W sprawie zadośćuczynienia pieniężnego należnego pacjentom

• Authors: Hanna Witczak , Władysław Witczak

Title variants

EN

Financial Compensation Due to Patients

Abstracts

EN

A financial compensation for a wrong is a way to redress nominal damage inflicted as a result of somebody’s personal rights being infringed. The legal basis for awarding damages can be found in Art. 445 and 448 of Civil Code. Patients, regardless of those regulations, are protected under the Act on Patient Rights and Patient Rights Advocate. Article 4 of the Act provides the grounds for making a claim for an infringement of patient rights. He or she is entitled to a claim for a satisfactory sum of money awarded to him or her or to a given charity. Both the doctrine and judicial decisions do not question the autonomy and independence of the above mentioned claims for compensation, as they have distinct legal bases. The object of legal protection is different, too, as is the “scope of effect” of Art. 445 of the Civil Code and Art. 4 of the Act. The latter goes beyond the tort liability and also overlaps with the contract liability. Due to immeasurableness of the damage, the determination of the sum due in a given case lies with the discretion of the court. The body of judicial decisions should be taken into consideration in this respect.

PL

Zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę jest sposobem wynagrodzenia szkody niemajątkowej wyrządzonej w szczególności wskutek naruszenia dóbr osobistych. Podstawę prawną zasądzenia zadośćuczynienia stanowią przepisy art. 445 i 448 k.c. Pacjenci, niezależnie od przepisów k.c., są objęci ochroną na podstawie przepisów ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Przepis art. 4 tej ustawy stanowi podstawę żądania zadośćuczynienia w przypadkach zawinionego naruszenia praw pacjenta. Pacjentowi przysługuje roszczenie o zasądzenie odpowiedniej sumy pieniężnej na jego rzecz lub/i na wskazany przez niego cel społeczny. Tak w doktrynie, jak w orzecznictwie niekwestionowana jest samodzielność i niezależność wskazanych wyżej roszczeń o zadośćuczynienie, które mają odrębne podstawy prawne. Odmienny jest także przedmiot ochrony prawnej, różny jest także „zasięg oddziaływania” art. 445 k.c. i 4 ustawy. Ten ostatni wykracza bowiem poza sferę deliktową i mieści się również w sferze kontraktowej. Ze względu na niewymierność krzywdy, określenie w konkretnym przypadku odpowiedniej sumy należnej tytułem zadośćuczynienia zostało pozostawione uznaniu sądu. W orzecznictwie wypracowano kryteria, które w tym względzie powinny być brane pod uwagę.

Keywords

PL

zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę; pacjent; dobra osobiste; prawa pacjenta; odpowiedzialność ex delicto i ex concractu; kompensacja; wina

EN

financial compensation for a wrong suffered; patients; personal rights; patient rights; ex delicto and ex contractu liability; guilt

• Publisher: Polska Akademia Nauk
• Journal: Teka Komisji Prawniczej
• Year: 2010
• Volume: 3
• Pages: 230-244

Dates

published

2010

Contributors

author

Hanna Witczak

• I Katedra Prawa Cywilnego, Wydział Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II

author

Władysław Witczak

• Katedra Prawa Medycznego i Medycyny Sądowej, Wydział Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II

References

• I. Dyka, Zasady przyznawania i ustalania wysokości zadośćuczynienia pieniężnego w razie naruszenia dobra osobistego, KPP 2001, z. 3.
• A. Górski, J. P. Górski, Zadośćuczynienie za naruszenie praw pacjenta, Palestra 2006, nr 5–6.
• P. Granecki, Odpowiedzialność sprawcy szkody niemajątkowej na podstawie art. 448 k.c., SP 2002, z. 2.
• B. Janiszewska, Zadośćuczynienie za krzywdę w sprawach medycznych, PiM 2005, nr 2.
• J. Jończyk, Naprawienie szkody (krzywdy) pacjenta w związku z ubezpieczeniem zdrowotnym, PS 2003, nr 9.
• M. Kolasiński, Ochrona dóbr osobistych w prawie medycznym, PiM 2002, nr 4.
• B. Kordasiewicz, Cywilnoprawna ochrona prawa do prywatności, KPP 2000, z. 1.
• M. Kowalski, Glosa do wyroku SN z dnia 12 grudnia 2002 r., V CKN 1581/00, OSP 2004, z. 12.
• B. Lewaszkiewicz-Petrykowska, W sprawie wykładni art. 448 k.c., PS 1998, nr 1.
• J. Matys, Model zadośćuczynienia pieniężnego z tytułu szkody niemajątkowej w kodeksie cywilnym, Warszawa 2010.
• A. Mączyński, Zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę spowodowaną naruszeniem dobra osobistego. Geneza, charakterystyka i ocena obowiązującej regulacji, [w:] Księga pamiątkowa ku czci Profesora Adama Szpunara, pod red. M. Pyziak-Szafnickiej, Kraków 2004.
• M. Nesterowicz, Glosa do wyroku SA w Krakowie z dnia 9 marca 2001 r., I ACa 124/01, PS 2002, nr 10.
• M. Nesterowicz, Prawo medyczne, Toruń 2007.
• M. Nesterowicz, Odpowiedzialność kontraktowa i deliktowa (Uwagi de lege ferenda i o stosowaniu prawa), PiP 1999.
• M. Nesterowicz, Prawa pacjenta i zadośćuczynienie pieniężne za ich naruszenie w prawie medycznym i cywilnym, PiM 2005, nr 2.
• M. Nesterowicz, Zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę w „procesach lekarskich”, PiP 2005, z. 3.
• M. Pazdan, w: System Prawa Prywatnego. Prawo cywilne – część ogólna. T. I, pod red. M. Safjana, Warszawa 2007.
• Z. Radwański, Prawo cywilne – część ogólna, Warszawa 2002.
• M. Safjan, Kilka refleksji wokół problematyki zadośćuczynienia pieniężnego z tytułu szkody wyrządzonej pacjentom, PiM 2005, nr 1.
• M. Safjan, Naprawienie krzywdy niemajątkowej w ramach odpowiedzialności ex concractu, [w:] Księga pamiątkowa ku czci Profesora Adama Szpunara, pod red. M. Pyziak-Szafnickiej, Kraków 2004.
• A. Szpunar, Zadośćuczynienie za szkodę niemajątkową, Bydgoszcz 1999.
• A. Szpunar, Glosa do uchwały (7) SN z dnia 21 listopada 1967 r., III PZP 37/67, OSPiKA 1968, z. 11.
• A. Szpunar, O zadośćuczynieniu z tytułu uszkodzenia ciała, [w:] Z zagadnień współczesnego prawa cywilnego. Księga pamiątkowa ku czci Profesora Tomasza Dybowskiego, Studia Iuridica 1994, t. XXI.
• A. Śmieja, Z problematyki odpowiedzialności uregulowanej w art. 448 k.c., [w:] Odpowiedzialność cywilna. Księga pamiątkowa ku czci Profesora Adama Szpunara, pod red. M. Pyziak-Szafnickiej, Kraków 2004.
• M. Wałachowska, [w:] Ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Komentarz, pod red. M. Nesterowicza, Warszawa 2009.
• M. Wałachowska, Wynagrodzenie szkód poniesionych na skutek doznania wstrząsu psychicznego spowodowanego śmiercią osoby bliskiej, Przegląd Sądowy 2004, nr 7–8.
• M. Wałachowska, Zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę, Toruń 2007.

Identifiers

DOI

10.32084/tkp.6613

Biblioteka Nauki

55993085