Polski model resocjalizacji penitencjarnej

• Authors: Iwona Niewiadomska

Title variants

EN

Polish Model of Penitentiary Rehabilitation

Abstracts

EN

The article presents the characteristics of a prison rehabilitation model which results from the standards included in the polish criminal law. At the beginning, article describes the objectives of the actions aimed at the social rehabilitation of inmates in prisons. Further, the article presents the principles of psycho-corrective actions for prisoners – including the principle of respect for the prisoner’s dignity, the principle of objective instance, the principle of creating an educational environment, the principle of professionalism, the principle of individualization, the principle of free progression, the principle of responsibility and the principle of normality/prison openness. The next part presents the means which, in terms of polish criminal law, should serve the rehabilitation of prisoners: work, teaching, cultural-educational and sports events, maintaining contacts with family and the outside world, rewards and disciplinary penalties and also new means and methods of influence at the offenders. In this part of the study also highlighted the impact of a pastoral action, in which prisoners can participate. The last part of the article is devoted to the analysis of the effectiveness of selected means of penitentiary rehabilitation.

PL

W artykule ukazano charakterystykę modelu resocjalizacji penitencjarnej wynikającego z norm zawartych w polskim prawie karnym. Na wstępnie zwrócono uwagę na cele działań ukierunkowanych na resocjalizację osób osadzonych w zakładach karnych. W dalszej kolejności przedstawiono zasady, jakim są podporządkowane oddziaływania psychokorekcyjne prowadzone w stosunku do więźniów – m.in. zasada poszanowania godności więźnia, zasada instancji obiektywnych, zasada tworzenia środowiska wychowawczego, zasada profesjonalizmu, zasada indywidualizacji, zasada wolnej progresji, zasada odpowiedzialności oraz zasada normalności/otwartości więzienia. W kolejnej części opracowana zaprezentowano środki, jakie w ujęciu polskiego prawa karnego powinny służyć resocjalizacji osób odbywających sankcje izolacyjne: praca, nauczanie, zajęcia kulturalno-oświatowe i sportowe, podtrzymywanie kontaktów z rodziną i światem zewnętrznym, nagrody i kary dyscyplinarne oraz nowe środki i metody oddziaływania na skazanych. W tej części opracowania zwrócono również uwagę na oddziaływania o charakterze duszpasterskim, w których mogą uczestniczyć osadzeni ze względu na posiadane przez nich uprawnienia do posługi duszpasterskiej. Ostatnia część artykułu została poświęcona analizie skuteczności wybranych środków resocjalizacji penitencjarnej.

Keywords

PL

resocjalizacja penitencjarna; zasady resocjalizacji penitencjarnej; środki resocjalizacji penitencjarnej; skuteczność resocjalizacji penitencjarnej

EN

penitentiary rehabilitation; penitentiary rehabilitation principles; effectiveness of penitentiary rehabilitation

• Publisher: Polska Akademia Nauk
• Journal: Teka Komisji Prawniczej
• Year: 2016
• Volume: 9
• Pages: 100-122

Dates

published

2016

Contributors

author

Iwona Niewiadomska

• Instytut Psychologii, Wydział Nauk Społecznych, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II

