Teorie pedagogiki pracy a praktyka kształcenia zawodowego – w poszukiwaniu consensusu

• Authors: Anna Pogorzelska

Title variants

EN

Theories of work pedagogy and vocational training practice - in search of consensus

Abstracts

EN

The issue of vocational education is constantly present in the discourses and literature of labour pedagogy. In various forms, the environment of work pedagogy presents positions, theses, models of solutions, and ideologies referring to various problems of this educational area. They encompass, among others: the humanization of vocational education processes and maintaining the balance between instrumental and directional education; a holistic model of education and the preparation of school graduates, etc. Meanwhile, the practice of vocational schools clearly shows a tendency towards market rationality and extreme economic efficiency of schools, measured, for example, by external evaluation.

PL

Problematyka kształcenia zawodowego jest stale obecna w dyskursach i literaturze pedagogiki pracy. W różnych formach to środowisko naukowe prezentuje własne stanowiska, tezy, modele rozwiązań, ideologie, nawiązujące do rozmaitych problemów tego obszaru edukacyjnego. Mowa w nich m.in. o warunkach humanizacji procesów kształcenia zawodowego i zachowaniu równowagi pomiędzy kształceniem instrumentalnym i kierunkowym, holistycznym modelu kształcenia i przygotowaniu absolwentów szkół itd. Tymczasem w praktyce wyraźne są oznaki zmierzania ku racjonalności rynkowej i skrajnej efektywności ekonomicznej tych placówek oświatowych, którą mierzy się głównie oceną zewnętrzną.

Keywords

EN

work pedagogy; vocational education; pedagogical theories

PL

pedagogika pracy; kształcenie zawodowe; teorie pedagogiczne

• Publisher: Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy
• Journal: Szkoła - Zawód - Praca
• Year: 2022
• Issue: 24

Dates

published

2022

Contributors

author

Anna Pogorzelska

• Państwowa Uczelnia Zawodowa w Suwałkach

• https://orcid.org/0000000154465485

References

• Bańka, A. (2007). Psychologiczne doradztwo karier. Poznań: Wyd. Print.
• Danilewicz, M., Hornik, K. (2020). Zmiana zawodowa. Wielkie wysiłki w imię niepewnych efektów. Warszawa: IBE.
• Gerlach, R. (2006). Nowe obszary badań w pedagogice pracy. W: Z. Wiatrowski (red.), Pedagogika i andragogika w konstelacji europejskiej i globalnej. Włocławek: Lega. Oficyna Wydawnicza Towarzystwa Naukowego.
• Gerlach, R. (2002). Reforma szansą dla kształcenia zawodowego? W: A. Karpińska (red.), Edukacja w dialogu i reformie. Białystok: Trans Humana.
• Główny Urząd Statystyczny (2021). Oświata i wychowanie. Gdańsk – Warszawa.
• Hawking, S., Mlodinow, L. (2015). Jeszcze krótsza historia czasu. Poznań: Zysk i S-ka,
• Komisja Europejska, (2020). Facing the digital transformation. Are digital skills enough? W: Rynek pracy, edukacja, kompetencje. Warszawa: Instytut Analiz Rynku Pracy.
• Kotarbiński, T. (1957). Sprawność i błąd. Warszawa: PZWS.
• Kwiatkowski, S.M. (2007). W: S.M. Kwiatkowski, A. Bogaj, B. Baraniak, (red.), Pedagogika pracy. Warszawa: WAiP.
• Kwiatkowski, S.M. (2001). Kształcenie zawodowe. Dylematy teorii i praktyki. Warszawa: IBE.
• Kwiatkowski, S.M. Metodologiczne problemy pedagogiki pracy. Pedagogika Pracy, 51 (26-27). (1995).
• Kwieciński, Z., Jaworska-Witkowska, J. (2011). Nurty pedagogii. Naukowe, dyskretne, odlotowe. Kraków: Impuls.
• MEN. Rozporządzenie z dnia 15 lutego 2019 r. w sprawie celów ogólnych i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego (Dz.U. z 2019, poz. 316).
• MEN. Rozporządzenie w sprawie ramowych planów nauczania dla szkół publicznych (Dz.U. z 2019, poz. 639).
• Nowacki, T.W. (1973). Podstawy dydaktyki zawodowej. Warszawa: PWN.
• Nowacki, T.W. (2004). Leksykon pedagogiki pracy. Radom - Warszawa: Wyd. ITeE-PIB.
• Nowacki, T.W. (2008). Praca ludzka. Analiza pojęcia. Radom: Wyd. ITeE-PIB.
• Pestalozzi, J.H. (2008). W: K. Nowak (red.), Leksykon złotych myśli, Warszawa: KiW.
• Portal praca.pl, https://www.praca.pl/748611,portal_praca_pl,warszawa,firma.htm. (25.02.2022).
• Raport Institute for the Future Uniwersytetu w Phoenix. W: J. Szynkowski. Kompetencje a rynek pracy, https://szynkowski.eu/wp-content/uploads/2017/12/kompetencje-a-rynek-pracy.pdf. (25.02.2022).
• Standard kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela (Dz.U. z 25.07.2019, poz. 1450).
• Socha Z., Obraz edukacji technicznej pod kątem przemysłu 4.0, https://przemyslprzyszlosci.gov.pl/obraz-edukacji-pod-kątem-przemysłu-4.0 (25.02.2022).
• Tokarczuk, O. (2018). Wystąpienie na gali przyznającej Nagrodę Nobla. www.youtube.com (25.02.2022).
• Tomaszewska-Lipiec, R. (2017). Edukacja dla przyszłości: w kierunku metafory wzrostu i rozwoju. W: R. Gerlach, R. Tomaszewska-Lipiec (red.), Edukacja dla przyszłości w perspektywie orientacji na rynek pracy. Bydgoszcz: UKW.
• Wiatrowski, Z. (2005). Podstawy pedagogiki pracy, wyd. IV. Bydgoszcz: AB.

Identifiers

DOI

10.34767/SZP.2022.02.03

Biblioteka Nauki

58909483