Oddolna aktywność społeczności lokalnych w świetle dokumentów strategicznych i regulacji prawnych obowiązujących w Polsce

• Authors: Patrycja Grzyś

Title variants

EN

Bottom-up community involvement in the light of strategic documents and legal regulations in Poland

Abstracts

EN

The article explores the significance of bottom-up community involvement in the development of civil society in Poland, with a particular focus on its representation in national legal frameworks and strategic documents. Based on a review of these sources, it highlights how local governments utilise adaptable legal structures to support grassroots initiatives, especially in urban contexts, while identifying the challenges and barriers that limit the growth of informal civic activities. The findings underline the growing importance of grassroots efforts in strengthening democratic governance and fostering sustainable urban development, while emphasising the need for public policies that better accommodate the evolving nature of civic engagement.

Keywords

EN

civil society; local communities; bottom-up community involvement; urban activism

• Publisher: Kancelaria Sejmu / Chancellery of the Sejm
• Journal: Studia BAS
• Year: 2024
• Issue: 4(80)
• Pages: 7-26

Dates

published

2024

Contributors

author

Patrycja Grzyś

• Uniwersytet Łódzki

• https://orcid.org/0000000334198177

References

• Baranowska A. et al., Miejska obywatelskość [w:] Przestrzeń życia Polaków, red. J. Sepioł, Wydział Zarządzania i Komunikacji Społecznej: Instytut Spraw Publicznych, 2015, https://obserwatorium.miasta.pl/wp-content/uploads/2016/08/przestrzen_zycia_polakow_0.pdf.
• Bącal P., Prawne bariery rozwoju partycypacji społecznej w samorządzie terytorialnym, „Przegląd Prawa Publicznego” 2022, nr 10.
• Chimiak G., Nieodkryty wymiar III sektora. Badania niezinstytucjonalizowanych przejawów społecznikostwa – przegląd literatury [w:] Nieodkryty wymiar III sektora. Wprowadzenie do badań nad nowym społecznikostwem, red. S. Mocek, Collegium Civitas, Warszawa 2014, https://civitas.edu.pl/wp-content/uploads/2015/03/Nieodkryty-wymiar-III-sektora.pdf.
• Dąbrowska A., Narzędzia partycypacji lokalnej w Polsce w 2023 roku, Fundacja im. Stefana Batorego, Warszawa 2024, https://www.batory.org.pl/publikacja/narzedzia-partycypacji-lokalnej-w-polsce-w-2023-roku/.
• Graff A., Urzędasy, bez serc, bez ducha. Organizacje pozarządowe. Spojrzenie z wewnątrz, Archiwum Wyborcza.pl., 2010, https://classic.wyborcza.pl/archiwumGW/7144223/Urzedasy--bez-serc--bez-ducha.
• Grzyś P., Inicjatywa lokalna – niewykorzystany potencjał czy skuteczny instrument aktywizacji obywateli w rozwiązywaniu problemów lokalnych? Przykład Łodzi, „Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna” 2021, nr 56, https://doi.org/10.14746/rrpr.2021.56s.08.
• Grzyś P., Post-pandemic Urban Reality: COVID-19 as an Accelerator or a Hindrance to the Development of Grassroots Urban Activism? The Example of Poland [w:] Young Geographers: Showcasing Research Contributions in Geography, red. G. Ruepert, T. Ilić, Springer Nature Switzerland 2023.
• Kołomycew A., Możliwość wykorzystania inicjatywy lokalnej w procesie współrządzenia w jednostkach terytorialnych [w:] Miasta. Społeczne aspekty funkcjonowania, red. K. Kuć-Czajkowska, M. Sidor, Lublin 2014.
• Konstytucja RP. Tom I. Komentarz. Art. 1–86, red. M. Safjan, L. Bosek, Warszawa 2016.
• Korolczuk E., Społeczeństwo obywatelskie w Polsce – kryzys czy nowe otwarcie?, Analizy Instytutu Studiów Zaawansowanych Krytyki Politycznej, 2017, https://krytykapolityczna.pl/instytut/wp-content/uploads/sites/4/2017/10/elzbieta-korolczuk-spoleczenstwo-obywatelskie.pdf.
