Kształtowanie świadomości ekologicznej a polityka środowiskowa państw członkowskich Unii Europejskiej na przykładzie Polski i Szwecji

• Authors: Anna Stawowska

Title variants

EN

Connection between ecological awareness and environmental policy pursued in the European Union Member States on the example of Poland and Sweden

Abstracts

EN

The purpose of the article is to present the connection between ecological education offered in the country and the environmental policy which is pursued there. The research also included the actual condition of the environment. The analysis covered statistical data published by the Polish Central Statistical Office, European Union’s institutions and others, as well as reports, scientific and journalistic articles. Two of the EU member states, Poland and Sweden, made an example in the thesis. Among other things, their waste recycling level and the energy policy in these countries, including the share of renewable energy in their electricity generation, were compared. The national regulations have been compared with the standards set by the European Union. The article contains references to the most important events related to the global condition of the natural environment in the last few years, including the Paris Agreement of 2015 and other climate summits. The investigation and observations clearly show the relationship between the effectiveness and the manner of conducting activities in the political sphere and the level of ecological awareness and education of the society.

PL

Celem artykułu jest przedstawienie zależności pomiędzy oferowaną w danym kraju edukacją ekologiczną a prowadzoną w nim polityką środowiskową oraz rzeczywistą kondycją środowiska naturalnego. Analizie poddane zostały dane statystyczne, opublikowane m.in. przez Główny Urząd Statystyczny w Polsce oraz instytucje unijne, a także raporty i artykuły naukowe i publicystyczne. W pracy jako przykład posłużyły dwa kraje członkowskie Unii Europejskiej: Polska i Szwecja. Porównano m.in. poziom recyklingu odpadów i politykę energetyczną, w tym udział energii odnawialnej w pozyskiwaniu energii elektrycznej przez omawiane państwa. Przepisy krajowe zestawione zostały w tekście z normami wytyczonymi przez Unię Europejską. W artykule znalazły się również odniesienia do najważniejszych wydarzeń związanych ze światową kondycją środowiska naturalnego z ostatnich kilku lat, w tym do porozumienia paryskiego z 2015 r. i pozostałych szczytów klimatycznych. Dokonane badania i obserwacje jednoznacznie wskazują na powiązania między efektywnością i sposobem prowadzenia działań w sferze politycznej a poziomem świadomości i edukacji ekologicznej społeczeństwa.

Keywords

PL

Polska; Szwecja; Unia Europejska; polityka ochrony środowiska; ekologia; edukacja

EN

Poland; Sweden; European Union; environmental policy; ecology; education

• Publisher: Wydawnictwo Adam Marszałek
• Journal: Świat Idei i Polityki
• Year: 2022
• Volume: 21
• Issue: 1
• Pages: 13-28

