Wokół modeli regulacji prawnej instytucji rodziny i zakresu ingerencji państwa

• Authors: Michał Peno

Title variants

EN

Around the types of models of legal regulation of the family institution – a study on the basis of legislation

Abstracts

EN

The aim of the study is to analyze and typologize the models of regulating the institution of the family and to assign the Polish model to one of these types and an indication of those rules, which, from the point of view of the legal system, constitute the essence of this type. The a simile method was applied, relating the considerations concerning individual rights and freedoms to the community which is the family. As a result, four types of model regulation (paternalistic, perfectionist, eudaimonic and liberal) were distinguished. These models were discussed. Conclusions cover the axiology of a types of regulations, as well as the rules necessary to maintain the type of regulation rooted in the legal culture.

Keywords

EN

legal system; family; community; law; legislation

• Publisher: Kancelaria Sejmu / Chancellery of the Sejm
• Journal: Zeszyty Prawnicze BAS
• Year: 2024
• Issue: 1(81)
• Pages: 40-56

Dates

published

2024

Contributors

author

Michał Peno

• Uniwersytet Szczeciński

• https://orcid.org/0000000199053783

References

• Adamski F., Socjologia małżeństwa i rodziny. Wprowadzenie, Warszawa 1982.
• Anscombe G.E.M., Modern Moral Philosophy, „Philosophy” 1958, nr 33.
• Bełch K., Katolicka nauka społeczna. Podręcznik dla studentów teologii i nauk społecznych, Kielce 2007.
• Biały S., Miejsce definicji rodziny w katolickiej nauce społecznej, „Studia nad Rodziną UKSW” 2019, nr 2–3–4.
• Blackstone W., Commentaries on the Laws of England, Volume 4: A Facsimile of the First Edition of 1765–1769, Chicago 1979.
• Bodnar A. et. al., Władza rodzicielska i kontakty z dzieckiem. Komentarz, Warszawa 2019.
• Czepita S., Reguły konstrukcji systemu prawnego a prawotwórstwo, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 1994, z. 4.
• Borysiak W., Stębelski M., Ustrojowe zasady prawa rodzicielskiego [w:] Międzynarodowe prawo rodzinne. Filiacja. Piecza nad dzieckiem. Alimentacja, red. P. Mostowik, Warszawa 2023.
• Dezamy T., Kodeks wspólnoty, Warszawa 1977.
• Dworkin G., Paternalism, „The Monist” 1972, nr 56.
• Dworkin R., Lord Devlin and the Enforcement of Morals, „Yale Law Journal” 1966, nr 6.
• Feinberg J., Legal Paternalism, „Canadian Journal of Philosophy” 1971, nr 1.
• Filipow E., Jak pogodzić perfekcjonizm i eudajmonizm z hedonizmem? Wokół utylitaryzmu J.S. Milla, „Hybris” 2016, nr 35B.
• Galston W.A., Cele liberalizmu, Kraków 1999.
• Glanc-Żabiełowicz M., Debata Hart – Devlin. Studium z filozofii prawa, Gdańsk 2021.
• Gmurzyńska E., Rola prawników w alternatywnych metodach rozwiązywania sporów, Warszawa 2014.
• Groll D., Paternalism, Respect and the Will, „Ethics” 2012, nr 4.
• Hart H.L.A., Social Solidarity and the Enforcement of Morality [w:] H.L.A. Hart, Essays in Jurisprudence and Philosophy, Oxford 1983.
• Hart H.L.A., The Legal Enforcement of Morality [w:] Morality and the Law, red. R.M. Baird, S.E. Rosenbaum, Oxford 1988.
• Houlgate L.D., Philosophy, Law and the Family. A New Introduction to the Philosophy of Law, Dordrecht 2017.
