Perspektywy rozwoju fundacji rodzinnych w Polsce w świetle korzyści organizacyjnych i podatkowych fundatora i beneficjentów

• Authors: Marcin Chrebelski , Dorota Podedworna-Tarnowska

Title variants

EN

Perspectives on the Development of Family Foundations in Poland in Light of Organizational and Tax Benefits for Founders and Beneficiaries

Abstracts

EN

A family foundation is a new entity occurring in business in Poland established under the Family Foundation Law of 2023. It enables the continuation of the founder's business and the protection of family assets beyond one generation, thus meeting the growing number of family business succession problems. The purpose of the article is to point out the tax and organizational advantages of establishing family foundations for founders and beneficiaries, and to indicate the prospects for the development of such entities in Poland. It presents the principles of its operation, tax and organizational benefits for founders and beneficiaries. It also compares the Polish family foundation to family foundations that have been functioning for decades in Austria and Germany. Barriers and threats, and consequently prospects for the development of such entities in Poland, are presented.    

PL

Fundacja rodzinna jest nowym podmiotem występującym w obrocie gospodarczym w Polsce powoływanym w oparciu o Ustawę o fundacji rodzinnej z 2023 roku. Umożliwia ona kontynuację prowadzenia przedsiębiorstwa fundatora oraz ochronę rodzinnego majątku w perspektywie dłuższej niż jedno pokolenie, zatem wychodzącym naprzeciw coraz liczniejszym problemom z sukcesją przedsiębiorstw rodzinnych. Celem artykułu jest wskazanie korzyści podatkowych i organizacyjnych wynikających z zakładania fundacji rodzinnych dla fundatorów i beneficjentów oraz wskazanie perspektywy dla rozwoju tego rodzaju podmiotów w Polsce. Przedstawiono w nim zasady jej funkcjonowania, korzyści podatkowe i organizacyjne dla fundatorów i beneficjentów. Porównano również polską fundację rodzinną do funkcjonujących od dziesięcioleci fundacji rodzinnych w Austrii i Niemczech. Przedstawiono bariery i zagrożenia, a w konsekwencji perspektywy rozwoju tego rodzaju podmiotów w Polsce.

Keywords

PL

fundacja rodzinna; beneficjent; fundator; korzyści podatkowe

• Publisher: Szkoła Główna Handlowa w Warszawie. Kolegium Zarządzania i Finansów
• Journal: Studia i Prace Kolegium Zarządzania i Finansów
• Year: 2024
• Issue: 199
• Pages: 95-117

Dates

published

2024

Contributors

author

Marcin Chrebelski

• DBR Księgowość sp. z o.o.

