Tożsamość narodowa we współczesnym świecie jako istotny element bezpieczeństwa narodowego na podstawie analizy treści podręczników dla szkoły podstawowej w Polsce

• Authors: Ilona Urych

Title variants

EN

National identity in the modern world as an important element of national security based on the content analysis of textbooks for a primary school in Poland

Abstracts

EN

Considering the importance of national identity in the processes of strengthening state security, the institutional stage of its shaping, which takes place during primary school education and applies to all Polish citizens, was analyzed. Therefore, the aim of the research was a quantitative and qualitative analysis of the content of primary school textbooks on national identity on the example of Poland. This analysis proves compliance in this respect with the core curriculum, which strengthens the processes of constructing national identity as an important element of national security. The obtained research results made it possible to formulate recommendations for social practice in the field of constructing the national identity of students – young Polish citizens.

PL

Biorąc pod uwagę istotne znaczenie tożsamości narodowej w procesach wzmacniania bezpieczeństwa państwa, analizie poddano instytucjonalny etap jej kształtowania, który odbywa się podczas edukacji w szkole podstawowej, i dotyczy wszystkich polskich obywateli. Dlatego też celem badań była ilościowa i jakościowa analiza treści podręczników szkoły podstawowej pod kątem tożsamości narodowej na przykładzie Polski. Analiza ta dowodzi zgodności w tym zakresie z podstawą programową, co wzmacnia procesy konstruowania tożsamości narodowej jako istotnego elementu bezpieczeństwa narodowego. Uzyskane wyniki badań pozwoliły na sformułowanie rekomendacji dla praktyki społecznej w zakresie konstruowania tożsamości narodowej uczniów – młodych obywateli Polski.

Keywords

EN

national identity; education; primary school; national security

PL

tożsamość narodowa; edukacja; szkoła podstawowa; bezpieczeństwo narodowe

• Publisher: Akademia Marynarki Wojennej (Polish Naval Academy), Gdynia, Poland
• Journal: Colloquium Wydziału Nauk Humanistycznych i Społecznych AMW
• Year: 2023
• Volume: 15
• Issue: 2
• Pages: 51-66

