Wieś Jaszczew k. Jedlicza w świetle mapy Miega i tzw. Metryki Józefińskiej w latach 1787-1789. Przyczynek do historii miejscowości.

• Authors: Jakub Bodaszewski

Title variants

EN

Jaszczew village near Jedlicze in light of the Miega map and the Galician land cadastre of 1787-1789. A contribution to Jaszczew history.

Abstracts

EN

Jaszczew village is a very interesting example of a lack of social-economic changes in Galicia under the Austrian rule at the end of the 18th century. Due to plentiful archival materials, it was possible to replicate the economic state and the positions of the people in the system of the private serfdom. The article presents the spatial layout of the village as well as the villagers’ professions, and how the terrain affected the quality of life in Jaszczew. The village’s economy in the years 1787-1789 not only did not show any indicators of significant improvement, but no growth at all. This article is a fascinating contribution for genealogists. However, it makes up for only a drop in the bucket in the history of this small Galician village.

PL

Wieś Jaszczew stanowi bardzo ciekawy przykład braku jakichkolwiek zmian zachodzących w systemie społeczno-gospodarczym Galicji, znajdującej się pod koniec XVIII wieku pod zaborem austriackim. Dzięki sporej liczbie zachowanych materiałów archiwalnych udało się odtworzyć zarówno stan gospodarki, jak i położenie mieszkańców w systemie prywatnej wsi pańszczyźnianej. Przedstawiono strukturę zawodową oraz układ przestrzenny miejscowości. Poruszono sprawy wpływu ukształtowania terenu na życie gospodarcze Jaszczwi. Poprzez porównanie stanu z lat 1787-1789 nie stwierdzono wyraźnych, a nawet żadnych symptomów poprawy sytuacji gospodarczej. Artykuł może być także ciekawym przyczynkiem dla genealogów. Równocześnie stanowi jedynie niewielki fragment dziejów małej galicyjskiej wsi.

Keywords

PL

Jaszczew; dominium Odrzykoń; Metryka Józefińska; Mapa Miega; Roch Michał Jabłonowski

EN

Jaszczew; Odrzykoń dominium; Galician land cadastre; Miega map; Roch Michał Jabłonowski__

• Publisher: Archiwum Państwowe w Rzeszowie / Polskie Towarzystwo Historyczne Oddział w Rzeszowie
• Journal: Prace Historyczno-Archiwalne
• Year: 2022
• Volume: Tom XXXIV
• Pages: 246-286

Dates

published

2022

Contributors

author

Jakub Bodaszewski

• Archiwum Państwowe w Rzeszowie Oddział w Sanoku

• https://orcid.org/0000000241007992

reviewer

Tomasz Nowicki

• Katolicki Uniwersytet Lubelski

• https://orcid.org/0000000311859358

reviewer

Beata Lorens

• Uniwersytet Rzeszowski

• https://orcid.org/0000000334141760

References

• Źródła rękopiśmienne:
• Archiwum Narodowe w Krakowie: C.K. Sąd Szlachecki w Tarnowie, zespół 459, pup. 130, Sprawa opiekuńcza spadkobierców Rocha Jabłonowskiego.
• Archiwum Narodowe w Krakowie: Archiwum Adama Bogusza, zespół 1416, sygn. 31.
• Archiwum Państwowe w Przemyślu: Archiwum Geodezyjne, zespół 126, sygn. 646 M.
• Centralne Państwowe Archiwum Historyczne Ukrainy we Lwowie: Йосифінська метрика Циркул Дуклянський, Грунтові метрики поземельного прибутку, описи земельних границь громади, правила фасіювання нив, сумарії та ін. документи с. Ящев, Fond 19, Op. II, Od. Zb. 95.
• Centralne Państwowe Archiwum Historyczne Ukrainy we Lwowie: Йосифінська метрика Циркул Дуклянський, Грунтові метрики поземельного прибутку, описи земельних границь громади, правила фасіювання нив, сумарії та ін. документи с. Борoк Харeвицький, Fond 19, Op. II, Od. Zb. 98.
• Lwowska Naukowa Biblioteka im. Stefanyka NAN Ukrainy. Oddział Rękopisów: Zbiór Aleksandra Czołowskiego, Fond 141, Op. I, 2429, Kataster właścicieli dóbr w Galicji ok. 1780 r.
• Opracowania:
• Bodaszewski J., Wieś Jedlicze w latach 1773–1789. Przyczynek do dziejów miejscowości, „Prace Historyczno-Archiwalne”, t. XXX, Rzeszów 2018.
• Bogusz A., Wieś Moderówka. Szkic historyczny, Kraków 1905.
• Buszko J., Region jasielski w latach 1772–1859 [w:] Studia z dziejów Jasła i powiatu jasielskiego, red. J. Garbacik, Kraków 1964.
• Filozof J., Galicyjski kataster podatkowy jako źródło do badania struktury społecznej wsi, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego”, Prace Historyczne, z. 132, Kraków 2005.
• Galicja na józefińskiej mapie topograficznej 1779–1783, red. W. Bukowski, B. Dybaś, Z. Noga, t. 5, cz. A i B: Sekcje 53-80, Kraków 2015.
• Gerlach T., Współczesny rozwój stoków w polskich Karpatach fliszowych, „Prace Geograficzne”, t. 122, Kraków 1976.
• Kuśnierz-Krupa D., Brzostek na mapie Miega, „Wiadomości Konserwatorskie”, nr 38/2014, Kraków 2014.
• Kuśnierz-Krupa D., Jaśliska w dawnej ziemi krakowskiej w świetle mapy Miega, „Wiadomości Konserwatorskie”, nr 33/2013, Kraków 2013.
• Kutrzeba M., Dzieje majętności błażowskiej od XVII do XIX w. Ludność, Błażowa 2011. Michalski J., Jabłonowski Roch Michał (ok. 1712–1780) [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. X, red. K. Lepszy, Wrocław–Warszawa–Kraków 1962–1964.
• Noga Z., Mapa topograficzna Galicji, tzw. mapa Miega jako źródła do dziejów lokalnych [w:] Galicja na józefińskiej mapie topograficznej 1779–1783, red. W. Bukowski, B. Dybaś, Z. Noga, t. 1, cz. B: Faksymilia arkuszy 1-30, Kraków 2012.
• Nowak D.K., Austriackie katastry gruntowe. Metryka Józefińska (1785–1789), Metryka Franciszkańska (1819–1820) i Stały Kataster Galicyjski (1844–1854). Studium źródłoznawcze, Krosno 2020.
• Stoksikówna J., Galicyjski kataster gruntowy jego geneza, dzieje i spuścizna aktowa, „Archeion”, t. LXIII, Warszawa 1975.
• Szady B., Dawna mapa jako źródło w badaniach geograficzno-historycznych w Polsce, „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej”, nr 66(2), Kraków 2018.
• Twaróg J., Dzieje Jaszczwi, Krosno 2009.
• Wrona G., Dzieje Miejsca Piastowego do 1914 r., Krosno 2018.
• Netografia:
• http://www.iaepan.edu.pl/galicja/index.html [odczyt: 10.01.2022] www.mapire.eu [odczyt: 10.01.2022]
• https://pl. wikipedia.org>wiki>Roch_Michał_Jabłonowski [odczyt: 28.05.2022].

Identifiers

DOI

10.30657/pha.34.2022.12

Biblioteka Nauki

2233110