• Łódź miastem współtworzonym i współzarządzanym, red. J. Pogorzelski, 2022, https://thinklodz.eu/wp-content/uploads/2022/09/Lodz_Miasto_Wspoltworzone_Raport_20220925.pdf.
• Martela B., Aktywność obywatelska w ramach inicjatyw nieformalnych. Przyczynek do refleksji, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica” 2011, nr 38.
• Mocek S., Sektor obywatelski po ćwierćwieczu [w:] Nieodkryty wymiar III sektora. Wprowadzenie do badań nad nowym społecznikostwem, red. S. Mocek, Collegium Civitas, Warszawa 2014, https://civitas.edu.pl/wp-content/uploads/2015/03/Nieodkryty-wymiar-III-sektora.pdf.
• Mółka M., Inicjatywa lokalna jako element kształtujący społeczeństwo obywatelskie w Polsce – perspektywa społecznika a zamiar ustawodawcy, „Przegląd Prawa Publicznego” 2023, nr 3.
• Najwyższa Izba Kontroli, Realizacja zadań publicznych w ramach inicjatywy lokalnej. Od 1 stycznia 2015 r. do 30 września 2018 r., Warszawa 2019, https://www.nik.gov.pl/plik/id,20402,vp,23025.pdf.
• Polanska D.V., Going against institutionalisation: New forms of urban activism in Poland, „Journal of Urban Affairs” 2020, t. 42, nr 2, https://doi.org/10.1080/07352166.2017.1422982.
• Polyák L., Aktorzy tworzący miasto, tłum. M. Choptiany, „Autoportret. Pismo o Dobrej Przestrzeni” 2017, nr 1 (56), https://www.autoportret.pl/artykuly/aktorzy-tworzacy-miasto-i/.
• Przewłocka J., Polskie organizacje pozarządowe 2012, Stowarzyszenie Klon/Jawor, Warszawa 2013.
• Raport o stanie polskich miast. Partycypacja publiczna, red. P. Pistelok, B. Martela, Instytut Rozwoju Miast i Regionów, Warszawa – Kraków 2019, https://obserwatorium.miasta.pl/wp-content/uploads/2020/01/Partycypacja-publiczna_raport-o-stanie-polskich-miast-Martela-Pistelok_Obserwatorium-Polityki-Miejskiej-irmir.pdf.
• Sarnecki P., Organizacja społeczeństwa obywatelskiego [w:] Księga XX-lecia orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, red. M. Zubik, Warszawa 2006.
• Starzyk-Durbacz K., O partycypacji. Podsumowanie badań i analiz dotyczących partycypacji obywatelskiej w Polsce, Pracownia Badań i Innowacji Społecznych „Stocznia”, Warszawa 2016, https://partycypacjaobywatelska.pl/strefa-wiedzy/biblioteka/publikacje/o-partycypacji-podsumowanie-badan-i-analiz-dotyczacych-partycypacji-obywatelskiej-w-polsce/.
• Szmytkowska M., Kreacje współczesnego miasta. Uwarunkowania i trajektorie rozwojowe polskich miast średnich, Gdańsk 2017.
• Waszak Ł., Inicjatywa lokalna – podstawa prawna, Centrum Promocji i Rozwoju Inicjatyw Obywatelskich OPUS 2013, http://bibliotekawolontariatu.pl/wp-content/uploads/podstawa-prawna-IL.pdf.
• Weck S., Madanipour A., Schmitt P., Place-based development and spatial justice, „European Planning Studies” 2022, t. 30, nr 5, https://doi.org/10.1080/09654313.2021.1928038.
• World Cities Report 2022: Envisaging the Future of Cities, UN-Habitat 2022, https://unhabitat.org/world-cities-report-2022-envisaging-the-future-of-cities.
• Wzmocnienie udziału mieszkańców i mieszkanek w kształtowaniu lokalnych polityk publicznych, Fundacja Rozwoju Demokracji Lokalnej, Warszawa 2024, https://frdl.org.pl/static/upload/store/frdl/PODRECZNIKI/FRDL_Postulaty.pdf.
• Zielińska E., Kraszewski D., Narzędzia partycypacji lokalnej w Polsce w latach 2014–2017. Konsultacje społeczne, inicjatywa lokalna, inicjatywa uchwałodawcza, Fundacja im. Stefana Batorego, Warszawa 2019, https://partycypacjaobywatelska.pl/wp-content/uploads/2019/03/narzedzia-partycypacji-lokalnej-w-polsce-w-latach-2014-2017.pdf.

Identifiers

DOI

10.31268/StudiaBAS.2024.21

Biblioteka Nauki

57256215