• Kałdon B.M., Rodzina jako instytucja społeczna w ujęciu interdyscyplinarnym, „Forum Pedagogiczne UKSW” 2011, nr 1.
• Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, red. L. Garlicki, Warszawa 2003.
• Kość A., Porządek prawny jako społeczny porządek norm, „Roczniki Nauk Prawnych” 2000, z. 1.
• Kuszczuk A., Ustawa o wspieraniu rodziny, Wrocław 2012.
• Łączkowska-Porawska M., Heteroseksualność i monogamiczność małżeństwa jako stosunku prawnego, Warszawa 2019.
• McLellan D., Contract Marriage: The Way Forward or Dead End?, „Journal of Law and Society” 1996, nr 2.
• Mill J.S., O wolności [w:] J.S. Mill, Utylitaryzm. O wolności, Warszawa 2005.
• Minow M., Shanley M.L., Relational Rights and Responsibilities: Revisioning the Family in Liberal Political Theory and Law, „Hypatia” 1996, nr 11.
• Mostowik P., Władza rodzicielska i opieka nad dzieckiem w prawie prywatnym międzynarodowym, Kraków 2014.
• Nozick R., Anarchia, państwo i utopia, Warszawa 2010.
• Ossowska M., Trzy nurty w moralności [w:] M. Ossowska, O człowieku, moralności i nauce. Miscellanea, Warszawa 1983.
• Paszyński J., Eudajmonizm [w:] Powszechna Encyklopedia Filozofii, http://www.ptta.pl/pef.
• Peno M., Nadając znaczenie prawom – Alona Harela koncepcja obowiązku konstytucyjnej kryminalizacji, „Przegląd Prawa Konstytucyjnego” 2022, nr 1.
• Peno M., Bogucki O., Principles of Criminal Liability from the Semiotic Point of View, „International Journal for the Semiotics of Law – Revue Internationale de Sémiotique Juridique” 2021, nr 34(2).
• Pichlak M., Krytyczny pozytywizm prawniczy Kaarlo Tuoriego, „Principia” 2015, t. LXI–LXII.
• Rau Z., Perfekcjonizm, paternalizm i neutralność państwa w liberalizmie klasycznym i współczesnym [w:] Idee jako źródło instytucji politycznych i prawnych, red. L. Dubel, Lublin 2003.
• Rawls J., Teoria sprawiedliwości, Warszawa 1994.
• Rembowski J., Rodzina w świetle psychologii, Warszawa 1986.
• Smyczyński T., Prawo rodzinne i opiekuńcze, Warszawa 2005.
• Sterna-Zielińska K., Zakres semantyczny pojęcia „rodzina” w prawie polskim, „Krytyka Prawa” 2016, nr 1.
• System Prawa Prywatnego, t. 11, Prawo rodzinne i opiekuńcze, red. T. Smyczyński, Warszawa 2011.
• Tatarkiewicz W., O szczęściu, Warszawa 1990.
• Thaler R.H., Sunstein C.R., Libertarian Paternalism, „The American Economic Review” 2003, nr 2.
• Wolfe Ch., Liberalism and Paternalism: A Critique of Ronald Dworkin, „The Review of Politics” 1994, nr 4.
• Wróblewski J., Modele systemów norm, a system prawa [w:] J. Wróblewski, Pisma wybrane, wybór i wstęp M. Zirk-Sadowski, Warszawa 2015.
• Wróblewski J., Zasady tworzenia prawa, Łódź 1979.
• Zalewski W., Ewolucyjna filozofia prawa, Warszawa 2009.
• Załęcki P., Wspólnota religijna jako grupa pierwotna, Kraków 1997.
• Ziembiński Z., Szkice z metodologii szczegółowych nauk prawnych, Warszawa–Poznań 1983.
• Ziembiński Z., Teoria prawa a polityka i zasady legislacji, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny”1994, z. 4.
• Zubik M., Podmioty konstytucyjnych wolności, praw i obowiązków, „Przegląd Legislacyjny” 2007, nr 2.
• Zyzik R., Ideał społeczny w polityce prawa. Perspektywa ewolucyjna Leona Petrażyckiego, „Archiwum Historii Filozofii i Myśli Społecznej” 2015, t. 60.

Identifiers

DOI

10.31268/ZPBAS.2024.03

Biblioteka Nauki

55789155