Nauki o komunikacji społecznej i mediach: działania polityków i instytucji a krystalizacja i integracja dyscypliny naukowej

• Authors: Andrzej Adamski , Sławomir Gawroński , Izabela Lenczowska

Title variants

EN

Social Communication and Media Sciences: the Actions of Politicians and Institutions Versus the Crystallization and Integration of a Scientific Discipline

Abstracts

EN

This article is interdisciplinary. Although it is directly related to the development of the scientific discipline Communication and media studies it raises issues related to the methodology of sciences and state science policy, among others. Its aim is to answer the question of what the shape and development of the discipline Communication and media studies looks like 12 years after its formal approval and 5 years after the inclusion of two new scientific disciplines in its area. The first part of the article discusses, reminds and organizes the methodological issues related to the formation of scientific fields and disciplines, taking into account the specifics of the Polish legal system. In the second part, the authors will analyze the issues related to the formation and results of elections to the Committee for Social Communication and Media Sciences of the Polish Academy of Sciences. The purpose of this analysis is to create a panorama of the research perspectives appropriate to the candidates and members of the Committee, as well as to assess which research centers and perspectives seem to dominate the debate on the shape of the discipline. According to the authors, the analysis of these data can provide indications of the venal changes associated with crystallization and integration processes within the community of researchers working in the communication and media studies.

PL

Niniejszy artykuł ma charakter interdyscyplinarny. Choć bezpośrednio i wprost dotyczy rozwoju dyscypliny naukowej Nauki o komunikacji społecznej i mediach, to jednak porusza zagadnienia związane m.in. z metodologią nauk i polityką naukową państwa. Ma on na celu próbę odpowiedzi na pytanie, jak wygląda kształt i rozwój dyscypliny w 12 lat po jej formalnym zatwierdzeniu i 5 lat po włączeniu w jej obszar dwóch nowych dyscyplin naukowych. Pierwsza część artykułu omawia, przypomina i porządkuje kwestie metodologiczne związane z kształtowaniem dziedzin i dyscyplin naukowych, uwzględniając przy tym specyfikę polskiego systemu prawnego. W drugiej części autorzy przeanalizują kwestie związane z utworzeniem i wynikami wyborów do Komitetu Nauk o Komunikacji Społecznej i Mediach PAN. Celem tej analizy jest próba stworzenia panoramy perspektyw badawczych właściwych dla kandydatów i członków Komitetu, jak również ocena, które ośrodki i perspektywy badawcze wydają się dominować w debacie o kształcie dyscypliny. Zdaniem autorów, analiza tych danych może dostarczyć przesłanek na temat wewnątrzśrodowiskowych procesów związanych z krystalizacją i procesami integracji w ramach środowiska badaczy zajmujących się naukami o komunikowaniu społecznym i mediach.

Keywords

PL

Nauki o komunikacji społecznej i mediach; polityka naukowa państwa; metodologia nauk; dyscyplina naukowa; komunikacja społeczna

EN

communication and media studies; state science policy; methodology of science; scientific discipline; social communication

• Publisher: Akademia Finansów i Biznesu Vistula w Warszawie
• Journal: Społeczeństwo i Polityka
• Year: 2023
• Issue: 4(77)
• Pages: 113-150

Dates

published

2023

Contributors

author

Andrzej Adamski

• Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania z siedzibą w Rzeszowie

• https://orcid.org/0000000240754224

author

Sławomir Gawroński

• Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania z siedzibą w Rzeszowie

• https://orcid.org/0000000343937592

author

Izabela Lenczowska

• Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania z siedzibą w Rzeszowie

