięcie jako przyczynę śmierci. W tych przypadkach istotne staje się udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy występowanie okrzemek w narządach wewnętrznych zwłok osób znalezionych w wodzie zawsze świadczy o utonięciu. W niniejszej publikacji wykorzystano protokoły sądowo-lekarskich oględzin zwłok oraz protokoły badania na obecność okrzemek w organach wewnętrznych, sporządzone w latach 2013–2017 w Zakładzie Medycyny Sądowej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, który jest obecnie jedynym ośrodkiem w Polsce przeprowadzającym rutynowo test okrzemkowy. Wykazano, że pozytywny wynik testu okrzemkowego pokrywa się ze wskazaniami przyczyny śmierci z sądowo-lekarskich protokołów oględzin zwłok. Jedynie w pojedynczych, dających się wytłumaczyć przypadkach wyniki testu okrzemkowego nie potwierdzają opinii z sekcji sądowo-lekarskiej, wykluczającej utonięcie jako przyczynę zgonu.

Keywords

PL

okrzemki; utonięcie; obraz sekcyjny; sekcja zwłok

EN

diatoms; drowning; autopsy findings; autopsy

• Publisher: Centralne Laboratorium Kryminalistyczne Policji
• Journal: Problemy Kryminalistyki
• Year: 2018
• Issue: 302
• Pages: 5-10

Dates

published

2018

Contributors

author

Marek Bogusz

• Pracownia Toksykologiczna, Zakład Medycyny Sądowej, Warszawski Uniwersytet Medyczny
• Katedra Socjologii, Instytut Dziennikarstwa i Socjologii, Wydział Nauk Społecznych i Humanistycznych, Społeczna Akademia Nauk

author

Iwona Bogusz

• Zakład Szkoleń Specjalnych, Centrum Szkolenia Policji

author

Magdalena Kwiatkowska

• Zakład Medycyny Sądowej, Warszawski Uniwersytet Medyczny

author

Agnieszka Siwińska

• Pracownia Toksykologiczna, Zakład Medycyny Sądowej, Warszawski Uniwersytet Medyczny

author

Joanna Żelazna-Wieczorek

• Pracownia Algologii i Mykologii, Wydział Biologii i Ochrony Środowiska, Uniwersytet Łódzki

References

• Aghayev, E., Thalia, M.J., Sonnenschein, M., Hurlimann, J., Jackowski, C., Kilchoer, T., Dirnhofer, R. (2005). Fatal steamer accident – blunt force injuries and drowning in post-mortem MSCT and MRI. Forensic Science International, 152.
• Bąk, M., Witkowski, A., Żelazna-Wieczorek, J., Wojtal, A.Z., Szczepocka, E., Szulc, K., Szulc, B. (2012). Klucz do oznaczania okrzemek w fitobentosie na potrzeby oceny stanu ekologicznego wód powierzchniowych w Polsce. Warszawa: Biblioteka Monitoringu Środowiska.
• Bodziak, A. (2004). Specyfika oględzin miejsca znalezienia zwłok. Podwodni świadkowie. Przegląd Pożarniczy, 4.
• Delabarde, T., Keyser, C., Tracqui, A., Charabidze, D., Ludes, B. (2013). The potential of forensic analysis on human bones found in riverine environment. Forensic Science International, 228.
• Hołyst, B. (2004). Utonięcia w Polsce i na świecie. W: F. Parnicki, J. Telak (red.), Międzynarodowa konferencja naukowa. Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe w jednoczącej się Europie. Sandomierz: ZG WOPR.
• Kaushik, N., Pal, K.S., Sharma, A., Thakur, G. (2017). Role of diatoms in diagnosis of death due to drowning: Case studies. International Journal of Medical Toxicology and Forensic Medicine, 7(1).
• Kawecka, B., Eloranta, P. (1994). Zarys ekologii glonów wód słodkich i środowisk lądowych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
• Krstic, S., Duma, A., Janevska, B., Levkov, Z., Nikolova, K., Noveska, M. (2002). Diatoms in forensic expertise of drowning – a Macedonian experience. Forensic Science International, 127.
• Lunetta, P., Miettinen, A., Spilling, K., Sajantila, A. (2013). False-positive diatom test: A real challenge? A post-mortem study using standardized protocols. Legal Medicine, 15(5).
• Marcinkowski, T. (2000). Medycyna sądowa dla prawników. Poznań: Ars Boni et Aequi.
• Pearn, J. (1985). Pathophysiology of drowning. The Medical Journal of Australia, 142.
• Piette, M., De Letter, E. (2006). Drowning: Still a difficult autopsy. Forensic Science International, 163.
• Pliński, M., Witkowski, A. (2009). Okrzemki – Bacillariophyta. Seria: Flora Zatoki Gdańskiej i wód przyległych (Bałtyk Południowy), cz. 4/1. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.
• Ponsold, A. (1957). Lehrbuch der gerichtichen Medizin. Stuttgart: G. Thieme.
• Rakowska, B. (2003). Okrzemki – organizmy, które odniosły sukces. Kosmos. Problemy nauk biologicznych, 52.
• Rasmus, A., Urbanowicz, J., Skrzynecki, M. (1989). Utonięcia. Wiadomości Lekarskie, 42(10).
• Round, F.E., Crawford, R.M., Mann, D.G. (1990). The Diatoms. Biology & Morphology of the Genera. Cambridge–New York: Cambridge University Press.
• Śliwka, K. (1978). Metoda badania włókien srebrnochłonnych płuc w rozpoznawaniu śmierci z utonięcia. Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, 28.
• Teresiński, G. (2016). Polska medycyna sądowa A.D. 2016 – raport konsultanta krajowego. Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, 66

Identifiers

DOI

10.34836/pk.2018.302.1

Biblioteka Nauki

2067413