• https://orcid.org/0009000512795669

author

Dorota Podedworna-Tarnowska

• Szkoła Główna Handlowa w Warszawie

• https://orcid.org/000000015945403X

References

• Ustawa z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz.U. z 2023, poz. 1124).
• Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 2805; z 2024 r. poz. 232).
• Ustawa z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej (Dz.U. z 2023 r. poz. 326, 825).
• Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383, 2760).
• Ustawa z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (Dz.U. z 2023 r. poz. 166.).
• Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2023 r. poz. 221).
• Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 295).
• Ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2024 poz. 596).
• Orzecznictwo
• Interpretacja indywidualna nr 0111‑KDIB1-2.4010.230.2024.1.EJ.
• Interpretacja indywidualna nr 0114‑KDIP2-1.4010.690.2023.1.MW.
• Interpretacja indywidualna nr 0111‑KDIB1-1.4010.309.2024.1.SH.
• Interpretacja indywidualna nr 0111‑KDIB1-1.4010.310.2024.1.SH.
• Interpretacja indywidualna nr 0111‑KDIB1-1.4010.400.2024.1.BS.
• Interpretacja indywidualna nr 0111‑KDIB1-2.4010.236.2024.3.AK.
• Interpretacja indywidualna nr 0111‑KDIB1-2.4010.237.2024.3.AK.
• Interpretacja indywidualna nr 0111‑KDIB1-2.4010.246.2024.2.A.W.
• Interpretacja indywidualna nr 0111‑KDIB1-2.4010.265.2024.2.AW.
• Interpretacja indywidualna nr 0111‑KDIB1-2.4010.282.2024.2.AK.
• Interpretacja indywidualna nr 0111‑KDIB1-2.4010.283.2024.2.AK.
• Interpretacja indywidualna nr 0111‑KDIB1-2.4010.355.2024.1.BD.
• Interpretacja indywidualna nr 0111‑KDIB1-2.4010.74.2024.1.EJ.
• Interpretacja indywidualna nr 0111‑KDIB1-2.4010.99.2024.2.MK.
• Interpretacja indywidualna nr 0112‑KDIL2-1.4011.113.2024.2.JK.
• Interpretacja indywidualna nr 0112‑KDIL2-1.4011.114.2024.2.JK.
• Interpretacja indywidualna nr 0112‑KDIL2-1.4011.889.2023.1.JK.
• Interpretacja indywidualna nr 0112‑KDWL.4011.56.2023.1.WS.
• Interpretacja indywidualna nr 0113‑KDIPT2-3.4011.284.2023.3.JŚ.
• Interpretacja indywidualna nr 0113‑KDIPT2-3.4011.289.2024.4.JŚ.
• Interpretacja indywidualna nr 0113‑KDIPT2-3.4011.296.2024.2.JŚ.
• Interpretacja indywidualna nr 0113‑KDIPT2-3.4011.800.2023.1.NM.
• Interpretacja indywidualna nr 0114‑KDIP2-1.4010.152.2024.2.KW.
• Interpretacja indywidualna nr 0114‑KDIP2-1.4010.69.2024.2.MR1.
• Interpretacja indywidualna nr 0114‑KDIP2-1.4010.86.2024.2.KW.
• Interpretacja indywidualna nr 0114‑KDIP3-1.4011.175.2024.2.AK.
• Interpretacja indywidualna, nr 0114‑KDIP2-1.4010.166.2024.1.KW.
• Opinia zabezpieczająca dotycząca utworzenia fundacji rodzinnej i sprzedaży udziałów spółki akcyjnej, Pismo z dnia 12 lutego 2024 r. Szefa Krajowej Administracji Skarbowej DKP3.8082.8.2023, https://sip.lex.pl/orzeczenia-i-pisma-urzedowe/pisma-urzedowe/dkp3-8082-8-2023‑opinia-zabezpieczajaca-dotyczaca-185251449 (dostęp: 17.07.2024).
• Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 30 lipca 1998 r., sygn. akt I ACa 500/98.
• Wydawnictwa zwarte
• Adamus, R., Stec, P. (2023). Fundacje rodzinne. Komentarz Linia orzecznicza. Warszawa:C. H. Beck.
• Dumkiewicz, M., Kidyba, A. (2023). Ustawa o fundacjach. Komentarz. Warszawa: Wolters Kluwer.
• Gura, G. (2021). Ustawa o fundacjach. Komentarz. Warszawa: C. H. Beck.
• Jasińska, M. (2020). Skarga pauliańska. Ochrona wierzyciela w razie niewypłacalności dłużnika. Komentarz do art. 527–534 KC i przepisów powiązanych (KRO, PrUpad, KPC, KK). Warszawa:C. H. Beck.
• Krysik, A. (2024). Ustawa o fundacji rodzinnej. Komentarz. Warszawa: C. H. Beck.
• Mariański, A. (2023). Fundacje rodzinne. Aspekty prawne i podatkowe. Warszawa: Wolters Kluwer.
• Suski, P. (2018). Stowarzyszenia i fundacje. Warszawa: Wolters Kluwer
• Artykuły naukowe
• Dominowska, J. (2017). Reprezentacja fundacji w stosunkach z jej zarządem, Przegląd Prawa Handlowego, 2, s. 4–9.
• Górny, K. (2021). Wpływ aktu fundacyjnego na statut fundacji w kontekście czynności notarialnej, Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego, 4, s. 51–56. DOI: 10.33226/0137-5490.2021.4.7.
• Kidyba, S. (2019). Wybrane problemy związane z reprezentacją fundacji, Przegląd Prawa Handlowego, 9, s. 54–57.
• Sikorska-Lewandowska, A. (2018). Wpis w rejestrze przedsiębiorców podmiotu ujawnionego w rejestrze stowarzyszeń, Przegląd Prawa Publicznego, 2, s. 72–79.
• Wach, M. (2007). Fundacja – wyodrębniona masa majątkowa czy organizacja społeczna, Przegląd Prawa Handlowego, 7, s. 27–32.
