Polska edukacja wobec wojny w Ukrainie. Znaczenie szkolnych relacji w procesach integracyjnych i we wzmacnianiu spójności społecznej

• Authors: Michał Federowicz , Serhii Terepyshchyi

Title variants

EN

Polish education in the face of the war in Ukraine. The importance of school relationships in social integration and cohesion

Abstracts

EN

The article examines how Polish schools include Ukrainian refugee children and youth to regular education. It combines various sources of quantitative and qualitative data with the authors’ original field research to place the issue of education in the broader context of migration and the labour market. It reconstructs the diverse family contexts of Ukrainian children to demonstrate the need for diversified approaches to migrant students in education. Major results of the study point to unsatisfactory efforts by schools to strengthen relationships between Polish and migrant students. On the other hand, according to Ukrainian mothers and other sources, teacher-student relationships are usually very supportive to migrant students. However, poo relationships between students themselves hinder the learning process. Closer relations between Polish and migrant students can improve education and are important for further integration of migrants into society.

Keywords

EN

education; war in Ukraine; relationships; forced migration; refugees; school; PTSD

• Publisher: Kancelaria Sejmu / Chancellery of the Sejm
• Journal: Studia BAS
• Year: 2024
• Issue: 3(79)
• Pages: 63-89

Dates

published

2024

Contributors

author

Michał Federowicz

• Instytut Filozofii i Socjologii. Polska Akademia Nauk

• https://orcid.org/000000022924125X

author

Serhii Terepyshchyi

• Ukraiński Uniwersytet Państwowy im. Mychajła Drahomanowa

• https://orcid.org/0000000155060914

References

• Babińska M. et al., Polacy wobec Ukraińców: Wyniki badań sondażowych zrealizowanych po inwazji rosyjskiej na Ukrainę w 2022 roku, „Nauka” 2022, nr 4, https://doi.org/10.24425/nauka.2022.142919.
• Bilewicz M., Traumaland. Polacy w cieniu przeszłości, MANDO, Wydawnictwo WAM, Kraków 2024.
• Bilewicz M., Babińska M., Gromova A., High rates of probable PTSD among Ukrainian war refugees: the role of intolerance of uncertainty, loss of control and subsequent discrimination, „European Journal of Psychotraumatology” 2024, t. 15, nr 1, https://doi.org/10.1080/20008066.2024.2394296.
• Bochkar O., Raport z realizacji inicjatywy „W swoim języku”, programu mentoringowego dla asystentek międzykulturowych, Teach for Poland, sierpień 2023, https://teachforpoland.org/w-swoim-jezyku-raport-teach-for-poland/.
• Bochkar O. et al., Edukacja [w:] Gościnna Polska 2022+. Jak mądrze wesprzeć Polskę i Polaków w pomocy osobom uciekającym przed wojną w Ukrainie?, red. M. Bukowski, M. Duszczyk, WiseEuropa, Warszawa 2022, https://wise-europa.eu/wp-content/uploads/2024/05/Raport-Goscinna-Polska-2022.pdf.
• Bouchard J.P. et al., Psychotraumatology of the war in Ukraine: The question of the psychological care of victims who are refugees or who remain in Ukraine, „Annales Médico-psychologiques” 2023, t. 181, nr 1, https://doi.org/10.1016/j.amp.2022.04.006.
• Centrone M.R., Gromada A., Posylnyi I., „Bez wątpienia jest tu fajnie; ale prawdziwy dom, to własny dom…”. Badanie subiektywnego dobrostanu dzieci i młodzieży mieszkających w Polsce w obliczu wojny w Ukrainie, UNICEF, Plan International, Save the Children, listopad 2023, https://www.unicef.org/eca/media/32336/file/Raport%20%E2%80%9EBez%20w%C4%85tpienia%20jest%20tu%20fajnie;%20ale%20prawdziwy%20dom,%20to%20w%C5%82asny%20dom...%E2%80%9D.pdf.
