Współudział Prezydenta Rzeczypospolitej i Trybunału Konstytucyjnego w procesie ustawodawczym

• Authors: Tomasz Esmund

Title variants

EN

Participation of the President of the Republic in the legislative process and cooperation with the Constitutional Tribunal in the light of constitutional jurisprudence

Abstracts

EN

The article analyses the scope of the President’s competences in the legislative process in the context of cooperation and partnership with the Constitutional Tribunal. The author observes that both of these organs perform the role of ‘guardians of the Constitution’, and that, counter-intuitively, the President’s refusal to sign an unconstitutional act has a stronger impact on legislation than his legislative initiative prerogatives. In view of the fact that the Tribunal cannot act on its own initiative, the President should be guided by ‘constitutional sensitivity’ in the exercise of his competences, in the initiation of both preventive and subsequent control. The author also notes that the Constitutional Tribunal, through its jurisprudence, protects the President’s competences in order to ensure that he is able to effectively monitor the observance of the Constitution.

Keywords

EN

President; Constitutional Tribunal; legislative process

• Publisher: Kancelaria Sejmu / Chancellery of the Sejm
• Journal: Zeszyty Prawnicze BAS
• Year: 2024
• Issue: 3(83)
• Pages: 67-110

Dates

published

2024

Contributors

author

Tomasz Esmund

• Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji, Kancelaria Sejmu

• https://orcid.org/0000000176819299

References

• Banaszak B., Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Warszawa 2012.
• Banaszak B., Prawo konstytucyjne, Warszawa 2017.
• Banaszak B., Regulacja wyboru sędziów Trybunału Konstytucyjnego w ustawie z 25 czerwca 2015 r. o TK i jej implikacje, Warszawa 2018.
• Chmaj M., O możliwości wycofania przez Prezydenta wniosku do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli prewencyjnej oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie ustawy, „Przegląd Prawa Konstytucyjnego” 2022, nr 6, https://doi.org/10.15804/ppk.2022.06.05.
• Ciapała J., Władza wykonawcza w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 roku – założenia i rzeczywistość, „Przegląd Konstytucyjny” 2017, nr 4.
• Ciemniewski J., Badanie zgodności ustaw z konstytucją w procesie legislacyjnym, „Przegląd Legislacyjny” 2004, nr 1.
• Czeszejko-Sochacki Z., O niektórych problemach konstytucyjnej procedury legislacyjnej [w:] Konstytucja, wybory, parlament. Studia ofiarowane Zdzisławowi Jaroszowi, red. L. Garlicki, Warszawa 2000.
• Diemer-Benedict T., Prewencyjna kontrola konstytucyjności w Europie Środkowo-Wschodniej, tłum. L. Garlicki, „Przegląd Sejmowy” 1997, nr 2.
• Dudek D., Autorytet Prezydenta a Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, Lublin 2013.
• Dudek D., Prezydent Rzeczypospolitej – reguły demokracji a etos republiki [w:] Minikomentarz dla maksiprofesora. Księga jubileuszowa profesora Leszka Garlickiego, red. M. Zubik, Warszawa 2017.
• Esmund T., Reakcja prawodawcy na wyroki Trybunału Konstytucyjnego z klauzulą odraczającą wydane w latach 2008–2009, „Przegląd Sejmowy” 2011, nr 1.
• Garlicki L., Jak zostać Prezesem [w:] Profesor Marek Safjan znany i nieznany. Księga jubileuszowa z okazji siedemdziesiątych urodzin, red. K. Szczepanowska-Kozłowska, Warszawa 2020.
• Garlicki L., Polskie prawo konstytucyjne. Zarys wykładu, Warszawa 2020.
• Górski G., Górska-Szymczak J., Trybunał Konstytucyjny w sporze z prezydentem, rządem i parlamentem w 2015 r., „Przegląd Sejmowy” 2018, nr 5, https://doi.org/10.31268/ps.2018.17.
• Kędziora P., Procedura przygotowania projektu ustawy. Postępowanie ustawodawcze na etapie sejmowym [w:] Zarys metodyki pracy legislatora. Ustawy. Akty wykonawcze. Prawo miejscowe, red. A. Malinowski, Warszawa 2009.
