Nie tylko imigranci, czyli programy i działania skandynawskich prawicowych populistów

• Authors: Piotr Wiśniewski

Title variants

EN

Not only immigrants, the programs and activities of the Nordic right-wing populists

Abstracts

EN

In the second decade of the 21st century, populism is a very popular issue both in political science and in everyday media discourse. It is associated with crises: economic and liberal democracies, which has led to an increase in the importance of anti-liberal and nationalist forces in the world. Also in Scandinavian countries we are dealing with such a phenomenon, although it should be emphasized that it did not arise there only in the 21st century. This article aims to present some of the postulates and actions of the largest Scandinavian right-wing populist parties and to define what political ideology they are closest to. As anti-immigration rhetoric is the main part of their program, the content of the article emphasizes other aspects that also affect the activities and popularity of these groups. These are economic, moral and environmental issues, as well as the attitude towards international organizations. For the purposes of this article, political programs as well as statements and activities of the more prominent representatives of the party in question were analyzed.

PL

W drugim dziesięcioleciu XXI w. populizm jest bardzo popularnym zagadnieniem zarówno w ramach nauk politycznych, jak i w codziennym dyskursie medialnym. Wiąże się on z kryzysami: gospodarczym i demokracji liberalnych, co doprowadziło do wzrostu znaczenia sił antyliberalnych i nacjonalistycznych na świecie. Również w państwach skandynawskich mamy do czynienia z takim zjawiskiem, choć podkreślić należy, że nie powstało ono tam dopiero w XXI w. Niniejszy artykuł ma na celu przedstawienie części postulatów i działań największych skandynawskich prawicowych partii populistycznych oraz określenie, jakiej politycznej ideologii są one najbliższe. Jako że retoryka antyimigracyjna jest główną częścią ich programu, to treść artykułu kładzie nacisk na inne aspekty, które również mają wpływ na działania oraz popularność rzeczonych ugrupowań. Są to kwestie gospodarcze, obyczajowe, środowiskowe, a także stosunek do organizacji międzynarodowych. Na potrzeby tego artykułu przeanalizowano programy polityczne, a także wypowiedzi oraz działalność bardziej prominentnych przedstawicieli omawianych partii.

Keywords

PL

populizm; Skandynawia; partie polityczne; prawica; konserwatyzm; nacjonalizm

EN

populism; Scandinavia; political parties; right wing; conservatism; nationalism

• Publisher: Wydawnictwo Adam Marszałek
• Journal: Świat Idei i Polityki
• Year: 2021
• Volume: 20
• Issue: 1
• Pages: 31-47

