Gdzie są dzieci? Analiza ustaw o szkolnictwie z lat 1918-2018

• Authors: Weronika Kosmalska

Title variants

EN

Where Are Children? An Analysis of the Laws on Education from 1918-2018

Abstracts

EN

The article draws on the concept of Law & Literature. The aim of the research is to indicate how the formation of the image of childhood changes in three laws on education from 1918-2018: The Act of 11 March 1932 on the education system, the Act of 15 July 1961 on the development of the education and upbringing system and the Act of September 1991 on the education system. The author analyzes to what extent the child in the above-mentioned legal acts is treated in an objective manner, and to what extent in a subjective manner. Using axiolinguistics, she tries to prove that the image of childhood inscribed in each of the texts is connected with the ideological aims of the authorities and their conception of the state. This thesis is related to the various regimes that prevailed in the Polish lands in the indicated century.

PL

Artykuł nawiązuje do koncepcji prawa i literatury. Celem badań jest wskazanie, w jaki sposób zmienia się kształtowanie obrazu dzieciństwa w trzech ustawach o szkolnictwie z lat 1918-2018: Ustawy z dnia 11.03.1932 r. o ustroju szkolnictwa, Ustawy z dnia 15.07.1961 r. o rozwoju sytemu oświaty i wychowania oraz Ustawy z dnia 9.09.1991 r. o systemie oświaty. Autorka analizuje, w jakim stopniu dziecko we wskazanych aktach prawnych jest traktowane w sposób przedmiotowy, a w jakim stopniu w sposób podmiotowy. Wykorzystując aksjolingwistykę, próbuje dowieść, że obraz dzieciństwa wpisany w każdy z tekstów jest związany z celami ideologicznymi władzy oraz założoną przez nią koncepcją państwa. Teza ta wiąże się z różnymi ustrojami, które panowały na ziemiach polskich we wskazanym stuleciu.

Keywords

EN

childhood; ideology; axiolinguistics; literature; law

• Publisher: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego
• Journal: Paidia i Literatura
• Year: 2022
• Issue: 4
• Pages: 1-19