• Materiały internetowe
• Bartman, K. (2023). Rząd zamyka furtkę fundacjom. Boi się o podatki, 08.03.2023 r., https://www.money.pl/podatki/rzad-zamyka-furtke-fundacjom-boi-sie-o-podatki-6874258382822112a.html (dostęp: 19.05.2024).
• Bundesverband Deutscher Stiftungen, https://www.stiftungen.org/stiftungen/basiswissenstiftungen/stiftungsgruendung/rechtsfaehige-stiftung-buergerlichen-rechts.html (dostęp:18.05.2024).
• Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych, https://www.podatki.gov.pl/crbr/ (dostęp:19.05.2024).
• Chmura, M. (2024). Zabezpieczenia majątku przed wierzycielami: Rola i korzyści fundacji rodzinnej, 02.04.2024 r., https://ksiegowosc.infor.pl/obrot-gospodarczy/dzialalnosc-gospodarcza/6571024,zabezpieczenia-majatku-przed-wierzycielami-rola-i-korzysci-z-fundacjirodzinnej. html (dostęp: 19.05.2024).
• Cieśla, A. (2023). Świadczenia bez zapłaty w rozliczeniach podatkowych, „Gazeta Podatkowa”, 27.04.2023 r., https://www.gofin.pl/podatki/17,2,61,230957,swiadczenia-bez-zaplaty-wrozliczeniach-podatkowych.html (dostęp: 19.05.2024).
• DR Rechtsanwaelte, Die deutsche Familienstiftung – Gestaltungsmöglichkeit für Familienvermögen, https://www.dr-rechtsanwaelte.de/die-deutsche-familienstiftung-gestaltungsmoeglichkeit-fuer-familienvermoegen/ (dostęp: 18.05.2024).
• Einkommensteuergesetz, https://www.gesetze-im-internet.de/estg/__43.html (dostęp: 18.05.2024).
• Fiałek, M. (2024). Fundacja rodzinna w strukturze transakcji M&A – korzyści i ryzyko, „Rzeczpospolita”, 30.01.2024 r., https://archiwum.rp.pl/artykul/1509724‑Fundacja-rodzinna-w-strukturze-transakcji-MA-%E2%80%93‑korzysci-i-ryzyko.html (dostęp: 19.05.2024).
• Królak, J. (2024). Fiskalny topór zawisł nad fundacjami rodzinnymi, „Puls Biznesu”, 21.08.2024 r., https://www.pb.pl/wiceminister-finansow-proponujemy-objecie-podatkiem-m-in-sprzedazymajatku-przez-fundacje-rodzinne-1223442 (dostęp: 2.10.2024).
• Królak, J. (2024). MF negocjuje z biznesem reformę fundacji rodzinnych, „Puls Biznesu”, 12.09.2024 r., https://www.pb.pl/mf-negocjuje-z-biznesem-reforme-fundacji-rodzinnych-1225336 (dostęp: 2.10.2024).
• Odpowiedź Ministra Finansów na interpelację nr 4603 Pana Posła Ryszarda Petru dotyczącą fundacji rodzinnych z 25.09.2024 r. Znak sprawy: DD6.054.8.2024., https://sejm.gov.pl/INT10.nsf/klucz/ATTD9GGTA/%24FILE/i04603‑o1.pdf (dostęp: 2.10.2024).
• Organ, J., Poniatowicz-Ugolik, N. (2024). Granica między majątkiem fundacji rodzinnej a jej fundatora, „Rzeczpospolita”, 12.04.2024 r, https://www.rp.pl/finanse/art40150171‑granicamiedzy-majatkiem-fundacji-rodzinnej-a-jej-fundatora (dostęp: 18.05.2024).
• Projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw, Numer UD 116, https://www.gov.pl/web/premier/projekt-ustawy-o-zmianie-ustawy-o-podatku-dochodowym-odosob-fizycznych-ustawy-o-podatku-dochodowym-od-osob-prawnych-oraz-niektorychinnych-ustaw6 (dostęp: 2.10.2024).
• Rejmer, M. (2023). Fundacja rodzinna jako platforma inwestycyjna, „Gazeta Ubezpieczeniowa”, 19.10.2023 r., https://gu.com.pl/fundacja-rodzinna-jako-platforma-inwestycyjna/ (dostęp:18.05.2024).
• Striegel J. (2023). Körperschaftsteuer: Was das ist und wer sie wann wie zahlen muss, https://www.wirtschaftswissen.de/finanzen-steuern/steuerrecht/koerperschaftsteuer-was-das-istund-wer-sie-wann-wie-zahlen-muss/ (dostęp: 18.05.2024).
• Tomczykowski, P. (2023). Narzędzie skutecznej i bezpiecznej sukcesji, „Rzeczpospolita”, 20.03.2023, https://archiwum.rp.pl/artykul/1491777-Narzedzie-skutecznej-i-bezpiecznejsukcesji.html (dostęp: 18.05.2024).
• Tomczykowski, P. (2024a). Fundacja rodzinna – rok sukcesu, „Puls Biznesu”, https://www.pb.pl/fundacja-rodzinna-rok-sukcesu-1216287 (dostęp: 22.05.2024).
• Tomczykowski, P. (2024b). Fundacja rodzinna jest z nami od niemal roku, „Dziennik Gazeta Prawna”, 26.03.2024 r., https://podatki.gazetaprawna.pl/artykuly/9470895,fundacja-rodzinnajest-z-nami-od-niemal-roku.html (dostęp: 30.09.2024).
• WKO (2024). https://www.wko.at/wirtschaftsrecht/die-privatstiftung (dostęp: 18.05.2024).
• Wojarska-Aleksiejuk, K., Aleksiejuk, P. (2024). Należyta staranność i lojalność członków zarządu fundacji rodzinnej, „Rzeczpospolita”, 19.07.2024 r., https://pro.rp.pl/biznes/art40825891‑nalezyta-starannosc-i-lojalnosc-czlonkow-zarzadu-fundacji-rodzinnej (dostęp: 26.09.2024).

Identifiers

DOI

10.33119/SIP.2024.199.5

Biblioteka Nauki

59112355