• https://orcid.org/0009000040484036

References

• History – Prologue: Political Science, a Postwar Product (1947–1949), strony internetowe IPSA i AISP, brak daty opubl., http://www.ipsa.org/history/prologue [dostęp: 21.10.2023].
• Kandydaci – Komitet Nauk o Komunikacji Społecznej i Mediach Polskiej Akademii Nauk (2023), https://bip.pan.pl/uploads/files/komitety/w1/78.pdf [dostęp: 12.10.2023].
• Narodowe Centrum Nauki (b.d.), Wykaz paneli dziedzinowych, https://www.ncn.gov.pl/finansowanie-nauki/panele-ncn/do-14-12-2022 [dostęp: 20.10.2023].
• Narodowe Centrum Nauki (2022), Wykaz dyscypliny lub grup dyscyplin, w ramach których ogłaszane są i przeprowadzane konkursy Narodowego Centrum Nauki. Załącznik do uchwały Rady NCN nr 71/2022 z dnia 7 lipca 2022 r. https://www.ncn.gov.pl/sites/default/files/pliki/uchwaly-rady/2022/uchwala71_2022-zal1.pdf [dostęp: 12.10.2023].
• Obwieszczenie Przewodniczącego Centralnej Komisji do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie wykazu dziedzin nauki i sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych, w zakresie których mogą być nadawane stopnie naukowe, Monitor Polski 1992 nr 16 poz. 123.
• Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD), Committee for Scientific and Technological Policy (2007). Revised Field of Science and Technology (FOS) Classification in the Frascati Manual. DSTI/EAS/STP/NESTI(2006)19/FINAL.
• Poradnik. Postępowania dotyczące nadawania tytułu profesora, dokument elektroniczny na stronach RDN, opubl. 03.06.2023, https://www.rdn.gov.pl/dl/257/attachment/fa067c/Poradnik.%20Profesura.pdf [dostęp: 21.11.2023].
• Przewody doktorskie WNSID – regulamin przeprowadzania przewodów doktorskich, dokument elektroniczny na stronach DSW we Wrocławiu, brak daty opubl., https://web.archive.org/web/20160826013634/http://www.dladoktoranta.dsw.edu.pl/doktorat-z-nauk-o-poznaniu-i-komunikacji/przewody-doktorskiewnsid/przewody-doktorskie-wnsid-regulamin-przeprowadzania-przewodowdoktorskich/ [dostęp: 12.12.2023].
• Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 8 sierpnia 2011 r. w sprawie obszarów wiedzy, dziedzin nauki i sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych (Dz.U. 2011 nr 179 poz 1065).
• Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 22 września 2011 r. w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodach doktorskich, w postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora (Dz.U. 2011 nr 204 poz. 1200).
• Rozporządzenie ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 20 września 2018 r. w sprawie dziedzin nauki i dyscyplin naukowych oraz dyscyplin artystycznych (Dz.U. 2018 poz. 1818).
• Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 11 października 2022 r. w sprawie dziedzin nauki i dyscyplin naukowych oraz dyscyplin artystycznych (Dz.U. 2022 poz. 2202).
• Skład Komitetu Nauk o Komunikacji Społecznej i Mediach PAN, brak daty opubl., https://knoksim.pan.pl/pl/sklad-komitetu [dostęp: 22.11.2023].
• Uchwała Nr 1/2021 Prezydium Polskiej Akademii Nauk z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie utworzenia komitetu problemowego przy Wydziale I Nauk Humanistycznych i Społecznych Polskiej Akademii Nauk na kadencję 2021–2022, https://phavi.umcs.pl/at/attachments/2021/0129/094231-uchwala-nr-1.pdf [dostęp: 17.11.2023].
• Ustawa z dnia 5 listopada 1958 r. o szkołach wyższych (Dz.U. 1958 nr 68 poz. 336).
• Ustawa z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych (Dz.U. 1990 nr 65 poz. 386).
• Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U. 2003 nr 65 poz. 595 ze zm.).
• Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. 2018 poz. 1668).
• Wykaz dyscypliny lub grup dyscyplin, w ramach których ogłaszane są i przeprowadzane konkursy Narodowego Centrum Nauki. Załącznik do uchwały Rady NCN nr 71/2022 z dnia 7 lipca 2022 r., https://www.ncn.gov.pl/sites/default/files/pliki/uchwaly-rady/2022/uchwala71_2022-zal1.pdf [dostęp: 10.10.2023].
• Wyniki – Komitet Nauk o Komunikacji Społecznej i Mediach Polskiej Akademii Nauk (2023), https://bip.pan.pl/uploads/files/wyniki-komitety/w1/78wyniki.pdf [dostęp: 12.10.2023].
• Zależności między nową klasyfikacją dziedzin i dyscyplin a wcześniej obowiązującym wykazem i systematyką OECD (2018), http://konstytucjadlanauki.gov.pl/content/uploads/2018/09/nowy-podzia-dyscyplin-tabela.pdf [dostęp: 20.02.2019].
• Zarządzenie Ministrów: Szkolnictwa Wyższego, Zdrowia, Oświaty, Spraw Zagranicznych oraz Przewodniczącego Głównego Komitetu Kultury Fizycznej z dnia 30 listopada 1959 r. w sprawie bliższego określenia stopni naukowych doktora i docenta w zależności od gałęzi nauki lub dyscypliny naukowej, Monitor Polski 1959 nr 102 poz. 548.
• Zarządzenie Ministra Szkolnictwa Wyższego z dnia 15 lipca 1965 r. w sprawie bliższego określenia stopni naukowych i tytułów naukowych w zależności od dziedziny nauki lub dyscypliny naukowej, których te stopnie i tytuły dotyczą, Monitor Polski 1965 nr 38 poz. 218.
• Zarządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 18 czerwca 1986 r. w sprawie dziedzin nauki i dyscyplin naukowych, w zakresie których mogą być nadawane stopnie naukowe, oraz bliższego określenia stopni naukowych i tytułów naukowych, Monitor Polski 1986 nr 18 poz. 125.
• Zasady wyborów na członków komitetów problemowych i rad przy Prezydium PAN oraz ich organów (załącznik nr 7 do uchwały 3/2019 Prezydium PAN z dnia 22 stycznia 2019 r.).
• Adamski A., Czernicki C. (2020), Tematyka rozpraw doktorskich z nauk o komunikacji społecznej i mediach w Polsce po 2011 r., „Kultura – Media – Teologia”, nr 3(42), https://doi.org/10.21697/kmt.42.5.
• Apanowicz J. (2002), Metodologia ogólna, Bernardinum, Gdynia.
• Brodersen A. (1948), Social Scientists Study International Tensions, “Unesco Courier”, Vol. 1, No. 1, https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000073649 [dostęp: 21.10.2023].
• Bronk A., Majdański S. (2009), Kłopoty z porządkowaniem nauk: perspektywa naukoznawcza, „Nauka”, nr 1.
• Cisek S. (2009), Nauka o informacji na świecie w XXI wieku: badania metanaukowe, https://www.researchgate.net/publication/296596710_Nauka_o_informacji_na_swiecie_badania_metanaukowe_Information_Science_in_the_XXI_Century_the_meta-theoretical_research [dostęp: 20.02.2019].
• Cisek S. (2018), Teoria i metodologia informatologii (nauki o informacji), https://www.researchgate.net/publication/324200599_Teoria_i_metodologia_informatologii_nauki_o_informacji_2018 [dostęp: 20.02.2019].
• Czaputowicz J. (2014), Studia europejskie między interdyscyplinarnością a spójnością dyscyplinarną, Wydawnictwo Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych UW, Warszawa.
• Czekaj J., Ćwiklicki M. (2009), Infonomika jako dyscyplina naukowa, „E-mentor”, nr 2(29), http://www.e-mentor.edu.pl/artykul/index/numer/29/id/628 [dostęp: 20.02.2019].
• Goban-Klas T. (2013), Nauki o mediach. Prekursorzy – ojcowie założyciele – medioznawcy i mediolodzy, „Zeszyty Prasoznawcze”, nr 1(56).
