Podmiot bierny a podmiot czynny bezpieczeństwa prawnego

• Authors: Jadwiga Potrzeszcz

Title variants

EN

Passive Subject and Active Subject of Legal Security

Abstracts

EN

In the aforementioned article there were introduced to scientific discourse new categories, namely category of passive subject of legal security and category of active subject of legal security. The need to introduce these categories revealed in the course of the discussions on the concept of legal certainty. The purpose of this article is to answer the question ‘who and why it is the passive subject of legal security, and who the active subject of legal security is’. In addition, consideration is given to whether the passive subject of legal security in certain circumstances acts as the active subject, and vice versa – whether the active subject of legal security may be the passive subject of legal security. The author argues that the passive subject of legal security is first of all every human being. The sovereign is primarily the active subject of legal security. However, there are circumstances in which the passive subject also (to some extent) plays the role of an active subject, and the active subject turns out to be also the passive subject of legal security.

PL

W niniejszym artykule wprowadzone zostały do dyskursu naukowego nowe kategorie, a mianowicie kategoria podmiotu biernego bezpieczeństwa prawnego i kategoria podmiotu czynnego tegoż bezpieczeństwa. Potrzeba wprowadzenia tych kategorii ujawniła się w toku prowadzonych dyskusji nad pojęciem bezpieczeństwa prawnego. Celem niniejszego artykułu jest odpowiedź na pytanie: Kto i dlaczego jest podmiotem biernym bezpieczeństwa prawnego, a kto jest podmiotem czynnym? Ponadto rozważana będzie kwestia, czy podmiot bierny bezpieczeństwa prawnego w pewnych okolicznościach występuje także w roli podmiotu czynnego i odwrotnie: czy także podmiot czynny bezpieczeństwa prawnego sam może okazać się podmiotem biernym tegoż bezpieczeństwa. Autorka broni tezy, że podmiotem biernym bezpieczeństwa prawnego jest przede wszystkim każdy człowiek. Suweren zaś jest przede wszystkim podmiotem czynnym bezpieczeństwa prawnego. Jednakże istnieją takie okoliczności, w których podmiot bierny pełni także (w pewnym zakresie) rolę podmiotu czynnego, a podmiot czynny okazuje się być także podmiotem biernym bezpieczeństwa prawnego.

Keywords

PL

bezpieczeństwo prawne; pewność prawa; podmiot bierny bezpieczeństwa prawnego; podmiot czynny bezpieczeństwa prawnego

EN

legal security; legal certainty; passive subject of legal security; active subject of legal security

• Publisher: Polska Akademia Nauk
• Journal: Teka Komisji Prawniczej
• Year: 2015
• Volume: 8
• Pages: 76-93

Dates

published

2015

Contributors

author

Jadwiga Potrzeszcz

• Katedra Teorii i Filozofii Prawa, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II

• https://orcid.org/0000000243587273

References

• Austin, John. 2000. The Province of Jurisprudence Determined, New York: Prometheus.
• Borucka-Arctowa, Maria. 1998. „Zaufanie do prawa jako wartość społeczna i rola sprawiedliwości proceduralnej”. W Teoria prawa. Filozofia prawa. Współczesne prawo i prawoznawstwo, 15–28. Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
• Chauvin, Tatiana, Tomasz Stawecki, i Piotr Winczorek. 2014. Wstęp do prawoznawstwa. Wyd. 9. Warszawa: Wydawnictwo C. H. Beck.
• Czeszejko-Sochacki, Zdzisław. 2001. „Sądownictwo konstytucyjne (Tradycja a współczesność)”. Państwo i Prawo 6:17–31.
• Dobrowolski, Marek. 2014. Zasada suwerenności narodu w warunkach integracji Polski z Unią Europejską. Lublin: Wydawnictwo KUL.
• Kordela, Marzena. 2012. Zasady prawa. Studium teoretycznoprawne. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.
• Kundera, Elżbieta. 2009. „Austin John (1790–1859)”. W Leksykon myślicieli politycznych i prawnych. red. Elżbieta, Kundera, i Marek Maciejewski, wyd. 3, 589–591. Warszawa: Wydawnictwo C. H. Beck.
• Leszczyński, Leszek. 2000. Tworzenie generalnych klauzul odsyłających. Lublin: Wydawnictwo UMCS.
• Mikołajewicz, Jarosław. 2014. „Prawo intertemporalne a zasada państwa prawnego”. W Demokratyczne państwo prawa. Zagadnienia wybrane, red. Maciej Aleksandrowicz, Adam Jamróz, i Lech Jamróz, 93–103. Białystok: Wydawnictwo Temida 2.
• Murphy, Jeffrie G., and L. Jules Coleman. 1990. Philosophy of Law. An Introduction to Jurisprudence. United States of America: Westview Press.
• Potrzeszcz, Jadwiga. 2014. „Bezpieczeństwo prawne w demokratycznym państwie prawa”. W Demokratyczne państwo prawa. Zagadnienia wybrane, red. Maciej Aleksandrowicz, Adam Jamróz, i Lech Jamróz, 105–113. Białystok: Wydawnictwo Temida 2.
• Potrzeszcz, Jadwiga. 2006. „Bezpieczeństwo prawne w orzecznictwie polskiego Trybunału Konstytucyjnego”. Roczniki Nauk Prawnych 1:7–40.
• Potrzeszcz, Jadwiga. 2013. Bezpieczeństwo prawne z perspektywy filozofii prawa. Lublin: Wydawnictwo KUL.
• Potrzeszcz, Jadwiga. 2007. Idea prawa w orzecznictwie polskiego Trybunału Konstytucyjnego. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL.
• Rousseau, Dominique. 1999. Sądownictwo konstytucyjne w Europie. tłum. Mirosław Granat. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe.
• Rousseau, Jean Jacques. 2002. Umowa społeczna. tłum. Antoni Peretiatkowicz. Kęty: Wydawnictwo Antyk.
• Stawecki, Tomasz. 2010. „Prawo i zaufanie. Refleksja czasu kryzysu”. W Normalność i kryzys. Jedność czy różnorodność. Refleksje filozoficzno-prawne i ekonomiczno-społeczne w ujęciu aksjologicznym. red. Jerzy Oniszczuk, 115–131. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Szkoła Główna Handlowa w Warszawie.
• Sztompka, Piotr. 2007. Zaufanie. Fundament społeczeństwa, Kraków: Wydawnictwo Znak.
• Wojtysiak, Jacek. 2001. „Słownik wybranych terminów filozoficznych”. W Wstęp do filozofii. Antoni, Stępień, wyd. 4, 327–435, Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL.

Identifiers

DOI

10.32084/tkp.6240

Biblioteka Nauki

55993379