• Centrum Badania Opinii Społecznej, Polacy w obliczu wojny na Ukrainie, Komunikat z badań nr 86/2022, oprac. J. Scovil, Warszawa, czerwiec 2022, https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2022/K_086_22.PDF.
• Centrum Badania Opinii Społecznej, Polacy wobec uchodźców z Ukrainy, Komunikat z badań nr 62/2022, oprac. M. Feliksiak, Warszawa, kwiecień 2022, https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2022/K_062_22.PDF.
• Centrum Edukacji Obywatelskiej, Uczniowie uchodźczy z Ukrainy z doświadczeniem uchodźstwa w polskim systemie edukacji, oprac. P. Chrostowska, stan na kwiecień 2024, Warszawa 2024, https://ceo.org.pl/wp-content/uploads/2024/07/CEO-Uczniowie-z-Ukrainy-z-doswiadczeniem-uchodzstwa-w-polskim-systemie-edukacji.-Kwiecien-2024.pdf.
• Chmielewska-Kalińska I., Dudek B., Strzelecki P., Sytuacja życiowa i ekonomiczna migrantów z Ukrainy w Polsce – wpływ pandemii i wojny na charakter migracji w Polsce. Raport z badania ankietowego, Narodowy Bank Polski, Warszawa 2023, https://nbp.pl/wp-content/uploads/2023/04/Sytuacja-zyciowa-i-ekonomiczna-migrantow-z-Ukrainy-w-Polsce_raport-z-badania-2022.pdf.
• Chmielewska-Kalińska I., Dudek B., Strzelecki P., Sytuacja życiowa i ekonomiczna uchodźców z Ukrainy w Polsce. Raport z badania ankietowego zrealizowanego przez OO NBP, Narodowy Bank Polski, Warszawa 2022, https://nbp.pl/wp-content/uploads/2022/11/sytuacja-uchodzcow-z-Ukrainy-w-Polsce.pdf.
• Długosz P. War trauma and strategies for coping with stress among Ukrainian refugees staying in Poland, „Journal of Migration and Health” 2023, t. 8, https://doi.org/10.1016/j.jmh.2023.100196.
• Dudek B., Panuciak A., Strzelecki P., Sytuacja życiowa i ekonomiczna migrantów z Ukrainy w Polsce w 2023 roku. Raport z badania ankietowego, Narodowy Bank Polski, Warszawa 2023, https://nbp.pl/wp-content/uploads/2024/01/Raport_Imigranci_2023_1-24.pdf.
• Duszczyk M., Kaczmarczyk P., War and migration: the recent influx from Ukraine into Poland and possible scenarios for the future, CMR Spotlight 2022, nr 4 (39), Centre od Migration Research, https://www.migracje.uw.edu.pl/wp-content/uploads/2022/04/Spotlight-APRIL-2022.pdf.
• Gościnna Polska 2022+. Jak mądrze wesprzeć Polskę i Polaków w pomocy osobom uciekającym przed wojną w Ukrainie?, red. M. Bukowski, M. Duszczyk, WiseEuropa, Warszawa 2022, https://wise-europa.eu/wp-content/uploads/2024/05/Raport-Goscinna-Polska-2022.pdf.
• Herbst M., Sitek M., Education in exile: Ukrainian refugee students in the schooling system in Poland following the Russian–Ukrainian war, „European Journal of Education”, December 2023, t. 58, nr 4, https://doi.org/10.1111/ejed.12587.
• Johnson R.J. et al., War trauma and PTSD in Ukraine’s civilian population: comparing urban-dwelling to internally displaced persons, „Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology” 2022, t. 57, https://doi.org/10.1007/s00127-021-02176-9.
• Kalinowska K. et al., Społeczeństwo łatwopalne. Praktyki pomagania uchodźcom wojennym z Ukrainy w roku 2022 w Polsce, Collegium Civitas, Warszawa 2023.
• Kalinowska K., Krakowska K., Sałkowska M., Dlaczego Polacy pomagali Ukraińcom? Typologia powodów zaangażowania w pomoc ukraińskim uchodźcom, „Kultura i Społeczeństwo” 2023, t. 67, nr 3, https://doi.org/10.35757/kis.2023.67.3.2.
