Non-verbal communication of the teacher towards students in the process of education and upbringing

• Authors: Karolina Sienkiewicz

Title variants

PL

Komunikacja niewerbalna nauczyciela względem uczniów w procesie edukacji i wychowania

Abstracts

PL

Streszczenie: Komunikacja interpersonalna to nierozłączny element ludzkiej egzystencji. Jest on niezwykle istotny z pedagogicznego punktu widzenia w relacji nauczyciel -wychowanek. W artykule dokonano przeglądu literatury z zakresu komunikacji niewerbalnej między nauczycielem a uczniem. Zarówno komunikacja werbalna jak i niewerbalna odgrywają istotną rolę, wzajemnie na siebie oddziałując. Efektywne komunikowanie uzależnione jest w aspekcie niewerbalnym m. in. od mimiki nauczyciela, gestów, spojrzenia, dotyku czy przestrzeni i odgrywa znaczącą rolę w procesie edukacji i wychowania. Komunikacja niewerbalna wpływa na relację nauczyciela z uczniami, a także na motywację do działań i optymalizację nauczania. Materiał i metody: Artykuł ma charakter przeglądowy. Wyniki: Podjęto próbę omówienia komunikacji niewerbalnej nauczyciela z wychowankami na podstawie dotychczasowej literatury przedmiotu. Wnioski: Komunikowanie niewerbalne w relacji nauczyciel – uczeń to istotny komponent procesu edukacji, nauczyciel po przez kod niewerbalny transmituje ładunek emocjonalny, który jest składową zarówno relacji, atmosfery klasowej jak i motywacji do nauki.

EN

Summary Interpersonal communication is an inseparable element of human existence. It is extremely important from the pedagogical point of view in the teacher-student relationship. The article reviews the literature in the field of non-verbal communication between the teacher and the student. Both verbal and non-verbal communication play an important role, interacting with each other. Effective communication depends on the non-verbal aspect. Non-verbal communication affects the teacher's relationship with students, as well as motivation for action and optimization of teaching. Material and methods The article is of a review nature. Results An attempt was made to discuss the non-verbal communication of the teacher with the pupils on the basis of the existing literature on the subject. Conclusions Non-verbal communication in the teacher-student relationship is an important component of the educational process; the teacher, through non-verbal code, transmits an emotional charge, which is a component of both the relationship, the classroom atmosphere and the motivation to learn.

Keywords

EN

interpersonal communication; teacher; non-verbal communication; teacher-student communication

PL

komunikacja interpersonalna; nauczyciel; komunikacja niewerbalna; komunikacja nauczyciel-uczeń

• Publisher: Akademia Bialska im. Jana Pawła II
• Journal: Rozprawy Społeczne
• Year: 2024
• Volume: 18
• Issue: 1
• Pages: 98-110