• https://orcid.org/0000000202442748

References

• Ambrozik, W., 2001. „Więzi społeczne skazanych i ich rola w procesie resocjalizacji.” W Więziennictwo. Nowe wyzwania. Red. B. Hołyst, W. Ambrozik, P. Stępniak. Warszawa–Poznań–Kalisz Wyd. UAM, CZSW, COSSW 2001, s. 511–519.
• Batiuk, M., Lahm, K., McKeever, M., Wilcox, N., Wilcox, P., 2005. „Disentangling the effects of correctional education: Are current policies misguided? An event history analysis.” Criminal Justice nr 1, s. 55–74.
• Biskupska, A., 2005. „Wolontariat w zakładzie karnym.” Zamojskie Studia i Materiały. Pedagogika nr 1, s. 238–241.
• Bouffard, J., Layton, M., Hickman, L., 2000. „Effectiveness of Vocational Education and Employment Programs for Adult Offenders: A Methodology-Based Analysis of the Literature.” Journal of Offender Rehabilitation nr 1–2, s. 1.
• Bramska, M., 2000. „Realizacja prawa skazanego do kształcenia.” Przegląd Więziennictwa Polskiego 42, s. 27–38.
• Colin, B., Bradley, W., 2001. „If You Love Me, Keep My Commandments”: A Meta-Analysis of the Effect of Religion on Crime.” Journal of Research in Crime and Delinquency 1, s. 3–21.
• Dobrzeniecki, J., 1998. Resocjalizacja więźniów środkami i metodami kultury fizycznej. W: „Wina – Kara – Nadzieja – Przemiana”. Red. J. Szałański. Łódź–Warszawa–Kalisz, COSSW, s. 491–498.
• Hołda, J., Hołda, Z., 2004. Prawo karne wykonawcze. Kraków, Zakamycze.
• Hołda, Z., Postulski, K., 2005. Kodeks karny wykonawczy. Komentarz. Gdańsk, Arche.
• Hołyst, B., 2012. Kryminologia. Warszawa LexisNexis.
• Johnson, B., 2004. “Religious Programs and Recidivism among Former Inmates in Prison Fellowship Programs: A Long-Term Follow-Up Study.” Justice Quarterly 2, s. 329–354.
• Kalisz, T., 2004. „Pracodawcy pozawięzienni a zatrudnianie skazanych.” W: Służba więzienna wobec problemów resocjalizacji penitencjarnej. Red. W. Ambrozik, P. Stępniak. Poznań–Warszawa–Kalisz, UAM, CZSW, COSSW, s. 427–439.
• Kalitowski, M., Sienkiewicz, Z., Tyszkiewicz, L., Wąsek, A., 2000. Kodeks karny. Komentarz. T. II. Gdańsk, Arche.
• Karp, D., Bazemore, G., Chesire, J., 2004. „The Role and Attitudes of Restorative Board Members: A Case Study of Volunteers in Community Justice.” Crime & Delinquency 4, s. 487–515.
• Kerley, K., Matthews, T., Schulz, J., 2005. “Participation in Operation Starting Line, Experience of Negative Emotions, and Incidence of Negative Behavior.” International Journal of Offender Therapy and Comparative Criminology 4, s. 410–426.
• Lelental, S., 2001. Kodeks karny wykonawczy. Komentarz. Warszawa, C. H. Beck.
• Linowski, K., 2001. „Możliwości duszpasterskiego oddziaływania wobec osób odbywających karę pozbawienia wolności.” Przegląd Więziennictwa Polskiego 31, s. 85–93.
• Lipsey, M., 1992. “The effect of treatment on juvenile delinquents. Results from metaanalysis.” W: “Psychology and law”. Red. F. Lösel, D. Bender, T. Bliesner. Berlin, de Gruyter, s. 131–143.
• Look, A., Brewster, D., Sharp, S., 2002. “Educational Programs and Recidivism in Oklahoma.” The Prison Journal 3, s. 314–334.
• Machel, H., 1983. „Propozycja modelu ośrodka pracy skazanych dla młodocianych i dorosłych nierecydywistów (koncepcja, organizacja, wdrożenie i ocena).” Przegląd Penitencjarny i Kryminologiczny 16, s. 102–124.
• Machel, H., 1994. Wprowadzenie do pedagogiki penitencjarnej. Gdańsk, Wyd. UG.
• Machel, H., 1996. „Instytucja przepustki – nadzieje i niebezpieczeństwa.” W: „Problemy więziennictwa u progu XXI wieku”. Red. B. Hołyst, S. Redo. Warszawa, Wyd. CZSW i COSSW, s. 297–303.
• Machel, H., 2003. Więzienie jako instytucja karna i resocjalizacyjna. Gdańsk, Arche.
• Malec, J., 2001. „Czynniki warunkujące kształtowanie się właściwych postaw moralnych więźniów w Polsce.” W: „Więziennictwo. Nowe wyzwania”. Red. B. Hołyst, W. Ambrozik, P. Stępniak. Warszawa–Poznań–Kalisz, Wyd. UAM, CZSW i COSSW, s. 412–428.