Dates

published

2022

Contributors

author

Weronika Kosmalska

• Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu

• https://orcid.org/0000000267386716

References

• Andruszkiewicz M., 2012, O związkach teorii prawa i teorii literatury (refleksje w kontekście tendencji ponowoczesnych), w: Samonek A., red., Teoria prawa między nowoczesnością a postnowoczesnością, Kraków.
• Andruszkiewicz M., 2017, Prawo w literaturze (law in literature). O stosowności literackiej analizy prawa w prawoznawstwie, w: Kondratczyk-Przybylska D., Niewiadomski A., Walewska E., red., Język prawny i prawniczy. I Kongres ogólnopolski, Warszawa.
• Bakke M., 2010, Bio-transfiguracje: Sztuka i estetyka posthumanizmu, Poznań.
• Cybulska R. i in., 2017, Uczeń ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w systemie edukacji w świetle nowych przepisów prawa oświatowego, Warszawa.
• Dolin K., 2007, A Critical Introduction to Law and Literature, Cambridge-New York.
• Jakubowiak M., 2016, Prawo i literatura. Od dydaktyki do polityki, „Czas Kultury”, z. 3, s. 177-184.
• Jakubowiak M., 2017, Kulturowe studia nad prawem autorskim, „Er(r)go. Teoria - Literatura - Kultura”, nr 34, s. 115-131.
• Kuisz J., Wąsowicz M., red., 2015, Prawo i literatura. Szkice, Warszawa.
• Kuisz J., Wąsowicz M., red., 2017, Prawo i literatura. Szkice drugie, Warszawa.
• Lizisowa M.T., 1998, Prawem sądzić, czyli o języku Statutów litewskich w „Panu Tadeuszu”, Kraków.
• Maroń G., 2018, Beletrystyczne i filmowe aluzje w argumentacji prokuratora w świetle orzeczeń sądów Stanów Zjednoczonych, „Prokuratura i Prawo”, nr 7-8, s. 192-222.
• Maroń G., 2020, Odniesienia do popkultury w uzasadnieniach orzeczeń polskich sądów, „Przegląd Prawa Publicznego”, nr 5, s. 25-41.
• Posner R.A., 1988, Law and Literature: A Misunderstood Relation, Cambridge.
• Ward I., 1995, Law and Literature. Possibilities and Perspectives, Cambridge.
• Wawrzyniak J., 1977, Równość obywateli PRL, Warszawa.
• West R., 1985, Jurisprudence as Narrative: An Aesthetic Analysis of Modern Legal Theory, „New York University Law Review”, nr 2, s. 145-211.
• White J.B., 1973, The Legal Imagination, Chicago.
• Zarębina M., 1999, Poeta wśród prawników. O „Panu Tadeuszu inaczej”, Kraków.
• Zeidler K., 2018, Estetyka prawa, Gdańsk-Warszawa.
• Zeidler K., 2019, Prawo i literatura. Garść uwag spóźnionych, w: Zeidler K., Zajadło J.,
• Kamień J., red., Prawo i literatura. Parerga, Gdańsk, s. 15-28.
• Andruszkiewicz M., 2014, Interpretacja prawnicza a interpretacja literacka - kilka uwag, „Krytyka Prawa”, t. 6. https://publisherspanel.com/api/files/view/20957.pdf [data dostępu: 22.04.2022].
• Bełza M., 2016, Inny, „Problemy Edukacji, Rehabilitacji i Socjalizacji Osób Niepełnosprawnych”, z. 1, s. 99-112. http://bityl.pl/wDcCV [data dostępu: 28.04.2022].
• Christ M., 2013, Indywidualizacja i skuteczność procesu kształcenia a zdolności kierunkowe uczniów integrowanej edukacji wczesnoszkolnej, Katowice. http://bityl.pl/OAh83 [data dostępu: 12.05.2022].
• Gołębniak B.D., 2008, Wyjść poza scjentystyczne i personalistyczne myślenie o „uczeniu się uczenia”, w: Filipiak E., red., Rozwijanie zdolności uczenia się. Wybrane konteksty i problemy, Bydgoszcz. http://bityl.pl/jL2uj [data dostępu: 15.03.2022].
• Haloszka J., 2018, Nierówności społeczne wciąż wywołują emocje, „Życie Uniwersyteckie” z 20 listopada 2018. https://uniwersyteckie.pl/zycie/nierownosci-spoleczne-wciaz-wywoluja-emocje [data dostępu: 22.04.2022].
• Markowska-Manista U., Dąbrowa E., 2016, Uczeń jako „Inny” w polskiej przestrzeni edukacyjnej - krytyczne spojrzenie na szkołę w kontekście zróżnicowania kulturowego, „Edukacja Międzykulturowa”, nr 5, s. 34-51. http://bityl.pl/mp474 [data dostępu: 20.05.2022].
• Maroń G., 2010, Formuły sprawiedliwości dystrybutywnej, „Resovia Sacra. Studia Teologiczno-Filozoficzne Diecezji Rzeszowskiej”, z. 17, s. 195-218. http://bityl.pl/bTv11 [data dostępu: 12.05.2022].
• Sakowicz-Boboryko A., 2010, Edukacja integracyjna jako szansa dla wszystkich - założenia a rzeczywistość, w: Jaszczyszyn E., Szada-Borzyszkowska J., red., Edukacja dziecka - mity i fakty, Białystok. http://bityl.pl/wiydZ [data dostępu: 8.04.2022].
• Sosnowski B., 2016, Geneza, rola i cechy preambuły w aktach prawnych, „Zeszyt Studencki Kół Naukowych Wydziału Prawa i Administracji UAM”, nr 6, s. 207-221. http://bityl.pl/CTCc8 [data dostępu: 28.04.2022].
• Ustawa z dnia 11 marca 1932 r. o ustroju szkolnictwa. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19320380389/O/D19320389.pdf [data dostępu: 12.04.2022].
• Ustawa z dnia 15 lipca 1961 r. o rozwoju systemu oświaty i wychowania. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19610320160/O/D19610160.pdf [data dostępu: 15.04.2022].
• Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19940240083/U/D19940083Lj.pdf [data dostępu: 12.04.2022].
• Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19910950425/O/D19910425.pdf [data dostępu: 13.04.2022]

Identifiers

DOI

10.31261/PiL.2022.04.02

Biblioteka Nauki

25806072