In and Out of the Text: Polish 1920s Avant-garde Poetics of Pleasure

• Authors: Agnieszka Jeżyk

Title variants

IT

Dentro e fuori il testo. “Poetica del piacere” nella poesia d’avanguardia polacca degli anni ‘20

PL

W tekście i poza nim. „Poetyka przyjemności” w polskiej poezji awangardowej lat dwudziestych

Abstracts

PL

„Przyjemność kojarzy nam się z czymś, co ściśle do nas należy, z naszą cielesną egzystencją i wewnętrzną witalnością, a mimo to jest od nas oddzielona i niezależna, a zatem może zaskakiwać, dezorientować, obciążać, odrażać, przytłaczać, przerażać, porywać, rodzić konflikty, budzić »niesamowite«, ustawiać poza kontrolą (a czasem wywoływać pożądanie)” – twierdzi Aaron Schuster (2016: 44). Innymi słowy, przyjemność może objawiać się jako swoje przeciwieństwo, zwłaszcza w kontekście jej reprezentacji w literaturze. W niniejszym eseju chciałabym przyjrzeć się awangardowym wierszom erotycznym z okresu międzywojennego, które poruszają temat fascynującego splotu tego, co cielesne i tego, co tekstowe. Metafory czytania i pisania, liryczny dialog pomiędzy niektórymi wierszami, metatekstowe refleksje na temat natury poezji erotycznej, problem ucieleśnienia to tylko niektóre ze strategii, którymi posługuje się Bruno Jasieński (Moja nieśmiertelność, Słowo o słowie, Na bis), Tadeusz Peiper (Nago, Ja, Ty) i Mila Elin (Książka, Głód), omawiając radości i wyzwania związane z próbą przedstawienia jouissance w tekście. Punktem wyjścia moich refleksji będzie diagnoza Alenki Zupančič dotycząca podobnego rodzaju satysfakcji płynącej z seksu i z mówienia o seksie oraz spostrzeżenia słoweńskiej filozofki na temat procedur intelektualizacji seksualności.

EN

“We are related to enjoyment as something which intimately belongs to us, to our corporal existence and inner vitality, yet is separated from and independent from us, and thus can be surprising, bewildering, burdensome, disgusting, overwhelming, terrifying, thrilling, conflicted, uncanny, uncontrollable (and sometimes even pleasurable)” – claims Aaron Schuster (2016: 44). According to the theorist, enjoyment can manifest as its opposite, especially in the context of its representations in literature. In this essay, I would like to look at avant-garde erotic poems from the interwar period that address the fascinating entanglement of the bodily and the textual. The metaphors of reading and writing, lyrical dialogue between some of the poems, metatextual reflections on the nature of erotic poetry, and the problem of embodiment are some of the strategies that Bruno Jasieński (Moja nieśmiertelność [My Immortality], Słowo o słowie [A Word about a Word], Na bis [An Encore]), Tadeusz Peiper (Naga [Naked], Ja, Ty [Me, You]), and Mila Elin (Książka [The Book], Głód [Hunger]) use to discuss the joys and challenges of trying to represent jouissance in the text. The starting point for my reflection is Alenka Zupančič’s diagnosis of a similar type of satisfaction coming from sex and talking about sex and her insights on the procedures of intellectualizing sexuality.

Keywords

IT

discorso d’amore; poesia erotica; poesia d’avanguardia polacca; poesia polacca

EN

love discourse; erotic poetry; Polish avant-garde; Polish poetry

PL

dyskurs miłosny; erotyki; polska poezja awangardowa; poezja polska

• Publisher: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego
• Journal: Fabrica Litterarum Polono-Italica
• Year: 2024
• Issue: 2(8)
• Pages: 1-16