• McDaniel, C., Davis, D., Neff, S., 2005. „Charitable Choice and Prison Ministries: Constitutional and Institutional Challenges to Rehabilitating the American Penal System.” Criminal Justice Policy Review 2, s. 164–189.
• Meler, S., 2003. „Prawo więźniów do wolności religijnej.” Przegląd Więziennictwa Polskiego 38, s. 59–67.
• Miller, D., 1996. Reinventing American Protestantism. Berkeley, University of California Press.
• Mutrphy, J., 2003. “Christianity and criminal punishment.” Punishment & Society 3, s. 268–273.
• Myers, L., 2000. “Meeting Correctional Offenders Needs: An Ethical Response to Cultural Differences.” The Prison Journal 2, s. 184–209.
• Nowak, B., 2004. „Metody resocjalizacji.” W: „Zagadnienia penitencjarne”. Red. H. Chmielewska, K. Jędrzejak, T. Karczewski, P. Łapiński, B. Nowak, L. Stodolska, E. Szymczak. Kalisz, COSSW, s. 119–123.
• Ortmann, R., 2000. “The Effectiveness of Social Therapy in Prison – A Randomized Experiment.” Crime & Delinquency 2, s. 214–232.
• Pawela, S., 1999. Kodeks karny wykonawczy. Praktyczny komentarz. Warszawa, Wyd. ZPP.
• Pawela, S., 2003, Prawo karne wykonawcze. Zarys Wykładu. Kraków, Zakamycze.
• Pytka, L., 2002. Pedagogika resocjalizacyjna. Wybrane zagadnienia teoretyczne i metodyczne. Warszawa, Wyd. ASP.
• Skupińska-Mówieńska, J., 1998. „Wychowanie przez sztukę jako metoda oddziaływań resocjalizacyjnych.” W: „Wina – Kara – Nadzieja – Przemiana”. Red. J. Szałański. Łódź–Warszawa–Kalisz, COSSW, s. 480–484.
• Skrzypaczak, J., 1997. „Typ religijności więźniów ich postawy moralne i poczucie winy.” Przegląd Więziennictwa Polskiego 16–17, s. 68–81.
• Stark, R., Bainbridge, S., 1997. Religion, Deviance and Social Control. New York, Routledge.
• Szczepaniak, P., 1996. „Efektywność oddziaływań penitencjarnych.” W: „Problemy więziennictwa u progu XXI wieku”. Red. B. Hołyst, S. Redo. Kalisz, CZSW, s. 368–399.
• Szczepaniak, P., 2003. Kara pozbawienia wolności a wychowanie. Kalisz–Warszawa, KTPN, UW.
• Szczepaniak, P., 2004. „Aktualne problemy współpracy służb: socjalnej i penitencjarnej.” W: „Służba więzienna wobec problemów resocjalizacji penitencjarnej”. Red. W. Ambrozik, P. Stępniak. Poznań–Warszawa–Kalisz, UAM, CZSW, COSSW, s. 415–425.
• Szymanowski, T., 1996. „Kryminologiczne podstawy reformowania prawa karnego wykonawczego w Polsce.” W: „Problemy więziennictwa u progu XXI wieku”. Red. B. Hołyst, S. Redo. Kalisz, CZSW, s. 134–146.
• Szymanowski, T., Świda, Z. 1998, Kodeks karny wykonawczy. Komentarz. Ustawy dodatkowe. Akty wykonawcze. Warszawa, Wyd. „Librata”.
• Szymanowski, T., 2004. Polityka karna i penitencjarna w Polsce w okresie przemian prawa karnego (podstawowe problemy w świetle danych empirycznych). Warszawa, Wyd. UW.
• Świętochowska, U., 1995. Systemowe rozwiązania w zakresie zapobiegania i ograniczania patologii społecznej. Gdańsk, Wyd. UG.
• Tyberski, K., 2005. Więźniowie – wsparcie duchowe. W: „Wzrastanie człowieka w godności, miłości i miłosierdziu”. Red. M. Kalinowski. Lublin, Wyd. KUL, s. 233–245.
• Uzasadnienie rządowego projektu kodeksu karnego, 1997. Warszawa Wyd. Prawnicze.
• Ustawa z 6.06.1997 r. Kodeks karny wykonawczy. DzU 1997 nr 90, poz. 557.
• Ustawa z 28.08.1997 r. o zatrudnianiu osób pozbawionych wolności (DzU 1997 nr 123, poz. 777).
• Walters, G., 2005. “Mapping the Criminal Mind: Idiographic Assessment of Criminal Belief Systems.” International Journal of Offender Therapy and Comparative Criminology 1, s. 5–24.
• Wilson, D., Gallagher, C., MacKenzie, D., 2000. “Meta-Analysis of Corrections-Based Education, Vocation, and Work Programs for Adult Offenders.” Journal of Research in Crime and Delinquency 4, s. 347–368.
• Zagórski, J., 1996. „Formy współdziałania ze społeczeństwem w polskiej praktyce penitencjarnej.” W: „Problemy więziennictwa u progu XXI wieku”. Red. B. Hołyst, S. Redo. Warszawa, CZSW i COSSW, s. 517–523.

Identifiers

DOI

10.32084/tkp.6224

Biblioteka Nauki

55993183