• Goban-Klas T. (2015), Mediologia. Nowa królowa wiedzy?, „Kwartalnik Nauk o Mediach”, nr 1(1), https://web.archive.org/web/20200604074239/http://knm.uksw.edu.pl/mediologia-nowa-krolowa-wiedzy/ [dostęp: 22.11.2023].
• Hofman I. (2015), Multigenetyczność dziennikarstwa w nauce i dydaktyce, „Roczniki Nauk Społecznych”, nr 7(43), https://doi.org/10.18290/rns.2015.7(43).3-8.
• Hofman I. (2019), Paradygmaty nowej dyscypliny, „Studia Medioznawcze”, tom 20, nr 4(79).
• Izdebski H., Zieliński J.M. (2015), Ustawa o stopniach naukowych i tytule naukowym. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa.
• Jabłonowski M., Gackowski T. (2012), Tożsamość nauk o mediach. Obszary, perspektywy, postulaty, „Studia Medioznawcze”, nr 2(49).
• Jabłonowski M., Jakubowski W. (2014), Status teoretyczny nauk o mediach – kilka uwag do dyskusji, „Studia Medioznawcze”, nr 4(59), https://doi.org/10.33077/uw.24511617.ms.2014.59.584.
• Jabłonowski M., Mielczarek T. (2018), Komunikowanie społeczne i media – federacja, a nie inkorporacja, „Studia Medioznawcze”, nr 4(75).
• Kamiński S. (1992), Nauka i metoda. Pojęcie nauki i klasyfikacja nauk, Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Lublin.
• Kocójowa M. (2003), Nauka o informacji, bibliotece i komunikacji społecznej – dlaczego wspólnie? (Niektóre aspekty terminologiczne), „Przegląd Biblioteczny”, z. 1/2.
• Koredczuk B., Woźniak-Kasperek J. (2019), Bibliologia i informatologia w naukach o komunikacji społecznej i mediach – odrębność czy komplementarność?, „Studia Medioznawcze”, nr 20(3), https://doi.org/10.33077/uw.24511617.ms.2019.3.124.
• Kozłowski J. (b.d.), Narodziny i rozwój dyscyplin naukowych, http://kbn.icm.edu.pl/pub/kbn/sn/archiwum/9601/kozlow.html [dostęp: 25.02.2019].
• Krzyżanowski L. (1999), O podstawach kierowania organizacjami inaczej: paradygmaty, modele, metafory, filozofia, metodologia, dylematy, trendy, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
• Lisowska-Magdziarz M. (2013), Metodologia badań nad mediami – nurty, kierunki, koncepcje, nowe wyzwania, „Studia Medioznawcze”, nr 2 (53).
• Mielczarek T. (2018), Prasoznawstwo. Historia i współczesność dyscypliny, „Zeszyty Prasoznawcze”, nr 3(235), t. 61, https://doi.org/10.4467/22996362PZ.18.022.10124.
• Mrozowski M. (2012), Tożsamość nauk o mediach. Przyczynek do dyskusji, „Studia Medioznawcze”, nr 2(49).
• Nęcek R. (2019), Nauki o mediach – tożsamość w aspekcie interdyscyplinarności, „Łódzkie Studia Teologiczne”, nr 1.
• Pisarek W. (2008), Wstęp do nauki o komunikowaniu, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa.
• Pisarek W. (2013), Terminologia nauk o mediach, „Studia Medioznawcze”, nr 2(53).
• Schaffer S. (2013), How Disciplines Look, (w:) Barry A., Born G. (Eds.), Interdisciplinarity. Reconfigurations of the social and natural sciences, Routledge, London & New York.
• Sonczyk W. (2012), Tożsamość nauk o mediach (refleksje po konferencji), „Studia Medioznawcze, nr 3(50).
• Sosińska-Kalata B. (2013), Obszary badań współczesnej informatologii (nauki o informacji), „Zagadnienia Informacji Naukowej. Studia Informacyjne”, nr 51(2).
• Such J., Szcześniak M. (2000), Filozofia nauki, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań.
• Woleński J. (2009), Dwa pojęcia nauki: metodologiczne i socjologiczne, „Prace Komisji Historii Nauki PAU”, t. IX.

Identifiers

DOI

10.34765/sp.0423.a06

Biblioteka Nauki

57002079