Dates

published

2021

Contributors

author

Piotr Wiśniewski

• Uniwersytet Mikołaja Kopernika

• https://orcid.org/0000000250332893

References

• Aftonbladet (2010). SD – ett parti för hbt-personer. Pobrano z lokalizacji: https://www.aftonbladet.se/debatt/a/oRkEdm/sd--ett-parti-for-hbt-personer [dostęp: 19.04.2021].
• Andersen, J.G. (2013). The Danish People’s Party and new cleavages in Danish Politics. Pobrano z lokalizacji: https://vbn.aau.dk/ws/portalfiles/portal/14109015/widfeldt_-_FINAL.pdf [dostęp: 19.04.2021].
• Banaś, M. (2017). Ellen Key i szwedzki „dom ludu” (folkhemmet). W: tegoż (red.), Kobiety w polityce (s. 197–210). Kraków: Księgarnia Akademicka.
• Bjerkem, J. (2016). The Norwegian Progress Party: an established populist party. European View, 15, 233–243. DOI: 10.1007/s12290–016–0404–8.
• Berlingske (2020). Thulesen vil have Danmark ud af EU. Pobrano z lokalizacji: https://www.berlingske.dk/politik/thulesen-vil-have-danmark-ud-af-eu-0 [dostęp: 19.04.2021].
• Christoffersen, P. (2019). Pia Kjærsgaard: Høj stemmeprocent skyldes klimatosser. Pobrano z lokalizacji: https://nyheder.tv2.dk/2019–05–26-pia-kjaersgaard-hoej-stemmeprocent-skyldes-klimatosser [dostęp: 19.04.2021].
• Dansk Folkeparti (2019). Skat. Pobrano z lokalizacji: https://danskfolkeparti.dk/partiet/bestil-materiale/spoergsmaal-og-svar/skat/ [dostęp: 19.04.2021].
• Dansk Folkeparti (2002). The Party Program of the Danish People’s Party. Pobrano z lokalizacji: https://danskfolkeparti.dk/politik/in-another-languages-politics/1757–2/ [dostęp: 19.04.2021].
• Dit Overblik (2019). DF-forslag: Vi skal alle betale det samme i kommuneskat. Pobrano z lokalizacji: https://ditoverblik.dk/df-forslag-vi-skal-alle-betale-det-samme-i-kommuneskat/ [dostęp: 19.04.2021].
• Duxbury, C. (2018). Sweden’s far right sees red on green ‘populism’. Pobrano z lokalizacji: https://www.politico.eu/article/sweden-far-right-democrats-sees-red-on-green-populism-climate-change-heatwave/ [dostęp: 19.04.2021].
• Euobserver (2018). Danish Peoples Party: ‘We should not leave EU right now’. Pobrano z lokalizacji: https://euobserver.com/tickers/142546 [dostęp: 19.04.2021].
• Farand, C. (2019). Denial and Dampening Ambition: Where do Europe’s Right-Wing Populist Parties Stand on Climate Change? Pobrano z lokalizacji: https://www.desmog.co.uk/2019/05/16/right-wing-populist-parties-climate-science-denial-european-parliament-elections [dostęp: 19.04.2021].
• Folketinget (2011). L 106 Forslag til lov om ændring af lov om ægteskabs indgåelse og opløsning, lov om ægteskabets retsvirkninger og retsplejeloven og om ophævelse af lov om registreret partnerskab. Pobrano z lokalizacji: https://www.ft.dk/samling/20111/lovforslag/l106/93/310/afstemning.htm?sortedBy=Frav%C3%A6rende [dostęp: 19.04.2021].
• Fremskrittspartiet (2013). Information in English. Pobrano z lokalizacji: https://www.frp.no/english.
• Fremskrittspartiet (2019). Klart nei til bompenger fra FrP. Pobrano z lokalizacji: https://www.frp.no/aktuelt/2019/05/klart-nei-til-bompenger-fra-frp [dostęp: 19.04.2021].
• Fremskrittspartiet (2017). Prinsipp – og handlingsprogram 2017–2021. Oslo.
• Fremskrittspartiet. Gulliksen Tømmerbakke, S. (2019). New Oil and Energy Minister in Norway: – Has Been One of the Country’s Most Famous Climate Deniers. Pobrano z lokalizacji: https://www.highnorthnews.com/en/new-oil-and-energy-minister-norway-has-been-one-countrys-most-famous-climate-deniers [dostęp: 19.04.2021].