• Konstytucja RP, t. 2, Komentarz do art. 87–243, red. M. Safjan, L. Bosek, Warszawa 2016.
• Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, red. M. Haczkowska, Warszawa 2014.
• Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, red. P. Tuleja, Warszawa 2019.
• Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, t. 1, red. L. Garlicki, Warszawa 1999.
• Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, t. 2, red. L. Garlicki, Warszawa 2001.
• Konstytucyjny spór o granice zmian organizacji i zasad działania Trybunału Konstytucyjnego, czerwiec 2015 – marzec 2016, red. P. Radziewicz, P. Tuleja, Warszawa 2017.
• Kruk M., Czy Konstytucja RP z 1997 r. mogła być lepsza?, „Przegląd Konstytucyjny” 2020, nr 2.
• Kruk M., O prawie Prezydenta RP do odmowy podpisania ustawy, „Przegląd Legislacyjny” 2004, nr 1.
• Kruk M., Prawo inicjatywy ustawodawczej w nowej Konstytucji RP, „Przegląd Sejmowy” 1998, nr 2.
• Kruk M., System rządów w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 roku [w:] Ustrój polityczny Rzeczypospolitej Polskiej w nowej Konstytucji z 2 kwietnia 1997 roku, red. W. Skrzydło, R. Mojak, Lublin 1998.
• Kruk M., Zakres władzy prezydenta, Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny 2018, nr 1, https://doi.org/10.14746/rpeis.2018.80.1.15.
• Laskowska M., Sokolewicz W., W obliczu proponowanych zmian w Konstytucji [w:] Prawo w XXI wieku. Księga pamiątkowa 50-lecia Instytutu Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk, red. W. Czapliński, Warszawa 2006.
• Opaliński B., Rola Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w procesie stanowienia ustaw na tle praktyki ustrojowej Konstytucji III RP, Warszawa 2014.
• Płowiec W., Gwarancje zasady nadrzędności Konstytucji, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 2018, nr 1, https://doi.org/10.14746/rpeis.2018.80.1.8.
• Płowiec W., Wykonywanie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego przez naczelne organy władzy wykonawczej [w:] Wykonywanie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w praktyce konstytucyjnej organów państwa, red. K. Działocha, S. Jarosz-Żukowska, Warszawa 2013.
• Roszkiewicz J., „Ukryte kompetencje” Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w świetle Konstytucji RP, „Przegląd Konstytucyjny” 2020, nr 1.
• Safjan M., O konstytucji w ujęciu konstytucyjnie wrażliwego prawnika, „Przegląd Konstytucyjny” 2018, nr 4.
• Sarnecki P., Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz do przepisów, Kraków 2000.
• Tuleja P., Trybunał Konstytucyjny – negatywny ustawodawca czy strażnik konstytucji [w:] Instytucje prawa konstytucyjnego w dobie integracji europejskiej, red. J. Wawrzyniak, M. Laskowska, Warszawa 2009.
• Wawrzyniak J., Inicjatywa ustawodawcza – teoria, prawo, praktyka [w:] Tryb ustawodawczy a jakość prawa, red. J. Wawrzyniak, Warszawa 2005.
• Wawrzyniak J., Normatywne regulacje inicjatywy ustawodawczej, „Przegląd Legislacyjny” 2004, nr 1.
• Wiącek M., Problemy związane ze stwierdzeniem niekonstytucyjności niektórych przepisów ustawy w trybie kontroli prewencyjnej (uwagi na tle art. 122 ust. 4 in fine Konstytucji), „Przegląd Sejmowy” 2006, nr 4.
• Wronkowska S., O woluntaryzmie, instrumentalizacji i odpowiedzialności za prawo, „Przegląd Konstytucyjny” 2019, nr 1.
• Zajadło J., Wykładnia wroga wobec konstytucji, „Przegląd Konstytucyjny” 2018, nr 1.
• Zalasiński T., Wykonywanie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w działalności ustawodawczej Sejmu RP [w:] Wykonywanie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w praktyce konstytucyjnej organów państwa, red. K. Działocha, S. Jarosz-Żukowska, Warszawa 2013.
• Zubik M., Gdy Marszałek Sejmu jest pierwszą osobą w państwie, czyli polskie interregnum, „Przegląd Sejmowy” 2010, nr 5.
• Zubik M., Prawo konstytucyjne współczesnej Polski, Warszawa 2020.

Identifiers

DOI

10.31268/ZPBAS.2024.55

Biblioteka Nauki

61681631