Judge’s Recusal as One of the Guarantees of Fair Criminal Trial. A few Remarks in the Context of Articles 40 and 41 of the Polish Penal Code

• Authors: Ewa Kruk

Abstracts

EN

The article presents the issue of recusal of a judge as one of the guarantees of a fair criminal trial. The author presented in the first part of the text the question of recusal of a judge under Articles 40 and 41 of the Code of Criminal Procedure in historical perspective. Looking from that perspective, she analysed the fundamental context of recusal of a judge in view of procedural principles, namely the impartiality and independence of the judge, and the function of judge’s recusal. Finally, she presented conclusions for the currently applicable law and proposals for the law as it should stand and the consequences of admitting a judge affected by recusal under Article 40(1) or (3) of the Code of Criminal Procedure.

Keywords

EN

recusal (disqualification) of judge under Articles 40 and 41 of the Code of Criminal Procedure; recusal of judge and the principle of impartiality; recusal of judge and court independence; functions of the recusal of a judge

• Publisher: Polska Akademia Nauk
• Journal: Teka Komisji Prawniczej
• Year: 2023
• Volume: 16
• Issue: 1
• Pages: 139-153

Dates

published

2023

Contributors

author

Ewa Kruk

• Maria Curie-Skłodowska University in Lublin, Poland

• https://orcid.org/0000000319769330

References

• Artymiak, Grażyna. 2007. “Problematyka wyłączenia sędziego orzekającego w sprawach karnych – wybrane zagadnienia.” In Problemy stosowania prawa sądowego. Księga ofiarowana Profesorowi Edwardowi Skrętowiczowi, edited by Ireneusz Nowikowski, and Jakub Kosowski, 85-96. Lublin: Wydawnictwo UMCS.
• Artymiak, Grażyna. 2010. “Konstytucyjne gwarancje prawa do sądu w kontekście powoływania osób sprawujących władzę sądowniczą (ze szczególnym uwzględnieniem niezależności sędziego) – wybrane zagadnienia.” In Węzłowe problemy procesu karnego, edited by Piotr Hofmański, 222-38. Warszawa: Wolters Kluwer.
• Cieślak, Marian. 1984. Polska procedura karna. Podstawowe założenia teoretyczne. Warszawa: PWN.
• Dudka, Katarzyna, and Hanna Paluszkiewicz. 2021. Postępowanie karne. 5th edition. Warszawa: Wolters Kluwer.
• Glaser, Stanisław. 1934. Polski proces karny w zarysie wraz z prawem o ustroju sądów powszechnych. Kraków: Księgarnia Powszechna.
• Grajewski, Jan, and Sławomir Steinborn. 2015. “Komentarz do art. 40.” In Komentarz aktualizowany do art. 1-424 Kodeksu postępowania karnego, edited by Lech Krzysztof Paprzycki. Lex el.
• Grzegorczyk, Tomasz, and Janusz Tylman. 1997. Polskie postępowanie karne. Warszawa: PWN.
• Grzegorczyk, Tomasz. 2014. “Komentarz do 41.” In Tomasz Grzegorczyk, Kodeks postępowania karnego. Tom I. Artykuły 1-467. Komentarz. Lex el.
• Hofmański, Piotr. 2013. “Funkcja sądzenia – u progu przebudowy modelu.” In Z problematyki funkcji procesu karnego, edited by Tomasz Grzegorczyk, Jacek Izydorczyk, and Radosław Olszewski, 524. Warszawa: Lex a Wolters Kluwer business.
• Jankowski, Michał. 1986. Wyłączenie sędziego w polskiej procedurze karnej. Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości.
• Jasiński, Wojciech. 2009. Bezstronność sądu i jej gwarancje w polskim procesie karnym. Warszawa: Oficyna a Wolters Kluwer business.
• Kaczorkiewicz, Dorota. 2006. “Postępowanie w przedmiocie wyłączenia sędziego od udziału w sprawie karnej.” Przegląd Sądowy 7-8:197-203.
• Kalinowski, Stanisław. 1966. Postępowanie karne. Zarys części ogólnej. Warszawa: PWN.
• Kosonoga, Jacek. 2013. “Glosa do wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 31 maja 2010 r., II AKa 103/10.” Ius Novum 1:192-98.
• Kosonoga, Jacek. 2018. “Wniosek o wyłączenie sędziego.” In Proces karny w dobie przemian. Zagadnienia ogólne, edited by Sławomir Steinborn, and Krzysztof Woźniewski, 162-78. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.
• Kosonoga, Jacek. 2017. “Komentarz do art. 4 k.p.k.” In Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz do art. 1-166, edited by Ryszard A. Stefański, and Stanisław Zabłocki. Lex el.
• Kruszyński, Piotr (ed.). 2003. Wykład prawa karnego procesowego. Białystok: Temida 2.
• Kuczyńska, Hanna. 2020. “Sprawiedliwość czy „zwycięstwo za wszelką cenę”: podejście prokuratora do zasady prawdy materialnej – analiza porównawcza.” In Istota i zasady procesu karnego 25 lat później. Księga poświęcona pamięci Profesora Andrzeja Murzynowskiego, edited by Maria Rogacka-Rzewnicka, and Hanna Gajewska-Kraczkowska, 157-78. Warszawa: Wolters Kluwer.