Dates

published

2022

Contributors

author

Anna Stawowska

• Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

• https://orcid.org/0000000336397751

References

• Baca-Pogorzelska, K. (2020, 6 października). Czy odejście od węgla jest realne? Pismo. Pobrano z lokalizacji: https://magazynpismo.pl/cykle-pisma/jesli-nie-wegiel-cyklepisma/czy-odejscie-od-wegla-jest-realne [dostęp: 2.05.2021].
• Bachowski, M. & Korzeniowski, P. & Motyka, P. & Olczykowski, D. & Połoska, F. & Schwertner, J. & Serafin, D. (2020, 18 sierpnia). Wysychamy. Onet. Pobrano z lokalizacji: https://wysychamy.onet.pl [dostęp: 16.05.2021].
• Bińczyk, E. (2018). Epoka człowieka. Retoryka i marazm antropocenu. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
• Boryczko, B. & Musielak, T. & Norwisz, J. (2006). Odnawialne źródła energii – polskie definicje i standardy. Rynek Energii, 1, 11.
• Ciucci, M. (2021, 10 października). Energia ze źródeł odnawialnych. Parlament Europejski. Pobrano z lokalizacji: https://www.europarl.europa.eu/ftu/pdf/pl/FTU_2.4.9.pdf [dostęp: 10.11.2021].
• Doroszewski, W. (1969) Ekologia. SJP PWN. Pobrano z lokalizacji: https://sjp.pwn.pl/slowniki/ekologia.html [dostęp: 7.05.2021].
• Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (2009). EUR-Lex. Pobrano z lokalizacji:https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32009L0028 [dostęp: 30.04.2021].
• Eurostat (2020). Dane statystyczne dotyczące energii ze źródeł odnawialnych. Pobrano z lokalizacji: https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Renewable_energy_statistics/pl&oldid=483598 [dostęp: 7.05.2021].
• Główny Urząd Statystyczny (2019). Energia 2019. Pobrano z lokalizacji: https://stat.gov.pl/download/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultaktualnosci/5485/1/7/1/energia_2019.pdf [dostęp: 30.04.2021].
• Global Compact Network Poland (2019). Klimat a prawa człowieka. Prawo do czystego środowiska jako prawo człowieka. Pobrano z lokalizacji: https://www.rpo.gov.pl/sites/default/files/Klimat_a_Prawa_Cz%C5%82owieka_Global_Compact_Network_POLAND.pdf [dostęp: 17.05.2021].
• Ignarska, M. (2013). Odnawialne źródła energii w Polsce. Poliarchia, 1, 58.
• Kampanie Społeczne (2018). Gdzie odpłynęły ryby z atlasów? Pobrano z lokalizacji: https://kampaniespoleczne.pl/gdzie-odplynely-ryby-z-atlasow/ [dostęp: 9.05.2021].
• Krzemiński, M. (2000). Ochrona przyrody i edukacja ekologiczna młodzieży u progu III Tysiąclecia. Radom: Zarząd Okręgu Ligi Ochrony Przyrody.
• Kurrer, Ch. (2021). Polityka w dziedzinie środowiska: ogólne zasady i podstawowe ramy. Noty tematyczne o Unii Europejskiej.. Pobrano z lokalizacji: https://www.europarl.europa.eu/factsheets/pl/sheet/71/polityka-w-dziedzinie-srodowiska-ogolne-zasady-ipodstawowe-ramy [dostęp: 10.11.2021].
• Mączka, K. & Milewicz, M. (2020, 31 maja). Ekologia po polsku i szwedzku. Fortum. Pobrano z lokalizacji: https://www.fortum.pl/sites/default/files/documents/raport_fortum_wroclawscy_sztokholmscy.pdf [dostęp: 17.05.2021].
• Ministerstwo Klimatu i Środowiska (2019a). Edukacja ekologiczna. Portal gov.pl. Pobrano z lokalizacji: https://www.gov.pl/web/klimat/edukacja-ekologiczna [dostęp: 7.05.2021].
• Ministerstwo Klimatu i Środowiska (2019b). Poziomy recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku niektórych frakcji odpadów komunalnych. Portal gov.pl. Pobrano z lokalizacji: https://www.gov.pl/web/klimat/poziomy-recyklingu [dostęp: 9.05.2021].
• Ministerstwo Klimatu i Środowiska (2019c). Świadomość i zachowania ekologiczne Polaków. Portal gov.pl. Pobrano z lokalizacji: https://www.gov.pl/web/klimat/swiadomosci-zachowania-ekologiczne-polakow [dostęp: 1.05.2021].
• Ministerstwo Klimatu i Środowiska (2020, 8 grudnia). Zmiana sposobu obliczania poziomów recyklingu odpadów. Portal gov.pl. Pobrano z lokalizacji: https://www.gov.pl/web/klimat/zmiana-sposobu-obliczania-poziomow-recyklingu-odpadow2 [dostęp: 9.05.2021].
• Portal gov.pl (2019). Fundusze Europejskie na ochronę środowiska. Pobrano z lokalizacji: https://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/media/19724/ulotka_na_ochrone_srodowiska.pdf [dostęp: 3.05.2021].
• Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 grudnia 2016 r. w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych. Dz. U. poz 2167.
• Scandinavian-Polish Chamber of Commerce (2021). Szwedzka rewolucja w dziedzinie recyklingu. Pobrano z lokalizacji: https://www.spcc.pl/node/15758 [dostęp: 10.11.2021].
• Schonwiese, C. (1997). Klimat i człowiek. Warszawa: Prószyński i S-ka.
• Serwis Samorządowy PAP (2020). Miasta liczą poziomy recyklingu. W 2020 osiągnięcie 50-proc. może być trudne. Pobrano z lokalizacji: https://samorzad.pap.pl/kategoria/aktualnosci/miasta-licza-poziomy-recyklingu-w-2020-osiagniecie-50-proc-moze-byctrudne [dostęp: 9.05.2021].
• Skrzypczyk, A. (2020, 1 lipca). Gra w śmieci po szwedzku. Pismo. Pobrano z lokalizacji: https://magazynpismo.pl/rzeczywistosc/reportaz/gra-w-smieci-po-szwedzkuekologia-segregacja [dostęp: 3.05.2021].
• Smolak, M. (2021, 5 maja). Jak czysta jest energia z wody? Pismo. Pobrano z lokalizacji:https://magazynpismo.pl/cykle-pisma/jesli-nie-wegiel-cykle-pisma/jak-czysta-jestenergia-z-wody/?seo=pw [dostęp: 6.05.2021].
• Szczerbowski, R. (2016). Prognoza rozwoju polskiego sektora wytwórczego do 2050 roku – scenariusz węglowy. Polityka energetyczna, 9(3), 6.
• Tomaszewski, R. (2017, 17 grudnia). Węgiel coraz mniej się światu opłaca. Ale Polska wciąż inwestuje. Polityka. Pobrano z lokalizacji: https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/rynek/1730738,1,wegiel-coraz-mniej-sie-swiatu-oplaca-ale-polska-wciaz-inwestuje.read [dostęp: 1.05.2021].
• Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 – Prawo ochrony środowiska. Dz. U. nr 62 poz. 627.
• Zalewski, M. (2012). Ekohydrologia: nauka integrująca wiedzę o procesach środowiskowych. Biuletyn Polskiego Komitetu ds. UNESCO.
• Zgorzelska, K. (2018, 18 grudnia). Edukacja ekologiczna. Electronic Platform for Adult Learning in Europe. Pobrano z lokalizacji: https://epale.ec.europa.eu/pl/blog/edukacjaekologiczna [dostęp: 7.05.2021].
• Zuzek, D. (2017). Świadomość ekologiczna przedsiębiorców jako element zrównoważonego rozwoju. Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, 326, 167.
• Związek Międzygminny GOAP (2019). Poziomy recyklingu ZM GOAP 2013–2019. Pobrano z lokalizacji: https://goap.org.pl/gospodarka-odpadami/poziomy-recyklingu [dostęp: 9.05.2021]

Identifiers

DOI

10.34767/SIIP.2022.01.01

Biblioteka Nauki

55991782