Dates

published

2024

Contributors

author

Karolina Sienkiewicz

• Zakład Pedagogiki, Akademia Bialska im. Jana Pawła II

• https://orcid.org/0009000474248989

References

• Antas, J., (2023). Słowa i gesty w komunikacji. Prace wybrane, Kraków: Wydawnictwo Księgarnia Akademicka, https://doi.org/10.12797/9788381388481.
• Brophy, J., (2002). Motywowanie uczniów do nauki, Warszawa: PWN.
• Chesbero, J.L., McCroskey, J.C (2001). The Relationship of Teacher Clarity and Immediacy with Student State Receiver Apprehension. Affect, and Cognitive Learning, [w:] Communicatioin Education nr 50, s. 59-68.
• Cooper, P.J., Simonds, Ch.J., Communication for the Classroom Teacher, Boston, s. 35.
• Dobek-Ostrowska B., (1999). Podstawy komunikowania społecznego Wrocław: Astrum.
• Domachowski, W. (1993). Psychologia społeczna komunikacji niewerbalnej, Toruń: Edytor.
• Ekman, P., (1997). Kłamstwo i jego wykrywanie w biznesie, polityce, małżeństwie. Tłum. Sz. E. Draheim, M. Kowalczyk, Warszawa: PWN.
• Garstka, W., (1999). Komunikacja niewerbalna a terapeutyczna rola nauczyciela [w:] Życie szkoły 1999 nr 7, s. 485-486.
• Grove, T.G., (2002). Niewerbalne elementy interakcji, [w:] Mosty zamiast murów. O komunikowaniu się między ludźmi. StewartJ. (red.), Warszawa:PWN, s. 122-125.
• Hickson, M.L., Stacks, D.W., (1985). Nonverbal Communication, Iowa, s. 15.
• Jachimowicz, J., (2018). Komunikowanie się nauczycieli szkół podstawowych z uczniami w procesie edukacji szkolnej, Nowy Sącz, Wydawnictwo Naukowe Akademii Nauk Stosowanych w Nowym Sączu, s. 33-38.
• Jurczak, A., (2016). Komunikacja niewerbalna nauczycieli a współczesna edukacja nauczycieli [w:] Pedagogika Przedszkolna i Wczesnoszkolna vol. 4 1(7)/2016, Kraków, s. 133-145.
• Knapp, M.L, Hall, J. A., Horgan, T.G. (2013). Nonverbal Communication in Human Interaction. Eight Edition. Cengage Learning. p. 3-28.
• Malarandro, L.A, Barker, L.L., Barker, D.A., (1989). Noncerbal communication. New York: Random House.
• Marczewska, K., (2009). Meandry komunikacji w szkole [w:] Dyrektor Szkoły 2009 nr 6, Warszawa, s. 185-186.
• McCroskey, J.C., Sallinen, A., Fayer, J.M., Richmond, V.P, Barraclough, R.A (1996). Nonverbal Imme- diacy and Cognitive Learning: A Cross Cultural Investigation [in:] Communication Education nr 45, s. 200-211.
• Miller, G. (1951). Lenguaje y communication, Nowy Jork: AMORRORTU.
• Nęcki, Z., (1996). Komunikacja międzyludzka, Warszawa: PSB.
• Noam, G.G., Fiore, N., (2004). Relationships across multiple settings: An overviev. [in:] New Directions for Youth Development103, s. 9-16.
• Okoń, W., (2003). Komunikacja interpersonalna w szkole. [w:] Edukacja i dialog 1, s. 50-53.
• Osika, G., (2008). Komunikacja niewerbalna s. 148, s. 150 [w:] Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej Seria: Organizacja i zarządzanie z. 43
• Pawiak, A., (2006). Klasa szkolna miejscem oddziaływań niewerbalnych komunikatów nauczyciela w pracy z uczniami – komunikat z badań [w:] Zaniedbane i zaniechane obszary edukacji w szkole. Olsztyn, s. 84-90.
• Pawiak, A., (2010). Komunikacja niewerbalna w zakresie kompetencji komunikacyjnych współczesnego nauczyciela pobrane z: https://repozytorium.ukw.edu.pl/handle/item/4022
• Pawiak, A. (2007). Konflikt relacji a niewerbalna komunikacja nauczyciela z uczniami pobrane z: https://www.academia.edu/33566552/Konflikt_relacji_a_niewerbalna_komunikacja_nauczyciela_z_uczniami_2007_
• Pawiak, A. (2005). O potrzebie kształcenia umiejętności niewerbalnego komunikowania się nauczycie- la z uczniami pobrane z: https://repozytorium.ukw.edu.pl/handle/item/4013
• Pstrąg, J., Kraśnicka, I., (2023). Komunikacja niewerbalna w dydaktyce akademickiejwww.research-gate.net/publication/371936105_Komunikacja_niewerbalna_w_dydaktyce_akademickiej_Nonverbal_communication_in_academic_didactics (dostęp: 08.09.2023).
• Puppel, J., (2015). Siła performatywna komunikacji niewerbalnej używana przez nauczyciela i ucznia w formalnych warunkach klasy, s. 136-137 [w:] MOTEK. Motywy ekolingwistyczne: w stronę ekoglottodydaktyki, red. PuppelS. Poznań: UAM, DOI 10.7169/sdcp.2015.7.08
• Richmond, V.P., (2002). Teacher Nonverbal Immediacy. Use and Outcomes, Boston, s. 51.
• Rymarz, T., (1997). Psychologiczne czynniki warunkujące efektywność interakcji nauczyciel-uczeń, [w:] Dylematy przemian oświatowych, ZającA. (red.), Rzeszów: WSP, s. 312.
• Sikorski, W., (2013). Bezpośredniość niewerbalna w kreowaniu postawy nauczyciela jako niespecyficznego czynnika w oddziaływaniach pedagogicznych [w:] Krakowskie Studia Małopolskie 2013, nr 18, Kraków, s. 344-362.
• Sikorski, W., (2009). Znudzeni szarą klasą [w:] Psychologis w Szkole 2009, nr 1, s. 109-115.
• Sobkowiak, B., (1997). Komunikowanie społeczne, [w:] Współczesne systemy komunikowania, red. B. Dobek-Ostrowska, Wrocław, s. 11-12.
• Stączak, M., (2011). Prezentacja publiczna. Mów komunikatywnie, oryginalnie, przekonująco!, Warszawa: EdisonTeam.pl.
• Strychalska-Gać, B., (2005). Za szkolnym progiemWarszawa: WSiP.
• Sufa, B., (2008). Komunikacja niewerbalna. O porozumiewaniu się nauczycieli i uczniów w edukacji wczesnoszkolnej. Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej Kraków.
• Sztejnberg, A., (2006). Komunikacyjne środowisko nauczania i uczenia się. Wrocław: Astrum.
• Śnieżyński, M., (1990). Nauczyciele w oczach uczniów. O przezwiskach. Warszawa: WSiP.
• Śnieżyński, M., (2011). Demokracja – dialog – edukacja. Trud budowania i rozwijania dialogu edukacyjnego, [w:] Przestrzeń i czas dialogu w edukacji, Waloszek D. (red.), Kraków, s. 59
• Thiel, E., (1997). Komunikacja niewerbalna. Mowa ciała, Wrocław: Astrum.
• Wawszyniak-BeszterdaR., (2002). Doświadczenia komunikacyjne uczniów w czasie lekcji. Studium empiryczne, Kraków: Impuls.
• Welskop, W., (2013) Komunikacja w relacji nauczyciel-uczeń a występowanie sytuacji kryzysowych w szkole [w:] Komunikacja w sytuacjach kryzysowych IV, PotejkoP (red.), Gliwice-Katowice: Wydawnictwa i Szkolenia Opcjon, Gliwice-Katowice, s.168,172-173.
• Zalewska, P. (2012). Kompetencje komunikacyjne nauczycielek wychowania przedszkolnego [w:] Kompetencje społeczne w edukacji, pracy socjalnej i relacjach zawodowych Janiak, A.M., Jankowska, K., Heller, W. (red.), Poznań: UAM, s. 38-51.

Identifiers

DOI

10.29316/rs/183618

Biblioteka Nauki

59251400