• Kulesza, Cezary. 2020. “Komentarz do art. 4.” In Kodeks postępowania karnego. Komentarz, edited by Katarzyna Dudka. Lex el.
• Kurowski, Michał. 2022. “Komentarz do art. 2 k.p.k.” In Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz aktualizowany, edited by Dariusz Świecki. Lex el.
• Marszał, Kazimierz. 1997. Proces karny. Zagadnienia ogólne. Katowice: Wydawnictwo Volumea.
• Marszał, Kazimierz. 2021. “Rozdział I. Zagadnienia wstępne. Podrozdział 3. Cel procesu karnego.” In Proces karny, edited by Jarosław Zagrodnik, 3rd edition, 27-47 and 79-82. Warszawa: Wolters Kluwer.
• Mogilnicki, Aleksander. 2019 (reprint from 1933). Kodeks postępowania karnego. Komentarz – reprint. Warszawa: Wolters Kluwer.
• Mucha, Andrzej. 2006-2007. “Udział w wydaniu orzeczenia osoby nieuprawnionej lub niezdolnej do orzekania bądź podlegającej wyłączeniu na podstawie art. 40 k.p.k. jako jedna z bezwzględnych przyczyn odwoławczych.” In Państwo – prawo – jednostka. Problemy państwa, prawa oraz nauk pokrewnych, edited by Czesław Kłak, Katarzyna Kaczmarczyk, and Andrzej Kiełtyka, 397-406. Rzeszów: Wydawnictwo Mitel.
• Murzynowski, Andrzej. 1994. Istota i zasady procesu karnego. Warszawa: PWN.
• Nowicki, Antoni M. 1998. Europejska Konwencja Praw Człowieka. Wybór orzecznictwa. Warszawa: C.H. Beck.
• Olszewski, Radosław. 2019. “O stabilności i funkcji gwarancyjnej prawa karnego procesowego.” In Artes serviunt vitae sapienta imperat. Proces karny sensu largo – rzeczywistość i wyzwania. Księga jubileuszowa Profesora Tomasza Grzegorczyka z okazji 70. urodzin, edited by Radosław Olszewski, Dariusz Świecki, Jarosław Kasiński, et al., 71-79. Warszawa–Łódź: Wolters Kluwer.
• Papke-Olszauskas, Katarzyna. 2007. Wyłączenie uczestników procesu karnego. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.
• Paprzycki, Lech K. 2007. “Iudex inhabilis i iudex suspectus – w polskim procesie karnym – po latach.” In Problemy stosowania prawa sądowego. Księga ofiarowana Profesorowi Edwardowi Skrętowiczowi, edited by Ireneusz Nowikowski, and Jakub Kosowski, 389-400. Lublin: Wydawnictwo UMCS.
• Skrętowicz, Edward. 1968. “Wyłączenie sędziego na podstawie art. 37 k.p.k.” Nowe Prawo 7-8:1176-182.
• Skrętowicz, Edward. 1969. “Podstawy wyłączenia sędziego z mocy prawa w świetle orzecznictwa i doktryny.” Annales UMCS vol. XVI (11), Sectio G:333-55.
• Skrętowicz, Edward. 1989. Wyrok sądu karnego pierwszej instancji. Lublin: Wydawnictwo UMCS.
• Skrętowicz, Edward. 1994. Iudex inhabilis i Iudex suspectus w polskim procesie karnym. Lublin: Wydawnictwo UMCS.
• Sowiński, Piotr. 2005. “W kwestii bezstronności prokuratora. Uwagi na tle przepisów art. 47 i art. 48 k.p.k.” In Godność obywatela, urzędu i instytucji. Zmiany prawnoustrojowe Prokuratury RP, edited by Halina Zięba-Załucka, and Maciej Kijowski, 114-22. Rzeszów: Wydawnictwo Drukarnia Steiner.
• Stefański, Ryszard A. 2007. “Postępowanie w przedmiocie wyłączenia sędziego w postępowaniu karnym.” In ofiarowana Problemy stosowania prawa sądowego. Księga Profesorowi Edwardowi Skrętowiczowi, edited by Ireneusz Nowikowski, and Jakub Kosowski, 433-51. Lublin: Wydawnictwo UMCS.
• Supera, Łukasz P. 2010. “O powszechnie występującej podstawie wyłączenia sędziego na wniosek w sprawach karnych.” Palestra 11-12:75-81.
• Świda, Zofia. 2011. “Sędzia jako zawód szczególnego zaufania społecznego – wymogi i uprawnienia.” In Funkcje procesu karnego. Księga jubileuszowa Profesora Janusza Tylmana, edited by Tomasz Grzegorczyk, 509-21. Warszawa: Wolters Kluwer.
• Tabor, Zygmunt. 2005. “Bezstronność sędziego.” Przegląd Sądowy 6:3-15.
• Tokarczyk, Roman. 2009. “Etyka prokuratora – zarys przedmiotu.” Prokuratura i Prawo 6:7-30.
• Waltoś, Stanisław. 2003. Proces karny. Zarys system. Warszawa: LexisNexis.
• Waltoś, Stanisław, and Piotr Hofmański. 2016. Proces karny. Zarys system. Warszawa: Wolters Kluwer.
• Wąsek-Wiaderek, Małgorzata. 2007. “Przesłanka wyłączenia sędziego z art. 41 k.p.k. a standard prawa do sądu bezstronnego określony w Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.” Studia Prawnicze KUL 2-3:97-110.
• Wiliński, Paweł (ed.). 2020. Polski proces karny. Warszawa: Wolters Kluwer.

Identifiers

DOI

10.32084/tkp.5587

Biblioteka Nauki

55928931