Dates

published

2024

Contributors

author

Agnieszka Jeżyk

• Uniwersytet Waszyngtoński

• https://orcid.org/0000000321901919

References

• Abraham Mary C. (2010): The Rhetoric of the Troubadours. “Musical Offerings” 2010, vol. 1, no. 1, pp. 1–9.
• Akehurst F. R. P. and Davis J. M. (1995): A Handbook of the Troubadours. University of California Press, Berkeley–Los Angeles–London.
• Badecki Karol (1936): Polska liryka mieszczańska. Pieśni – Tańce – Padwany. Nakładem Towarzystwa Naukowego, Lwów.
• Brach-Czaina Jolanta (1998): Szczeliny istnienia. Wydawnictwo Efka, Kraków.
• Czyżewski Tytus (2009a): De profundis. In: Tytus Czyżewski: Wiersze i utwory teatralne. Wydawnictwo słowo/obraz terytoria, Gdańsk.
• Czyżewski Tytus (2009b): Mechaniczny ogród. In: Tytus Czyżewski: Wiersze i utwory teatralne. Wydawnictwo słowo/obraz terytoria, Gdańsk.
• Elin Mila (2023a): Głód. In: Agnieszka Jeżyk: Erasing Herstory: Mila Elin, the Avant-garde’s Forgotten Female Poet. “The Polish Review” 2023, vol. 68, no. 3, pp. 47–48.
• Elin Mila (2023b): Książka. In: Agnieszka Jeżyk: Erasing Herstory: Mila Elin, the Avant-garde’s Forgotten Female Poet. “The Polish Review” 2023, vol. 68, no. 3, pp. 49–50.
• Jasieński Bruno (2008a): Moja nieśmiertelność. In: Bruno Jasieński: Poezje zebrane. Wydawnictwo słowo/obraz terytoria, Gdańsk.
• Jasieński Bruno (2008b): Na bis. In: Bruno Jasieński: Poezje zebrane. Wydawnictwo słowo/obraz terytoria, Gdańsk.
• Jasieński Bruno (2008c): Słowo o słowie. In: Bruno Jasieński: Poezje zebrane. Wydawnictwo słowo/obraz terytoria, Gdańsk.
• Jeżyk Agnieszka (2023a): Erasing Herstory: Mila Elin, the Avant-garde’s Forgotten Female Poet. “The Polish Review” 2023, vol. 68, no. 3, pp. 23–54.
• Jeżyk Agnieszka (2023b): Suitors with Their Stomachs Full of Lovers: Cannibalistic Tropes in the Texts of Polish Futurists. In: Polish Literature as World Literature. Eds. Piotr Florczyk and K. A. Wiśniewski. Bloomsbury, New York 2023, pp. 87–100.
• Kłak Tadeusz (1974): Kobiety i konie. “Teksty” 1974, vol. 14, no. 2, pp. 77–85.
• Kristeva Julia (1984): Revolution in Poetic Language. Columbia University Press, New York.
• Lentas Beata (2008): Komentarz. In: Bruno Jasieński: Poezje zebrane. Wydawnictwo słowo/obraz terytoria, Gdańsk.
• Lorentowicz Jan (2008): Polska pieśń miłosna. Czernecki & Gutowski, Kraków.
• Marinetti Filippo Tommaso (1912): Technological Manifesto of Futurist Literature. (http://greeninteger.com/pdfs/marinetti-technical-manifesto-of-futurist-literature.pdf).
• Peiper Tadeusz (1972): Tędy. Nowe usta. Wydawnictwo Literackie, Kraków.
• Peiper Tadeusz (2024a): Naga. Available online: https://pisarze.pl/2014/01/03/tadeusz-peiper-naga/ [Accessed: 1.01.2024].
• Peiper Tadeusz (2024b): Ja, Ty. Available online: https://milosc.info/tadeusz-peiper/ja-ty/ [Accessed: 1.01.2024].
• Schmidt Siegfried (1982): Foundation for the Empirical Study of Literature. The Components of a Basic Theory. University of Michigan Press, Ann Arbour.
• Schuster Aaron (2016): The Trouble with Pleasure. The MIT Press, Cambridge.
• Warnes H. and Hill G. (1974): Gender Identity and the Wish to be a Woman. “Psychosomatics” 1974, vol. 15, no. 1, pp. 25–29.
• Zupančič Alenka (2017): What is Sex? The MIT Press, Cambridge.

Identifiers

DOI

10.31261/FLPI.2024.08.03

Biblioteka Nauki

59346463