• Hagelund, A. (2003). A Matter of Decency? The Progress Party in Norwegian Immigration Politics. Journal of Ethnic and Migration Studies, 29, 47–65. DOI: 10.1080/1369183032000076713 [dostęp: 19.04.2021].
• Holstein, E. (2019). Ny måling: Den grønne dagsorden tager en suveræn førsteplads. Pobrano z lokalizacji: https://www.altinget.dk/artikel/ny-maaling-den-groenne-dagsorden--tager-en-suveraen-foersteplads [dostęp: 19.04.2021].
• Holstein, E., Skjoldan, L.-L. (2015). Sundhed vigtigst for vælgerne. Pobrano z lokalizacji: https://www.altinget.dk/artikel/sundhed-vigtigst-for-vaelgerne [dostęp: 19.04.2021].
• Johnson, S. (2018). Factbox: Policies of main parties in Swedish election. Pobrano z lokalizacji: https://www.reuters.com/article/us-sweden-election-policy-factbox/factbox-policies-of-main-parties-in-swedish-election-idUSKCN1LM27A [dostęp: 19.04.2021].
• Jylhä, K.M., Strimling, P., Rydgren, J. (2019). Climate change denial among radical right-wing supporters. The Department of Sociology Working Paper Series, 40, 1–16. DOI: 10.3390/su122310226 [dostęp: 19.04.2021].
• Kroet, C. (2016). Danish People’s Party wants EU referendum too. Pobrano z lokalizacji: https://www.politico.eu/article/danish-peoples-party-wants-eu-referendum-too/ [dostęp: 19.04.2021].
• Lesińska, M. (2010). Populizm a kwestia migracji we współczesnej Europie. W: J.-M. De Waele, A. Pacześniak (red.), Populizm w Europie. Defekt i przejaw demokracji? (s. 104–122). Warszawa: Oficyna Naukowa.
• Norway Today (2016). Oslo Progress Party wants referendum on monarchy. Pobrano z lokalizacji: https://norwaytoday.info/news/oslo-progress-party-wants-referendum-monarchy/ [dostęp: 19.04.2021].
• NRK (2019). Folkeaksjonen Nei til mer bompenger. Kommunevalg. Pobrano z lokalizacji: https://www.nrk.no/valg/2019/resultat/nb/parti/FNB [dostęp: 19.04.2021].
• NRK (2012). Frp snur i homo-spørsmål. Pobrano z lokalizacji: https://www.nrk.no/norge/frp-snur-i-homo-sporsmal-1.8359703 [dostęp: 19.04.2021].
• Nikel, D. (2019). Lofoten Safe From Oil Drilling. Pobrano z lokalizacji: https://www.lifeinnorway.net/lofoten-oil-drilling/ [dostęp: 19.04.2021].
• NTB (2020). En av fire sier nei til EØS – over 60 prosent sier nei til EU. Pobrano z lokalizacji: https://www.nettavisen.no/okonomi/en-av-fire-sier-nei-til-eos-over-60-prosent-sier-nei-til-eu/s/12–95–3423980642 [dostęp: 19.04.2021].
• Orrenius, N. (2018). Strzały w Kopenhadze. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie.
• Partiprogram.se (2014). Sverigedemokraterna och religionen. Pobrano z lokalizacji: http://partiprogram.se/sd/2014/sverigedemokraterna-och-religionen [dostęp: 19.04.2021].
• Politico (2021). Sweden - National parliament voting intention. Pobrano z lokalizacji: https://www.politico.eu/europe-poll-of-polls/sweden/ [dostęp: 19.04.2021].
• Rydgren, J. (2010). Radical Right-wing Populism in Denmark and Sweden: Explaining Party System Change and Stability. SAIS Review of International Affairs, 30(1), 57–71. DOI: 10.1353/sais.0.0070 [dostęp: 19.04.2021].
• Soersen, M.S. (2019). Denmark Election Is Fueled by Anger on Climate and Immigration. Pobrano z lokalizacji: https://www.nytimes.com/2019/06/04/world/europe/denmark-election-climate-immigration.html [dostęp: 19.04.2021].