Dates

published

2023

Contributors

author

Ilona Urych

• Akademia Sztuki Wojennej

• https://orcid.org/0000000348689460

References

• Adler, R.B., Rosenfeld, L.B., Proctor II, R.F. (2011). Relacje interpersonalne. Proces porozumiewania się. Dom Wydawniczy Rebis.
• Berger, P. L., Luckmann, T. (1966). The social construction of reality: a treatise in the sociology of knowledge. Doubleday.
• Biuro Bezpieczeństwa Narodowego. (2014). Strategia bezpieczeństwa narodowego Rzeczypospolitej Polskiej.
• Błeszyńska, K. (2002). Tożsamość Polaków w dobie globalnej. W: T. Lewowicki (red.), Edukacja wobec ładu globalnego (255–261). Wydawnictwo Akademickie „Żak”.
• Bokszański, Z. (2007). Tożsamości zbiorowe. Wydawnictwo Naukowe PWN.
• Denek, K. (2005). Problemy współczesnej pedagogiki. Neodidagmata, 27/28, 3–13.
• Domalewska, D., Urych, I. (2020). Aksjologiczne i antropologiczne uwarunkowania tożsamości narodowej młodych Polaków w świetle badań własnych. Implikacje dla bezpieczeństwa narodowego. De Securitate et Defensione. O Bezpieczeństwie i Obronności, 1(6), 196–221. http://doi.org/10.34739/dsd.2020.01.12.
• Dyszewski, L. (2011). Tożsamość emigranta w nowym społeczeństwie-państwie: pomiędzy trwałością i zmianą. Pogranicze. Studia Społeczne, XVII, 9–29.
• Erikson, E. H. (1968). Identity: youth and crisis. W. W. Norton Company.
• Erikson, E.H. (2004). Tożsamość a cykl życia. Poznań: Zysk i S-ka.
• Gątarek, I. (2008). Kim jestem? Czyli o kształtowaniu tożsamości dziecka. Wydział Pedagogiczny Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego.
• Giddens, A. (2006). Nowoczesność i tożsamość. Wydawnictwo Naukowe PWN.
• Goffman, E. (1959). The Presentation of Self in Everyday Life. University of Edinburgh Social Sciences Research Centre.
• Huntington, S.P. (2011). The clash of civilizations and the remaking of word order. Simon&Schister.
• Karpińska, A. (2005). Neurodydaktyczne implikacje dla dobrej edukacji. Gazeta Szkolna, 29/30, 31–32.
• Kitler, W. (2011). Bezpieczeństwo narodowe RP. Podstawowe kategorie. Uwarunkowania. System. Akademia Obrony Narodowej.
• Knapik, W. (2011). Tradycje jako element tożsamości kulturowej wiejskich społeczności lokalnych. W: J. Styka, M. Dziekanowska (red.), Tradycja dla współczesności. Ciągłość i zmiana, t. 3, Tradycja w kontekstach społecznych (249–258). Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
• Kojs, W. (1975). Uwarunkowania dydaktycznych funkcji podręcznika. Wydawnictwo Szkolne i Pedagogiczne.
• Kornacka-Skwara, E. (2011). Tożsamość narodowa w świetle przemian kulturowych. Prace Naukowe Akademii in. Jana Długosza. Pedagogika, 20, 113–120.
• Korporowicz, L. (2012). Polimorficzna przestrzeń tożsamości. Politeja, 20(2), 76–95.
• Kupisiewicz, Cz. (2000). Dydaktyka ogólna. Graf-Punkt Oficyna Wydawnicza.
• Łobocki, M. (2010). Teoria wychowania w zarysie. Oficyna Wydawnicza Impuls.
• Marciszewski, W. (1977). Metody analizy tekstu naukowego. Wydawnictwo Naukowe PWN.
• Martin, D. (1995). The choices of identity. Social Identities, 1(1), 5–20. http://doi/org/10.1080/13504630.1995.9959423.
• Okoń, W. (2016). Wprowadzenie do dydaktyki ogólnej. Żak.
• Palka, S. (2006). Metodologia. Badania. Praktyka pedagogiczna. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
• Pelc, M. (2012). Elementy metodologii badań naukowych. Wydawnictwo Akademii Obrony Narodowej.
• Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 lutego 2017 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej, Dz.U. z 2017 r., poz. 356.
• Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 października 2019 roku w sprawie dopuszczania do użytku szkolnego podręczników, Dz.U. 2019, poz. 2013.
• Saleh, A. (2010). Broadening the Concept of Security. Identity and Societal Security. Geopolitics Quarterly, 6(4), 228–241.
• Sidis, B., Goodhart, S.P. (1905). Multiple personality. An experimental investigation into the nature of human individuality. D. Appleton.
• Smuniewski, C.(2019). National Security of Poland in the Axiological Perspective. President Lech Wałęsa. Monographs of the Institute of Political Science.
• Strauss, A. L. (1959). Mirrors & masks: the search for identity. Free Press.
• Szacka, B. (2003). Wprowadzenie do socjologii. Wydawnictwo Naukowe PWN.
• Sztompka, P. (2010). Socjologia. Znak.
• Tajfel, H., Turner, J. C. (1986). The social identity theory of intergroup behaviour. W: S.Worchel, W. G. Austin (Eds.), Psychology of Intergroup Relations (7–24). Nelson-Hall.
• Urych, I. (2022). Tożsamość narodowa i możliwości jej wzmacniania na podstawie analizy treści podręczników szkoły podstawowej. Studium z zakresu bezpieczeństwa państwa. W: B. Łaciak (red.). Tożsamość i wspólnotowość lokalna, narodowa i ponad-narodowa we współczesnej Polsce jako istotny element bezpieczeństwa narodowego (13–48). Wydawnictwo Akademii Sztuki Wojennej.
• Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, Dz.U. 2019, poz. 1481.

Identifiers

DOI

10.34813/14coll2023

Biblioteka Nauki

54165393