• Krajewska A., Dzieci-uchodźcy z Ukrainy w polskim systemie edukacji [w:] Masowa pomoc w masowej ucieczce. Społeczeństwo polskie wobec migracji wojennej z Ukrainy (Масова допомога при масовій втечі Польське суспільство та міграція військового часу з України), red. M. Fuszara, Instytut Stosowanych Nauk Społecznych, Uniwersytet Warszawski, Warszawa 2022.
• Masowa pomoc w masowej ucieczce. Społeczeństwo polskie wobec migracji wojennej z Ukrainy (Масова допомога при масовій втечі Польське суспільство та міграція військового часу з України) , red. M. Fuszara, Instytut Stosowanych Nauk Społecznych, Uniwersytet Warszawski, Warszawa 2022.
• Maziarczyk A. et al., Cudzoziemcy na uczelniach w Polsce. Raport 2022, Ośrodek Przetwarzania Informacji – Państwowy Instytut Badawczy, Warszawa 2023, https://radon.nauka.gov.pl/analizy/cudzoziemcy-na-uczelniach-w-Polsce-2022.
• Naranovich K., Więcej tymczasowości, mniej ochrony, Fundacja Batorego, seria forumIdei, Warszawa 2024, https://www.batory.org.pl/publikacja/wiecej-tymczasowosci-mniej-ochrony/.
• Polska szkoła pomagania. Przyjęcie osób uchodźczych z Ukrainy w Polsce w 2022 roku, red. S. Jarosz, W. Klaus, Konsorcjum Migracyjne, Ośrodek Badań nad Migracjami UW, Centrum Badań Migracyjnych UAM, Warszawa 2023, https://konsorcjum.org.pl/wp-content/uploads/2023/04/Polska-Szkola-Pomagania-raport-1.pdf.
• Pustovyi O., Oświata w Ukrainie: reforma, COVID, wojna, Centrum Edukacji Obywatelskiej, Warszawa 2023, https://globalna.ceo.org.pl/wp-content/uploads/sites/4/2023/10/8.1-Oswiata-w-Ukrainie-1.pdf.
• Sobestjańska A., Lekcja integracji. Uczniowie z doświadczeniem migracji w największych polskich miastach, „Metropolie w liczbach” 2024, nr 1, Centrum Analiz i Badań, Unia Metropolii Polskich im. Pawła Adamowicza, Warszawa 2024, https://metropolie.pl/fileadmin/news/2023/03/Metropolie_w_liczbach_1_2024.pdf.
• Sobestjańska A., Sopińska A., Miejska gościnność. Szacunek liczby Ukraińców w miastach UMP, marzec, kwiecień, maj 2022 r., Centrum Analiz i Badań, Unia Metropolii Polskich im. Pawła Adamowicza, Warszawa, lipiec 2022, https://metropolie.pl/fileadmin/news/2022/07/Miejska_goscinnosc_aktualizacja.pdf.
• Tashkinova O., Czasowy pobyt Ukrainek w Warszawie w czasie wojny [w:] Masowa pomoc w masowej ucieczce. Społeczeństwo polskie wobec migracji wojennej z Ukrainy (Масова допомога при масовій втечі Польське суспільство та міграція військового часу з України), red. M. Fuszara, Instytut Stosowanych Nauk Społecznych, Uniwersytet Warszawski, Warszawa 2022.
• Tędziagolska M., Walczak B., Wielecki K.M., Uczniowie uchodźczy w polskich szkołach. Gdzie jesteśmy u progu kolejnego roku szkolnego?, Centrum Edukacji Obywatelskiej, Warszawa 2023, https://ceo.org.pl/wp-content/uploads/2023/09/Raport_Uczniowie_uchodzczy_w_polskich_szkolach_CEO_wrzesien_2023.pdf.
• Wodzicki M. et al., Uchodźcy z Ukrainy w Polsce. Wyzwania i potencjał integracji, Monitor Deloitte, Warszawa, październik 2022, https://www.deloitte.com/content/dam/Deloitte/pl/Documents/Reports/pl-Uchodzcy-z-Ukrainy-w-Polsce-Report.pdf.
• Wylegała A., From deportation to Siberia to escaping Mariupol: narrating Ukrainian displacement across the centuries, 2024 (maszynopis w przygotowaniu do druku).
• Zabużko O., My, deportowani. Koda, przekł. A. Łazar [w:] O. Zabużko, Planeta Piołun, Wydawnictwo Agora, Warszawa 2022.
• Zyzik R. et al., Uchodźcy z Ukrainy na polskim rynku pracy: możliwości i przeszkody, Polski Instytut Ekonomiczny, Warszawa, grudzień 2023, https://pie.net.pl/wp-content/uploads/2024/01/Uchodzcy-z-Ukrainy-.pdf.

Identifiers

DOI

10.31268/StudiaBAS.2024.17

Biblioteka Nauki

55996150