• Söder, B. (2007). Homosexlobbyn kräver, och homosexlobbyn får. Pobrano z lokalizacji: https://web.archive.org/web/20071109003023/http://www.sdkuriren.se/blog/index.php/soder/2007/08/03/homosexlobbyn_kraver_och_homosexlobbyn_f [dostęp: 19.04.2021].
• Stiernstedt, J. (2017). SD enda partiet emot klimatlagen: ”Den är onödig”. Pobrano z lokalizacji: https://www.svd.se/sd-enda-partiet-emot-klimatlagen-ar-onodig [dostęp: 19.04.2021].
• Svendsrud, B.-K. (2018). Frp har funnet tilbake til seg selv i spørsmål om LHBTIQ-rettigheter. Pobrano z lokalizacji: https://www.dagbladet.no/kultur/frp-har-funnet-tilbake-til-seg-selv-i-sporsmal-om-lhbtiq-rettigheter/69940159 [dostęp: 19.04.2021].
• Sverigedemokraterna (2020c). Attacker mot blåljusverksamhet. Pobrano z lokalizacji: https://sd.se/our-politics/attacker-mot-blaljusverksamhet/ [dostęp: 19.04.2021].
• Sverigedemokraterna (2020a). Ekonomisk politik. Pobrano z lokalizacji: https://sd.se/our-politics/ekonomisk-politik/ [dostęp: 19.04.2021].
• Sverigedemokraterna (2018c). En hållbar miljöpolitik. Pobrano z lokalizacji: https://sd.se/vad-vi-vill/miljopolitik/ [dostęp: 19.04.2021].
• Sverigedemokraterna (2018b). Ett Sverige för familjen. Pobrano z lokalizacji: https://sd.se/vad-vi-vill/familjepolitik/ [dostęp: 19.04.2021].
• Sverigedemokraterna (2018a). Ett Sverige i arbete. Pobrano z lokalizacji: https://sd.se/vad-vi-vill/arbetsmarknadspolitik/ [dostęp: 19.04.2021].
• Sverigedemokraterna (2020e). EU. Pobrano z lokalizacji: https://sd.se/our-politics/eu/ [dostęp: 19.04.2021].
• Sverigedemokraterna (2020d). GMO. Pobrano z lokalizacji: https://sd.se/our-politics/gmo/ [dostęp: 19.04.2021].
• Sverigedemokraterna (2020f). Sverige och Norden. Pobrano z lokalizacji: https://sd.se/sverige-och-norden/ [dostęp: 19.04.2021].
• Sverigedemokraterna (2020b). Trossamfund. Pobrano z lokalizacji: https://sd.se/our-politics/trossamfund/ [dostęp: 19.04.2021].
• Sverigedemokraterna (2018d). Utrikespolitik. Pobrano z lokalizacji: https://sd.se/vad-vi-vill/utrikespolitik/ [dostęp: 19.04.2021].
• The Local (2020). Denmark’s CO2 emissions increased in 2018, making climate targets tougher. Pobrano z lokalizacji: https://www.thelocal.dk/20200122/denmarks-co2-emissions-increased-in-2018-making-climate-targets-tougher [dostęp: 19.04.2021].
• The Local (2019b). Sweden Democrats drop their call for ‘Swexit’ referendum on leaving EU. Pobrano z lokalizacji: https://www.thelocal.se/20190201/sweden-democrats-drop-their-call-for-swexit-referendum-on-leaving-eu [dostęp: 19.04.2021].
• The Local (2019a). These are the most important issues for Norwegian people in 2019. Pobrano z lokalizacji: https://www.thelocal.no/20191126/climate-is-number-one-issue-for-norways-voters [dostęp: 19.04.2021].
• Tubylewicz, K. (2017). Moraliści. Jak Szwedzi uczą się na błędach i inne historie. Warszawa: Wielka Litera.
• Vaccari, C. (2016). Pride Järva: Sverigevänner får också fira Pride. Pobrano z lokalizacji: https://www.gp.se/nyheter/sverige/pride-j%C3%A4rva-sverigev%C3%A4nner-f%C3%A5r-ocks%C3%A5-fira-pride-1.3511418 [dostęp: 19.04.2021].
• Widfeldt, A. (2018). The Growth of the Radical Right in Nordic Countries. Observations from the Past 20 Years. Washington DC: Migration Policy Institute.
• Wiles, P. (2010). Syndrom, nie doktryna: kilka podstawowych tez o populizmie. W: O. Wysocka (red.), Populizm. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.

Identifiers

DOI

10.34767/SIIP.2021.01.02

Biblioteka Nauki

55992561